Supreme Court partially allows appeal on court costs for absent defendants in expropriation compensation case.

Απόφαση 994 / 2021 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 994/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Καλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Μαρία Τζανακάκη, Αικατερίνη Βλάχου και Ευστάθιο Νίκα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Δεκεμβρίου 2020, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Παναγιώτα Παρασκευοπούλου, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) … και 45) , οι οποίοι δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την με αριθμ. καταθ. 277/2011 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης απαλλοτρίωσης του ήδη αναιρεσείοντος (μετά την έκδοση της 154/2011 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης), που κατατέθηκε στο Εφετείο Ιωαννίνων και συνεκδικάστηκε με την από 10-10-2012 αίτηση των ήδη 41ου, 42ου, 43ου, 44ου και 45ου των αναιρεσιβλήτων, καθώς και με τις ανταιτήσεις και παρεμβάσεις των εκεί διαδίκων.

Εκδόθηκε η 235/2013 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Ιωαννίνων, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 15-7-2014 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ευστάθιος Νίκας διάβασε την από 26-3-2019 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την Υπηρεσία Αρεοπαγίτη Κωνσταντίνου Παναρίτη, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του τρίτου λόγου της από 15-7-2014 αίτησης αναίρεσης, την απόρριψη των λοιπών λόγων και την αναίρεση της υπ' αριθμ. 235/2013 απόφασης του Εφετείου Ιωαννίνων κατά το εις το σκεπτικό μέρος της.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με την διάταξη του άρθρ. 22 ν. 2882/2001 "Κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων" σε συνδυασμό με εκείνη της παρ. 4 του άρθρ. 19 ιδίου νόμου (όπως η παρ. 4, που είχε αντικατασταθεί με το άρθρο 171 Ν. 4512/2018, ΦΕΚ Α 5, και όπως στη συνέχεια αντικαταστάθηκε με το άρθρο 88 παρ. 1 Ν. 4714/2020, ΦΕΚ Α 148/31. 7. 2020, σε περίπτωση που ο αριθμός των αναιρεσιβλήτων υπερβαίνει τους είκοσι (20) η κλήτευσή τους στη δίκη μπορεί να διενεργηθεί κατά τις διατάξεις του δεύτερου, τρίτου και τέταρτου εδαφίου της παραγράφου 4 του άρθρ. 19, που ορίζουν ότι η αίτηση μαζί με την πράξη προσδιορισμού της δικασίμου, τοιχοκολλάται, δεκαπέντε τουλάχιστον πλήρεις ημέρες πριν από τη δικάσιμο, στο κατάστημα του δικαστηρίου στο οποίο απευθύνεται, στα καταστήματα των δικηγορικών συλλόγων της περιφερειακής ενότητας ή των περιφερειακών ενοτήτων και στα καταστήματα των δήμων ή των κοινοτήτων στην περιφέρεια των οποίων βρίσκονται τα απαλλοτριούμενα.

Η τοιχοκόλληση πιστοποιείται με έκθεση που συντάσσεται από το Γραμματέα του δικαστηρίου, τον γραμματέα του οικείου δικηγορικού συλλόγου και τον γραμματέα του οικείου δήμου ή της κοινότητας, αντίστοιχα. Η ειδοποίηση, στην οποία μνημονεύονται το δικαστήριο στο οποίο απευθύνεται η αίτηση, η τοιχοκόλληση αυτής, η δικάσιμος, περίληψη του αιτήματος και περίληψη της απαλλοτριωτικής πράξης, αναρτώνται στις επίσημες ιστοσελίδες του Υπουργείου Οικονομικών (Διεύθυνση Απαλλοτριώσεων) και του αρμόδιου για την απαλλοτρίωση φορέα.

Στην προκειμένη περίπτωση που ο αριθμός των αναιρεσιβλήτων υπερβαίνει τους είκοσι (20) και συγκεκριμένα ανέρχεται σε 45, προκύπτει ότι τηρήθηκε υπό του επισπεύδοντος αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου η πιο πάνω διαδικασία ως προς τους αναιρεσίβλητους. Ειδικότερα, η τήρηση της πιο πάνω διαδικασίας προκύπτει:

α) από την με ημερομηνία 2-10-2020 έκθεση τοιχοκόλλησης του υπαλλήλου του Αρείου Πάγου Β. Σ., με την οποία βεβαιώνεται ότι τοιχοκολλήθηκε στον πίνακα δημοσιεύσεων του Αρείου Πάγου επικυρωμένο αντίγραφο της από 15-7-2014 και υπ' αρ. 48/ 21-7-2014 αιτήσεως αναιρέσεως του Ελληνικού Δημοσίου κατά των αναιρεσιβλήτων: Ι. Π.

