III KZ 15/09 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 19 MARCA 2009 R. III KZ 15/09 1. Postanowienie sądu odwoławczego, wydane w trybie przepisów Kodeksu karnego wykonawczego, o utrzymaniu w mocy postanowienia o odwołaniu rozłożenia na raty należności sądowych, nie podlega zaskarże- niu kasacją w trybie art. 519 k.p.k.

2. Z art. 526 § 2 k.p.k., statuującego tzw. przymus adwokacko – rad- cowski, wynika, że kasację strony innej niż prokurator ma sporządzić i pod- pisać obrońca lub pełnomocnik będący adwokatem lub radcą prawnym, za- tem strona, nawet gdy wykonuje jeden z tych zawodów, nie może skutecz- nie sama dokonać tych czynności w sytuacji, gdy przysługuje jej prawo do wystąpienia z kasacją. Przewodniczący: sędzia SN T. Grzegorczyk. Sąd Najwyższy w sprawie Andrzeja B., po rozpoznaniu w Izbie Kar- nej na posiedzeniu w dniu 19 marca 2009 r., zażalenia skarżącego na za- rządzenie upoważnionego sędziego Sądu Okręgowego w G., z dnia 26 stycznia 2009 r. o odmowie przyjęcia kasacji od postanowienia Sądu Okrę- gowego w G. z dnia 20 października 2008 r., utrzymującego w mocy po- stanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia 23 lipca 2008 r., w przedmiocie rozłożenia na raty należności sądowych, u t r z y m a ł w mocy zaskarżone zarządzenie.

U Z A S A D N I E N I E W zażaleniu podniesiono, że zarządzenie o odmowie przyjęcia kasa- cji narusza art. 1 § 2 k.k.w. w zw. z art. 519 k.p.k., zawężając krąg zaskar- żalnych kasacją orzeczeń jedynie do wyroków sądów odwoławczych, a 2 nadto art. 18 § 2 k.k.w., gdyż nie doręczono skarżącemu upoważnienia sę- dziego wydającego to zarządzenie do takiego rozstrzygania, co oznacza, że go nie ma, a więc zostało wydane przez osobę nieuprawnioną. Wysu- nięto też zarzuty odnośnie wskazania w uzasadnieniu zarządzenia, że z uwagi na niedopuszczalność kasacji nie żądano od skarżącego uprzednie- go uzupełnienia braku formalnego jego osobistej kasacji, w postaci sporzą- dzenia jej i podpisania przez adwokata podnosząc, że skarżący jest uprawniony do samodzielnego wywodzenia własnej kasacji, gdyż nie utracił uprawnień, „a tylko ORA w G. mataczy w tej sprawie”.

Rozpoznając to zażalenie Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Żaden ze wskazanych w zażaleniu przepisów nie został naruszony. Z art. 1 § 2 k.k.w. wynika, że w sprawach w tym kodeksie nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Nie oznacza to jednak, że dotyczy to także przepisów tego ostatniego kodeksu o kasacji stron. Z art. 518 k.p.k., otwierającego rozdział 55 Kodeksu postę- powania karnego o kasacji, wynika wprawdzie, że do postępowania w try- bie kasacji stosuje się odpowiednio przepisy działu IX, a więc o postępo- waniu odwoławczym, ale po pierwsze stosuje się je, jak wskazuje art. 518, tylko wtedy, jeżeli przypisy rozdziału 55 nie stanowią inaczej, a po wtóre jedynie „do postępowania w trybie kasacji”, a więc nie odnośnie tego, komu i kiedy skarga ta służy, lecz co do procedowania w jej przedmiocie.

Z kolei, z art. 519 k.p.k. wynika wyraźnie, że stronom kasacja służy tylko od pra- womocnych wyroków sądów odwoławczych kończących postępowanie. Nie przysługuje ona zatem w ogóle od postanowień, bez względu na to, czy wydawane są w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania karnego czy Kodeksu karnego wykonawczego. Skoro zaś skarżący wystąpił z kasacją od postanowienia Sądu odwoławczego, wydanego w trybie przepisów Ko- deksu karnego wykonawczego, o utrzymaniu w mocy postanowienia o od- wołaniu rozłożenia mu na raty należności sądowych, to orzeczenie takie, jako niebędące wyrokiem sądu odwoławczego, nie podlega zaskarżeniu kasacją.

Tym samym zasadnie, stosownie do art. 530 § 2 w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 1 § 2 k.k.w., wydane zostało zarządzenie o odmowie przyję- cia takiego środka zaskarżenia, jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. 3 Przechodząc do kwestii związanych z art. 18 § 2 k.k.w. należy stwierdzić, że przepis ten, uprawniając prezesa sądu i upoważnionego sę- dziego do wydawania zarządzeń w kwestiach, które nie wymagają posta- nowienia, a taką jest  z mocy art. 530 § 2 w zw. z art. 429 § 1 k.p.k.  przyjęcie i odmowa przyjęcia kasacji, nie przewiduje konieczności doręcza- nia stronom aktu upoważnienia takiego sędziego do wydawania tych za- rządzeń; nie czyni tego także Kodeks postępowania karnego (art. 93 k.p.k.).

Jest to zatem zagadnienie ze sfery wewnątrz-organizacyjnej sądów, z której wynikają jedynie konsekwencje proceduralne. Strona ma prawo do uzyskania informacji, czy dana osoba, która wydała decyzję procesową, jest uprawniona do jej wydawania w określonym sądzie, w tym i np., czy jest to prezes sądu, ale nie może powoływać się na niedoręczenie jej aktu dającego tej osobie upoważnienie do rozstrzygania w określonych kwe- stiach ani żądać udostępnienia jej takowego. Zatem i w tym aspekcie za- rzuty skarżącego są nietrafne, a wydane zarządzenie jest prawidłowe.

W konsekwencji nieistotne są już zawarte w zażaleniu stwierdzenia skarżącego odnośnie posiadania jakoby przez niego uprawnień adwokac- kich, gdyż złożona przez niego kasacja jest i tak niedopuszczalna. Zatem, tylko na marginesie należy zwrócić skarżącemu uwagę, że z art. 526 § 2 k.p.k., statuującego tzw. przymus adwokacko  radcowski, wynika wyraź- nie, iż kasację strony innej niż prokurator ma sporządzić i podpisać obroń- ca lub pełnomocnik będący adwokatem lub radcą prawnym, a więc strona, nawet gdy wykonuje jeden z tych zawodów nie może skutecznie sama do- konać tych czynności także w sytuacjach, gdy przysługuje jej prawo do wy- stąpienia z kasacją.

Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak na wstępie.