Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
III KK 409/13 KI-generiert

Supreme Court quashes sentence for failure to hear experts before applying compulsory treatment order.

Geschäftsnummer III KK 409/13
Gericht / Behörde
Rechtsordnung Polen (PL)
Entscheiddatum
Ausgang Teilweise gutgeheissen (Partially Allowed)

Legislator-Zusammenfassung

KI-generiert

The Supreme Court quashed the lower court's judgment regarding the sentence and compulsory treatment order while leaving the finding of guilt intact. The prosecution argued that the court violated procedural rules by accepting the defendant's plea for treatment without hearing psychiatric experts. The court ruled that such a mandatory measure requires expert testimony and cross-examination, which were absent, necessitating a retrial on sentencing.

Legislator-Regeste

KI-generiert

Art. 93 k.k.; Art. 96 § 1 k.k.: The application of compulsory treatment measures requires prior hearing of psychiatrists and psychologists to ensure procedural guarantees and factual basis for the measure.

Schlagwörter

KI-generiert
compulsory treatment order psychiatric expert hearing procedural violation sentencing appeal cross-examination of experts guilt finding retrial procedure

Zitierte Gesetzesbestimmungen

KI-generiert
Art. 387 § 1 and 2 of the Code of Criminal Procedure
Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2012 r., Sąd Rejonowy w O., w oparciu o przepis art. 387 § 1 i 2 k.p.k.
Art. 93 of the Criminal Code
wymaga spełnienia proceduralnego obowiązku ujętego w art. 93 in fine k.k., tj.
Art. 96 § 1 of the Criminal Code
Na podstawie art. 96 § 1 k.k.
Art. 42 § 2 of the Criminal Code
orzekł umieszczenie oskarżonego w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego, a na mocy art. 42 § 2 k.k.
Art. 535 § 3 of the Code of Criminal Procedure
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 listopada 2013 r., w trybie z art. 535 § 5 k.p.k.
art. 64 § 1 k.k
z art. 64 § 1 k.k., a na podstawie art.
art. 535 § 5 k.p.k
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 listopada 2013 r., w trybie z art. 535 § 5 k.p.k.
art. 96 § 1 k.k
Na podstawie art. 96 § 1 k.k.
art. 42 § 2 k.k
orzekł umieszczenie oskarżonego w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego, a na mocy art. 42 § 2 k.k.
art. 387 § 2 k.p.k
Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2012 r., Sąd Rejonowy w O., w oparciu o przepis art. 387 § 1 i 2 k.p.k.

Zitierte Rechtsprechung

KI-generiert
IV KK 20/09
wyrok SN z dnia 27 lutego 2008 r., IV KK 20/09, Lex 354825).
V KK 318/07
wyroki SN: z dnia 7 listopada 2007 r., V KK 318/07; z dnia 18 grudnia 2007 r., V KK 383/07; z dnia 12 grudnia 2012 r., II KK 326/12, Lex 1231522; postanowienie SN z dnia 20 października 2011 r., V KK 347/11, OSNKW 2012, z.
V KK 383/07
wyroki SN: z dnia 7 listopada 2007 r., V KK 318/07; z dnia 18 grudnia 2007 r., V KK 383/07; z dnia 12 grudnia 2012 r., II KK 326/12, Lex 1231522; postanowienie SN z dnia 20 października 2011 r., V KK 347/11, OSNKW 2012, z.
II KK 326/12
Supreme Court quashes lower court verdict for ordering compulsory psychiatric treatment of an accused with diminished responsibility.
V KK 347/11
Supreme Court dismisses appeal against probation order for mentally incompetent offender, mandating compulsory psychiatric hospitalization instead.
V KK 349/11
387 § 1 k.p.k., składa sam oskarżony (wyrok SN z dnia 7 grudnia 2011 r., V KK 349/11, R- OSNKW 2011, poz.

Fragen Sie sich, wie dieser Entscheid auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Entscheid zusammen mit Bundesrecht, kantonalen Erlassen, Kommentaren und Folgeentscheiden in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →

Volltext

Sygn. akt III KK 409/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Jarosław Matras (sprawozdawca) Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka w sprawie G. B. skazanego z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 listopada 2013 r., w trybie z art. 535 § 5 k.p.k. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 21 grudnia 2012 r. uchyla zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięcia o karze, środku karnym oraz środku zabezpieczającym umieszczenia oskarżonego w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego i w tym zakresie sprawę oskarżonego G. B. przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O. 2

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2012 r., Sąd Rejonowy w O., w oparciu o przepis art. 387 § 1 i 2 k.p.k. uwzględnił wniosek oskarżonego G. B. i uznał go za winnego przestępstwa z art. 178a §4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., a na podstawie art. 178a §4 § 1 k.k. wymierzył mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 96 § 1 k.k. orzekł umieszczenie oskarżonego w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego, a na mocy art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszystkich pojazdów mechanicznych na okres 10 lat.

Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 29 grudnia 2012 r. Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego - art. 387 § 2 k.p.k., polegające na uwzględnieniu sprzecznego z wymogami prawa wniosku oskarżonego o skazanie go bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i wydanie wyroku skazującego zgodnego z tym wnioskiem, co w konsekwencji doprowadziło do rażącego naruszenia prawa karnego materialnego i procesowego, tj. art. 93 k.k. w zw. z art. 96 § 1 k.k. w zw. z art. 202 § 1 k.p.k., polegającego na przyjęciu, iż zachodzą warunki do zastosowania środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia G.