κ. λπ. (συν. 45), περί αναιρέσεως της υπ` αριθμ. 235/2013 αποφάσεως του Εφετείου Ιωαννίνων, της συνημμένης στο ανωτέρω δικόγραφο από 27-6-2018 πράξης της Προέδρου του Δ` Τμήματος του Αρείου Πάγου, με την οποία προσδιορίζεται δικάσιμος προς συζήτηση της ανωτέρω αιτήσεως αναιρέσεως η 5-4-2019 και της συνημμένης σε αυτό από 15. 5. 2019 βεβαίωσης του Γραμματέως του Δ' Τμήματος του Αρείου Πάγου με την οποία βεβαιώνεται ότι η ως άνω από 15-7-2014 και υπ' αρ. 48/ 21-7-2014 αίτηση αναιρέσεως, που είχε προσδιοριστεί για να συζητηθεί κατά την (αρχική) δικάσιμο της 5-4-2019 αναβλήθηκε για την δικάσιμο της 8-5-2020 με αρ.

πιν. 2, οπότε αναβλήθηκε οίκοθεν για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας (4. 12. 2020) δικάσιμο, στο Δ` Πολιτικό Τμήμα του Αρείου Πάγου, με αριθμό πινακίου …, β) από την με ημερομηνία 31-7-2019 έκθεση τοιχοκόλλησης του δικαστικού επιμελητή του Αρείου Πάγου Ε. Π., με την οποία βεβαιώνεται ότι τοιχοκολλήθηκε στον πίνακα δημοσιεύσεων του Αρείου Πάγου επικυρωμένο αντίγραφο της από 15-7-2014 και υπ'αρ. 48/ 21-7-2014 αιτήσεως αναιρέσεως του Ελληνικού Δημοσίου κατά των αναιρεσιβλήτων:

Ι. Π. κ. λπ. (συν. 45), περί αναιρέσεως της υπ` αριθμ. 235/2013 αποφάσεως του Εφετείου Ιωαννίνων, και της συνημμένης στο ανωτέρω δικόγραφο από 15. 5. 2019 βεβαίωσης του Γραμματέως του Δ' Τμήματος του Αρείου Πάγου με την οποία βεβαιώνεται ότι η συζήτηση της ως άνω αίτησης αναίρεσης αναβλήθηκε από την αρχικά προσδιορισθείσα δικάσιμο της 5. 4. 2019 για την δικάσιμο της 8. 5. 2019 στο Δ` Πολιτικό Τμήμα του Αρείου Πάγου, με αριθμό πινακίου 2., γ) από το με ημερομηνία 8-10-2020 αποδεικτικό δημοσίευσης της αρμοδίας υπαλλήλου του Δήμου Δωδώνης με το οποίο βεβαιώνεται ότι ακριβές αντίγραφο της ανωτέρω αιτήσεως αναιρέσεως μαζί με την συνημμένη σε αυτήν από 15. 5. 2019 βεβαίωση του Γραμματέως του Δ' Τμήματος του Αρείου Πάγου, που βεβαιώνει ότι η συζήτηση της ως άνω αίτησης αναίρεσης αναβλήθηκε από την αρχικά προσδιορισθείσα δικάσιμο της 5. 4. 2019 για την δικάσιμο της 8. 5. 2019 στο Δ` Πολιτικό Τμήμα του Αρείου Πάγου, με αριθμό πινακίου 2 και στην συνέχεια οίκοθεν για την (αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας) δικάσιμο της 4-12-2020 με αρ.

πιν. …, τοιχοκολλήθηκε στον Πίνακα Ανακοινώσεων του Δημοτικού Καταστήματος του Δήμου Δωδώνης ενώπιον των αναφερόμενων στο εν λόγω αποδεικτικό και συνυπογραψάντων αυτό μαρτύρων, δ) από το με ημερομηνία 8-10-2020 αποδεικτικό δημοσίευσης του Προέδρου Τ. Κ. Αγίας Αναστασίας Γ. Θ. που βεβαιώνει ότι ακριβές αντίγραφο της ανωτέρω αιτήσεως αναιρέσεως μαζί με την συνημμένη σε αυτήν από 15. 5. 2019 βεβαίωση του Γραμματέως του Δ' Τμήματος του Αρείου Πάγου, από την οποία προκύπτει ότι η συζήτηση της ως άνω αίτησης αναίρεσης αναβλήθηκε από την αρχικά προσδιορισθείσα δικάσιμο της 5. 4. 2019 για την δικάσιμο της 8. 5. 2019 στο Δ` Πολιτικό Τμήμα του Αρείου Πάγου, με αριθμό πινακίου … και στην συνέχεια οίκοθεν για την (αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας) δικάσιμο της 4-12-2020 με αρ.

