Supreme Court quashes lower court verdict for omitting mandatory probationary obligations under Art. 72 § 1 Criminal Code.

Sygn. akt II KK 88/21 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 maja 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący)‎SSN Jacek Błaszczyk (sprawozdawca)‎SSN Marek PietruszyńskiProtokolant Klaudia Binienda w sprawie T.M.skazanego z art. 286 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 maja 2021 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść, od wyroku Sądu Rejonowego w R.z 3 marca 2020 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok w zakresie braku orzeczenia obowiązków wymienionych w art. 72 § 1 k.k. i w tej części przekazuje sprawę T.M. Sądowi Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt II K (…), T.. został uznany za winnego tego, że w dniu 8 listopada 2018 r. w miejscowości R., woj. (…), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podszywając się pod firmę swojego ojca, tj. „M.” W. M. z siedzibą w miejscowości K. A, woj. (…) i wykorzystując fakt, że jego ojciec zmarł w dniu 6 listopada 2018 r. doprowadził firmę P. Spółka z o.o. Sp. k. z siedzibą w R. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 11.060,78 złotych w ten sposób, że poprzez dokonanie zamówienia stali i ustnym potwierdzeniu dokonania przelewu, a także wprowadzenia pokrzywdzonego w błąd co do rzeczywistej tożsamości osoby kupującej stal, która to stal została mu dostarczona w dniu 9 listopada 2018 r. do miejscowości R., nie dokonał za nią płatności, czym działał na szkodę P. Spółka z o.o.

Sp. k. z siedzibą w R., tj. czynu z art. 286 § 1 k.k. i za to na mocy art. 286 § 1 k.k. skazał go na karę 1 roku pozbawienia wolności (pkt 1), wykonanie której, na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 k.k., warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 2 lata (pkt 2). Na podstawie art. 33 § 2 i 3 k.k. Sąd wymierzył oskarżonemu karę grzywny w wysokości 200 stawek, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 10 złotych (pkt 3). Na mocy art. 46 § 1 k.k. Sąd zasądził od oskarżonego T.M. na rzecz pokrzywdzonego przedsiębiorstwa P. Sp. z o.o.

Sp. k. z siedzibą w R. kwotę 11.060,78 złotych tytułem obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem (pkt 4). Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 19 marca 2020 r. (k. 112).Kasację od tego orzeczenia wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, na niekorzyść skazanego.Skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 72 § 1 k.k., polegające na nienałożeniu na oskarżonego T.

M. jednego z obowiązków probacyjnych wymienionych w tym przepisie, do czego zgodnie z jego brzmieniem Sąd był zobowiązany skazując oskarżonego na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata oraz wymierzając mu na podstawie art. 33 § 2 i 3 k.k. karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 10 złotych, bez jednoczesnego orzeczenia jakiegokolwiek środka karnego.W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja wniesiona w tej sprawie przez Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, a sformułowany w niej zarzut, należało uznać za całkowicie trafny, co przemawiało za rozpoznaniem nadzwyczajnego środka zaskarżenia na posiedzeniu w trybie przewidzianym w art. 535 § 5 k.p.k.

Niewątpliwie trzeba było podzielić pogląd skarżącego, co do tego, że wyrok Sądu Rejonowego w R. w niniejszej sprawie rzeczywiście zapadł z rażącym naruszeniem prawa materialnego wskazanym w zarzucie kasacji.Stosownie do dyspozycji art. 72 § 1 k.k., zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary, które nie jest połączone z jednoczesnym orzeczeniem środka karnego, zobowiązuje sąd do nałożenia na oskarżonego przynajmniej jednego z obowiązków probacyjnych wymienionych w pkt 1-8 tego przepisu prawa. Sąd Rejonowy w R., skazując T.M. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat i nie orzekając wobec niego środka karnego, był zobligowany do zastosowania się do nakazu wynikającego z treści art. 72 § 1 k.k., czego nie uczynił.

W konsekwencji, brak orzeczenia takiego obowiązku należało ocenić jako rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie tego przepisu prawa materialnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2018 r., III KK 540/17, LEX nr 2604264). Orzeczono w przedmiotowym wyroku środek kompensacyjny na podstawie art. 46 §1 k.k.Z tych względów kasacja wniesiona przez Prokuratora Generalnego z urzędu na niekorzyść T.M., skierowana przeciwko tej części wyroku Sądu Rejonowego, która nie zawierała rozstrzygnięcia mającego charakter obligatoryjny, zasługiwała na uwzględnienie.

W tym więc tylko, zaskarżonym zakresie, wyrok Sądu Rejonowego w R. podlegał uchyleniu.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy - w części uchylonej i przekazanej do ponownego rozpoznania, tj. w zakresie nieorzeczonego obowiązku probacyjnego - Sąd Rejonowy w R. - rozstrzygnie z uwzględnieniem obowiązujących rozwiązań ustawowych.Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.