B. w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego, pomimo tego, że nie zasięgnięto opinii biegłego psychologa i nie wysłuchano biegłego tej specjalności oraz biegłych lekarzy psychiatrów przed zastosowaniem środka zabezpieczającego. Podnosząc taki zarzut, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co zważywszy na jej kierunek pozwala na jej uwzględnienie w trybie określonym w art. 535 § 3 k.p.k.

Wskazany w kasacji zarzut dotyczy wprawdzie prawidłowości orzeczenia o środku zabezpieczającym, ale podnieść należy, a w realiach sprawy okoliczność ta jest istotna, iż środek ten orzeczono w trybie konsensualnym z art. 387 § 2 k.p.k., co zważywszy na jego 3 relacje do orzeczonej kary (jego wykonanie może przekraczać okres orzeczonej kary – zob. postanowienie SN z dnia 21 lipca 2011 r., I KZP 9/11, OSNKW 2011, z. 8, poz. 68; środek ten poprzedza wykonanie orzeczonej kary, okres jego stosowania podlega zaliczeniu na jej poczet - art. 96 § 4 k.k., i może też skutkować nie odbyciem jej reszty - art. 98 k.k.) wskazuje, że jego orzeczenie mogło mieć wpływ na decyzję oskarżonego co do treści wniosku w zakresie wymiaru proponowanej kary (por. np. wyrok SN z dnia 27 lutego 2008 r., IV KK 20/09, Lex 354825).

W tym zatem układzie stwierdzić należy, że kasacja w rzeczywistości skierowana jest co do orzeczenia o karze i środku zabezpieczającym, natomiast nie kwestionuje rozstrzygnięcia o winie. Tak zatem należy w rzeczywistości ujmować zakres zaskarżenia. Po tej uwadze odnieść się należy do zarzutu kasacji. Jest bezsporne, że zastosowanie środka zabezpieczającego określonego w art. 96 § 1 k.k. wymaga spełnienia proceduralnego obowiązku ujętego w art. 93 in fine k.k., tj. uprzedniego wysłuchania lekarzy psychiatrów oraz psychologa, a to dlatego, iż przepis art. 93 k.k. ma charakter normy gwarancyjnej w odniesieniu do wszystkich środków zabezpieczających (por. np. wyroki SN: z dnia 7 listopada 2007 r., V KK 318/07; z dnia 18 grudnia 2007 r., V KK 383/07; z dnia 12 grudnia 2012 r., II KK 326/12, Lex 1231522; postanowienie SN z dnia 20 października 2011 r., V KK 347/11, OSNKW 2012, z. 2, poz. 15).

Zastosowanie środka zabezpieczającego z art. 96 § 1 k.k. jest możliwe tylko po wysłuchaniu lekarzy psychiatrów oraz psychologa także w takiej sytuacji, gdy wniosek taki na podstawie art. 387 § 1 k.p.k., składa sam oskarżony (wyrok SN z dnia 7 grudnia 2011 r., V KK 349/11, R- OSNKW 2011, poz. 2300). Tymczasem w niniejszej sprawie nie tylko nie dopuszczono dowodu z opinii biegłego psychologa, ale także – wbrew dyspozycji art. 93 in fine k.k. – nie przesłuchano biegłych psychiatrów na rozprawie. Treść przepisu art. 93 k.k. wymagała zatem, aby sąd meriti dopuścił dowód z opinii biegłego psychologa, a następnie, by biegły ten, jak i biegli psychiatrzy, którzy wydali pisemną opinię, zostali przesłuchani na rozprawie.

Ustawowy obowiązek wysłuchania biegłych umożliwić ma sądowi oraz stronom bezpośredni kontakt z biegłymi, w celu weryfikacji ustawowych przesłanek do stosowania środka zabezpieczającego, co niewątpliwie daje większe gwarancje dla prawidłowości jego orzeczenia. W niniejszej sprawie zgoda oskarżonego nie zwalniała zatem 4 sądu od zrezygnowania z dowodu z opinii biegłego psychologa, jak i przesłuchania na rozprawie tych biegłych w celu ustalenia uzależnienia od alkoholu, a także niezbędności zapobieżenia ponownemu popełnieniu przestępstwa (art. 93 k.k.), jak również ustalenia istnienia wysokiego prawdopodobieństwa popełnienia ponownego przestępstwa związanego z uzależnieniem od alkoholu (art. 96 § 1 k.k.).

Jest zatem oczywiste, że w tym układzie procesowym i przy takiej treści wniosku oskarżonego, sąd meriti nie mógł uwzględnić tego wniosku w tym obszarze i winien rozprawę odroczyć w celu dopuszczenia dowodu z opinii biegłego psychologa, a następnie wezwać biegłych lekarzy psychiatrów oraz psychologa na rozprawę. Odmienne postąpienie sądu skutkowało rażącym naruszeniem art. 93 k.k. a w konsekwencji także i art. 96 § 1 k.k., co mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w zakresie orzeczenia o karze i środku zabezpieczającym.

W tym stanie rzeczy konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku w tym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.