πιν. 39, δημοσιεύτηκε στον Πίνακα Ανακοινώσεων της Κοινότητας Αγίας Αναστασίας ενώπιον των αναφερόμενων στο εν λόγω αποδεικτικό και συνυπογραψάντων αυτό μαρτύρων, ε) από την με ημερομηνία 8-10-2020 έκθεση τοιχοκόλλησης της γραμματέως του Δικηγορικού Συλλόγου Ιωαννίνων, σε συνδυασμό και με την ανάρτηση στις 26-10-2020 της από 23-10-2020 ειδοποίησης - κλήσης του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου μαζί με την από 10-11-2020 σχετική βεβαίωση του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Υποστήριξης Πληροφορικής και Ηλεκτρονικών Συστημάτων του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών στον Ιστότοπο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών (www. ggde. gr), καθώς και με την ανάρτηση στις 13-11-2020 της από 13-11-2020 ειδοποίησης - κλήσης του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου στον Ιστότοπο του Υπουργείου Οικονομικών (www. ggde. gr), μαζί με την από 10-11-2020 σχετική βεβαίωση του Προϊσταμένου της Υπηρεσίας Υποστήριξης Πληροφορικής και Ηλεκτρονικών Συστημάτων του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών στον Ιστότοπο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών (min. fin. gr) μαζί με την σχετική μέσω e- mail σχετική βεβαίωση με αρ.

πρωτ. …-…/…-11-2020 . Aπό όλα τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι οι 45 αναιρεσίβλητοι κλητεύθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας (4. 12. 2020) δικάσιμο, εκείνοι ωστόσο δεν εμφανίστηκαν κατά τη συζήτηση της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε από την σειρά του οικείου πινακίου, όπως ειδικότερα αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, συνεπώς η από 15-7-2014 και υπ' αρ. 48/ 21-7-2014 αίτηση αναιρέσεως πρέπει να ερευνηθεί ως εάν ήταν και αυτοί παρόντες (άρθρ. 576 Κ.

Πολ. Δ. σε συνδυασμό με άρθρ. 7 εδ. 3, άρθρ. 19 ν. 2882/2001). Η κρινόμενη από 15-7-2014 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 48/2014 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου κατά των 45 αναιρεσιβλήτων (Π. Ι.. κλπ. για αναίρεση της υπ` αριθμ. 235/2013 οριστικής αποφάσεως του Εφετείου Ιωαννίνων έχει ασκηθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα . Επομένως είναι παραδεκτή (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 1, 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των κατ` ιδίαν λόγων αυτής (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης με αριθμό 235/2013 οριστικής αποφάσεως του Εφετείου Ιωαννίνων είναι αποτέλεσμα της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής: Με την υπ` αριθ. 1090757/6933/0010/03. 11. 2006 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, η οποία δημοσιεύθηκε νόμιμα στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 128/21. 11. 2006 τεύχος Δ'), κηρύχθηκε υπέρ του τώρα αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, με δαπάνη του Ελληνικού Δημοσίου, αντιμετωπιζόμενη με δαπάνες του προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων για έργα αρμοδιότητας Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Έργων (αριθμός έργου 2000ΣΕ07130031) και με δαπάνες των ωφελούμενων παρόδιων ιδιοκτητών, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 653/1977, όπως ισχύουν, αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτων για λόγους δημόσιας ωφέλειας και ειδικότερα για την κατασκευή της Εγνατίας Οδού τμήμα 1. 3. 1.

Αγ. Αναστασία- Δωδώνη από χ. θ. 1+553, 36-χ. θ. 3+534, 61 ως προς τους αναλογισμούς έκτασης συνολικού εμβαδού 130. 796 τ.μ.., κείμενης στην περιοχή του Δήμου Δωδώνης, Νομού Ιωαννίνων, εικονιζόμενης με κλίμακα 1: 1000 στα από 09. 09. 2004 και με αριθμούς σχεδίων 01 και 02 ακριβή αντίγραφα κτηματολογικών διαγραμμάτων και του αντίστοιχου κτηματολογικού πίνακα της <<Εγνατίας Οδός Α.

Ε.>>, τα οποία έχει συντάξει ο πολιτ. Μηχανικός Β. Κ. και έχει θεωρήσει ο Διευθυντής της Διεύθυνσης Δ 12 του ΥΠΕΧΩΔΕ Κ. Δ. στις 09. 09. 2004. Εξάλλου, δυνάμει της υπ' αριθμ Δ12/39992/05. 07. 2007 απόφασης του Υπουργού ΠΕ. ΧΩ. Δ. Ε. (Δ/νση Δ12/ΠΔΕ) εγκρίθηκε η επίταξη τμήματος της Εγνατίας Οδού που περιλαμβάνει και την ως άνω απαλλοτριωθείσα έκταση, ενώ δυνάμει της υπ' αριθμ.

Δ12/0/40975/24. 07. 2007 απόφασης του ιδίου ως άνω Υπουργού συγκροτήθηκε Επιτροπή Πρoεκτίμησης των επιταχθέντων ακινήτων για την εκτέλεση του εν λόγω έργου, η οποία, με το από 19. 05. 2008 πρακτικό της καθόρισε τιμές αποζημίωσης των επικειμένων και υποκειμένων (σπίτια, αποθήκες, δέντρα, στέρνες κ. λ. π.) και της ηρτημένης εσοδείας, καθώς και των ζημιών που επρόκειτο να προκληθoύv από την εκτέλεση των εργασιών του προς υλοποίηση έργου, όπως αυτά εμφανίζονται στους συνημμένους, ως αναπόσπαστο τμήμα του πρακτικού, πίνακες (για την σύνταξη των οποίων πινάκων ελήφθησαν υπόψη τόσο τα αναφερόμενα στους κτηματολογικούς πίνακες της επίδικης απαλλοτρίωσης επικείμενα, όσο κοι τα ευρήματα του επιτόπιου ελέγχου).

Ακολούθως, δυνάμει της υπ αρ. …/…/…. 06. 2008 απόφασης του Προϊσταμένου της Δ/νσης Δημοσίων Έργων της Περιφέρειας Hπείρου εγκρίθηκε το εν λόγω πρακτικό και διαβιβάσθηκε προς εκτέλεση στην Δ/νση Ελέγχου Κατασκευής Έργων, με αποτέλεσμα την καταβολή των σχετικών αποζημιώσεων στους δικαιούχους. Επί της ως άνω απαλλοτριουμένης έκτασης φέρονται ως ιδιοκτήτες και προβάλλουν δικαιώματα κυριότητας οι καθ' ων και ήδη αναιρεσίβλητοι.

Εν όψει των ανωτέρω το τώρα αναιρεσείον το Ελληνικό Δημόσιο με την από 27. 05. 2009 και με αριθμ. κατάθ. 671/27. 05. 2009 αίτησή του, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων, ζήτησε τον καθορισμό της προσωρινής τιμής μονάδος αποζημίωσης των απαλλοτριουμένων εδαφικών εκτάσεων και των εντός αυτών επικείμενων συστατικών και παραρτημάτων στα αναφερόμενα στο αιτητικό της εν λόγω αίτησης αντίστοιχα ποσά.

Η ανωτέρω αίτηση, συνεκδικασθείσα με τις δια των προτάσεων ασκηθείσες ανταιτήσεις των φερόμενων δικαιούχων - καθών και τις κύριες παρεμβάσεις αυτών, συζητήθηκε στις 01. 12. 2010 ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων, εκδόθηκε δε κατά την ειδική διαδικασία των απαλλοτριώσεων η υπ' αριθμ. 154/2011 απόφαση τoυ ως άνω δικαστηρίου, με την οποία, σύμφωνα με τα σε αυτήν αναλυτικά οριζόμενα, καθορίστηκαν προσωρινά οι αναφερόμενες στην εν λόγω απόφαση, μεγαλύτερες των αιτηθεισών από το Ελληνικό Δημόσιο - ήδη αναιρεσείον, τιμές αποζημίωσης των απαλλοτριούμενων εδαφικών εκτάσεων και των εντός αυτών επικειμένων και δένδρων, με κρίσιμο χρόνο την ως άνω ημερομηνία συζήτησης, έγιναν δεκτές οι αναφερόμενες στην απόφαση αυτή αιτήσεις αναγνώρισης δικαιούχων αποζημίωσης ως προς τις αναγραφόμενες στην απόφαση αυτή αντίστοιχες ιδιοκτησίες του Κτηματολογικού Πίνακα, αναγνωρίστηκαν οι στην εν λόγω απόφαση αναφερόμενοι ως δικαιούχοι της με την εν λόγω απόφαση καθορισθείσας προσωρινά αποζημίωσης και επεβλήθη σε βάρος του αιτούντος - καθού και ήδη αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου τα δικαστικά έξοδα των καθών καθώς και η αμοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων τους που καθορίστηκε στο αναγραφόμενο στην απόφαση ποσοστό (3%) επί της καθορισθείσας αποζημίωσης.

Ακολούθως στις 6-3-2013 συνεκδικάστηκαν στο Εφετείο Ιωαννίνων α) η από 1-7-2011 και με αριθ. κατάθ. 277/2011 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης που υποβλήθηκε από το αιτούν Ελληνικό Δημόσιο - ήδη αναιρεσείον, β) οι με τις ενώπιον του ως άνω δικαστηρίου προτάσεις των καθών - ανταιτούντων και ήδη 2ου, 3ου, 4ου, 5ου, 6ου, 7ου, 9ου, 12ου, 13ου, 14ου, 15ου, 16ου, 19ου, 21ου, 24ου, 27ης, 28ου, 39ου και 40ού των αναιρεσιβλήτων ασκηθείσες ανταιτήσεις, με τις οποίες οι ως άνω καθών - ανταιτούντες, φερόμενοι δικαιούχοι μερικών εκ των ακινήτων που απαλλοτριώθηκαν με την ως άνω κοινή υπουργική απόφαση, ζητούσαν τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης για τα ακίνητα που απαλλοτριώθηκαν και τα επικείμενά τους, μεγαλύτερης από αυτήν που ζητούσε το Ελληνικό Δημόσιο και αυτής που είχε καθορισθεί προσωρινά με την υπ' αριθμ. 154/2011 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων, και γ) η από 10-10-2012 και με αριθ.

κατάθ. 383/12-10-2011 αυτοτελής αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης που υποβλήθηκε από τους τότε αιτούντες και ήδη 41ο, 42ο, 43ο, 44ο και 45ο των αναιρεσιβλήτων με την οποία οι ως άνω αιτούντες και ήδη 41ο, 42ο, 43ο, 44ο και 45ο των αναιρεσιβλήτων ζητούσαν να καθοριστεί οριστικά ιδιαίτερη αποζημίωση για το υπ'αριθμ.

… ακίνητό τους που απέμεινε εκτός απαλλοτρίωσης, ισχυριζόμενοι ότι, για τους αναφερόμενους στην αίτησή τους λόγους, μειώθηκε η αξία του. Επί των ως άνω συνεκδικασθεισών από 1-7-2011 και με αριθ. κατάθ. 277/2011 αίτησης, με τις προτάσεις ασκηθεισών ανταιτήσεων και από 10-10-2012 και με αριθ. κατάθ. 383/12-10-2011 αυτοτελούς αίτησης εκδόθηκε η προσβαλλόμενη υπ` αριθμ. 235/2013 οριστική απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων, µε την οποία καθορίστηκε η οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης των απαλλοτριωθέντων ακινήτων και των επικειµένων αυτών στα αναγραφόμενα αντιστοίχως στην ως άνω απόφαση ποσά, καθορίσθηκε ιδιαίτερη αποζημίωση για την υπ' αριθμ.

… ιδιοκτησία λόγω μείωσης της αξίας της, σε ποσοστό 50 % και καταδικάστηκε το (τώρα αναιρεσείον) Ελληνικό Δημόσιο στην δικαστική δαπάνη των δικαιούχων της αποζημίωσης, την οποία το Εφετείο Ιωαννίνων, καθόρισε ειδικότερα ως εξής: α) για την αμοιβή για τις παραστάσεις των δικηγόρων των καθών και τα λοιπά έξοδα ενώπιον του Μοvoµελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων και ενώπιον του Εφετείου Ιωαννίνων, ποσό 600 ευρώ για κάθε χωριστή παράσταση και β) για την αμοιβή των δικηγόρων των καθών για τη σύνταξη των αιτήσεων που ασκήθηκαν µε αυτοτελές δικόγραφο καθώς και των επ' αυτών προτάσεων, σε ποσοστό 3% επί του ποσού της αποζημίωσης που αναλογεί στον καθέναν από τους εν λόγω αιτούντες και για τις ανταιτήσεις που ασκήθηκαν µε τις προτάσεις, σε ποσοστό 2% επί του ποσού της αποζημίωσης που αναλογεί στον καθέναν από αυτούς.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 17 παρ. 2 και 3 του Συντάγματος και 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (ΕΣΔΑ), που κυρώθηκε (μαζί με τη Σύμβαση), εκ νέου, με το ν. δ. 53/1974 και έχει αυξημένη έναντι των κοινών νόμων ισχύ (άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος), συνάγεται ότι για τον προσδιορισμό της "πλήρους αποζημίωσης", δηλαδή εκείνης που, κατ` αρχήν, παρέχει στον ιδιοκτήτη τη δυνατότητα αντικατάστασης του απαλλοτριούμενου με άλλο ισάξιο, λαμβάνεται υπόψη η αξία του απαλλοτριωμένου ακινήτου κατά το χρόνο συζήτησης ενώπιον του δικαστηρίου της αίτησης καθορισμού (προσωρινού ή οριστικού, σε περίπτωση παράλειψης του προσωρινού ή παρέλευσης έτους από τη συζήτηση για τον προσωρινό) της αποζημίωσης αυτής, καθώς και η δαπάνη - ζημία του ιδιοκτήτη του απαλλοτριούμενου ακινήτου, η οποία είναι συνέπεια της απαλλοτρίωσης (ΑΠ Ολομ., 8/2006, 7/2006, 8/1999, ΑΠ 94/2020, ΑΠ 78/2018, ΑΠ 328/2016, ΑΠ 212/2016, ΑΠ 653/2014, ΑΠ 156/2012).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 4 ν. 2882/2001, η αναγκαστική απαλλοτρίωση της κυριότητας του ακινήτου επιφέρει αυτοδικαίως και την απαλλοτρίωση κάθε κτίσματος, κατασκευής και δέντρου που υπάρχει πάνω σε αυτό και κάθε άλλου συστατικού του πράγματος, κατά τα άρθρα 953 και επόμενα του Αστικού Κώδικα, ανεξάρτητα από τη μνεία τους στην απόφαση κήρυξης της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ή στο κτηματολογικό διάγραμμα ή στον κτηματολογικό πίνακα (ΑΠ Ολομ. 5/2002, ΑΠ 209/2019, ΑΠ 388/2018).

Ειδικότερα, η αποζημίωση, για να είναι πλήρης, κατά τη διάταξη 17 παρ. 2 του Συντάγματος, πρέπει να περιλαμβάνει και την αξία όχι μόνο του εδάφους, αλλά και των συστατικών του, τα οποία συναπαλλοτριώνονται αυτοδικαίως. Περαιτέρω στο άρθρο 13 παρ. 1 του ν. 2882/2001 "Κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων", σχετικά με τον καθορισμό της τιμής μονάδας απαλλοτριωθέντων ακινήτων, ορίζονται τα εξής:

Η αποζημίωση πρέπει να είναι πλήρης και να ανταποκρίνεται στην αξία του απαλλοτριωμένου κατά το χρόνο της συζήτησης ενώπιον του δικαστηρίου για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης ή, σε περίπτωση απευθείας αίτησης για οριστικό προσδιορισμό, κατά το χρόνο της συζήτησης για τον προσδιορισμό αυτόν.

Αν η συζήτηση για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης διεξαχθεί μετά παρέλευση έτους από τη συζήτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό, τότε για τον προσδιορισμό της αποζημίωσης λαμβάνεται υπόψη η αξία κατά το χρόνο της συζήτησης για τον οριστικό προσδιορισμό. Ως κριτήριο για την εκτίμηση της αξίας του απαλλοτριωμένου ακινήτου λαμβάνεται υπόψη, ιδίως, η αξία που έχουν κατά τον κρίσιμο χρόνο παρακείμενα και ομοειδή ακίνητα, που προσδιορίζεται κυρίως από την αντικειμενική αξία, τα τιμήματα σε συμβόλαια μεταβίβασης κυριότητας ακινήτων, τα οποία συντάχθηκαν κατά το χρόνο της κήρυξης της απαλλοτρίωσης, καθώς και η πρόσοδος του απαλλοτριωμένου.

Από τη διάταξη αυτή σαφώς συνάγεται ότι για τον υπολογισμό της αξίας των απαλλοτριωμένων ακινήτων λαμβάνεται υπόψη η αξία αυτών κατά το χρόνο συζήτησης για τον οριστικό προσδιορισμό στο Εφετείο, αν η συζήτηση αυτή διεξαχθεί μετά από ένα έτος από τη συζήτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης (ΑΠ 121/2020, ΝΟΜΟΣ) .

Περαιτέρω στο εδάφιο γ` της παραπάνω διάταξης παρατίθενται ενδεικτικά τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη για την εκτίμηση της αξίας των απαλλοτριωμένων ακινήτων και άρα το Εφετείο μπορεί να λάβει υπόψη οποιοδήποτε άλλο κριτήριο (ΑΠ 121/2020, ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 539/2015). Ειδικότερα κατά την έννοια της διάταξης αυτής τα διαγραφόμενα κριτήρια δεν είναι αποκλειστικά και υποχρεωτικά για το δικαστήριο για τη διάγνωση της πραγματικής αξίας του απαλλοτριωμένου κατά τον κρίσιμο χρόνο, έτσι ώστε να θεωρείται ότι παραβιάζεται η ανωτέρω ουσιαστική διάταξη νόμου, στην περίπτωση που το δικαστήριο δεν τα λάβει υπόψη του ή θα λάβει υπόψη του άλλα τέτοια .

Το δικαστήριο μπορεί να στηρίζει την κρίση του για την πραγματική αξία του απαλλοτριωμένου ακινήτου, ενόψει της χρησιμοποίησης στην ανωτέρω διάταξη της λέξης "ιδίως", σε κάθε πρόσφορο συγκριτικό στοιχείο, αφού το αξιολογήσει προσηκόντως (ΑΠ 121/2020) . Η δε σχετική για το πρόσφορο ή όχι του συγκριτικού στοιχείου κρίση του ανάγεται στην εκτίμηση πραγμάτων και ως εκ τούτου δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 ΚΠολΔ (ΑΠ 121/2020, ΑΠ 558/2014, ΑΠ 1016/2015).

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Έλλειψη νομίμου βάσεως της αποφάσεως, η οποία στοιχειοθετεί τον προβλεπόμενο από τη διάταξη του αριθμού 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγο αναιρέσεως, συντρέχει, όταν στο αιτιολογικό της αποφάσεως, που αποτελεί την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν περιέχονται καθόλου ή δεν αναφέρονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης κι έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν ή όχι οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που εφαρμόστηκε ή αν συνέτρεχαν οι όροι άλλου κανόνα που ήταν εφαρμοστέος, αλλά δεν εφαρμόσθηκε (Ολ.

ΑΠ 2/2019, ΟλΑΠ 6/2006). Από τη διάταξη αυτή, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι ο παρών λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (ΑΠ 121. 2020, ΝΟΜΟΣ).

Δεν έχει, όμως, εφαρμογή η διάταξη αυτή, όταν οι ελλείψεις ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και, ιδίως, στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που εξάγεται από αυτές, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα κατά το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές και πλήρες το πόρισμά του και για το λόγο αυτόν γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος (ΑΠ 121/2020, ΝΟΜΟΣ).

Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς και όχι γιατί αποδείχθηκε ή γιατί δεν αποδείχθηκε. (Ολ. ΑΠ 2/2019, ΟλΑΠ 15/2006, ΑΠ 549/2020, ΑΠ 535/2018, ΑΠ 2102/2014). Τα επιχειρήματα του δικαστηρίου που σχετίζονται με την εκτίμηση των αποδείξεων δεν συνιστούν παραδοχές, με βάση τις οποίες διαμορφώνεται το αποδεικτικό πόρισμα και, συνεπώς, δεν αποτελούν "αιτιολογία" της απόφασης, ώστε, στο πλαίσιο της υπόψη διάταξης του άρθρου 559 αριθμ. 19 του ΚΠολΔ, αυτή να επιδέχεται μομφή για αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια, ενώ δεν δημιουργείται ο ίδιος λόγος αναίρεσης ούτε εξαιτίας του ότι το δικαστήριο δεν αναλύει ιδιαιτέρως και διεξοδικά τα επιχειρήματα των διαδίκων που δεν συνιστούν αυτοτελείς ισχυρισμούς, οπότε ο σχετικός λόγος αναίρεσης είναι απαράδεκτος (ΑΠ 549/2020) .

Δεν υπάρχει εξάλλου ανεπάρκεια αιτιολογιών, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές αλλά πλήρεις αιτιολογίες (Ολ. ΑΠ 2/2019) .

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο Ιωαννίνων με την προσβαλλόμενη 235/2013 απόφασή του, αφού συνεκδίκασε την από 1-7-2011 και με αριθ. κατάθ. 277/2011 αίτηση του τώρα αναιρεσείοντος περί καθορισμού οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης των απαλλοτριωμένων, για λόγους δημόσιας ωφέλειας, ακινήτων των καθών - ήδη αναιρεσιβλήτων, τις με τις προτάσεις ασκηθείσες ανταιτήσεις των καθών - ανταιτούντων και ήδη 2ου, 3ου, 4ου, 5ου, 6ου, 7ου, 9ου, 12ου, 13ου, 14ου, 15ου, 16ου, 19ου, 21ου, 24ου, 27ης, 28ου, 39ου και 40ού των αναιρεσιβλήτων και την από 10-10-2012 και με αριθ.

κατάθ. 383/12-10-2011 αυτοτελή αίτηση καθορισμού ιδιαίτερης αποζημίωσης λόγω μείωσης αξίας μη απαλλοτριωθέντος ακινήτου που υποβλήθηκε από τους τότε αιτούντες και ήδη 41ο, 42ο, 43ο, 44ο και 45ο των αναιρεσιβλήτων, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη περί των πραγμάτων κρίση του, αναφορικά με τον καθορισμό της οριστικής και της ιδιαίτερης αποζημίωσης που ενδιαφέρει στην παρούσα αναιρετική δίκη, τα ακόλουθα:<<Δυνάμει της υπ` αριθ. 1090757/6933/0010/03. 11. 2006 κοινής υπουργικής απόφασης (Κ.

Υ. Α.) των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, η οποία δημοσιεύθηκε νόμιμα στο υπ' αρ. 128/21. 11. 2006 ΦΕΚ (τεύχος Δ'), κηρύχθηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτων, για λόγους δημόσιας ωφέλειας και ειδικότερα για την κατασκευή της Εγνατίας Οδού τμήμα (1. 3. 1.) Αγ.

Αναστασία- Δωδώνη από χ. θ. 1+553, 36-χ. θ. 3+534, 61 ως προς τους αναλογισμούς έκτασης συνολικού εμβαδού 130. 796 τ.μ.., που βρίσκεται στην περιοχή του Δήμου Δωδώνης, Νομού Ιωαννίνων, και απεικονίζεται με κλίμακα 1: 1000 στα από 9. 9. 2004 και με αριθμούς σχεδίων 01 και 02 ακριβή αντίγραφα κτηματολογικών διαγραμμάτων και του αντίστοιχου κτηματολογικού πίνακα της <<ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.>>, τα οποία έχει συντάξει ο Πολιτικός Μηχανικός Κ.

Β. και έχει θεωρήσει ο Διευθυντής της Διεύθυνσης Δ 12 του ΥΠΕΧΩΔΕ Κ. Δ., την 9. 9. 2004. η απαλλοτρίωση κηρύχθηκε υπέρ και με δαπάνες του Δημοσίου. Επίσης, δυνάμει της Δ12/39992/5. 7. 2007 απόφασης του Υπουργού ΠΕ. ΧΩ. Δ. Ε. (Δ/νση Δ12/ΓΓΔΕ) εγκρίθηκε για ένα χρόνο, σύμφωνα με τις διατάξεις του α. ν. 1838/1951, του Ν. 2052/1992, του Ν. 2576/1998 και του Ν. 3016/2002 η επίταξη τμήματος της Εγνατίας Οδού που περιλαμβάνει και την ως άνω απαλλοτριωθείσα έκταση, ενώ δυνάμει της υπ' αριθμ.

Δ12/0/40975/24. 07. 2007 απόφασης του ιδίου ως άνω Υπουργού συγκροτήθηκε Επιτροπή Πρoεκτίμησης των επιταχθέντων ακινήτων για την εκτέλεση του εν λόγω έργου. Η Επιτροπή αυτή με το από 19. 05. 2008 πρακτικό της καθόρισε τιμές αποζημίωσης των επικειμένων και της ηρτημένης εσοδείας, καθώς και των ζημιών που επρόκειτο να προκληθoύv από την εκτέλεση των εργασιών του προς υλοποίηση έργου.

Ακολούθως, δυνάμει της υπ’ αρ. …/…/….. 06. 2008 απόφασης του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Δημοσίων Έργων της Περιφέρειας Hπείρου εγκρίθηκε το προαναφερθέν πρακτικό και διαβιβάσθηκε προς εκτέλεση στην Διεύθυνση Ελέγχου Κατασκευής Έργων, με αποτέλεσμα την καταβολή στους δικαιούχους των σχετικών αποζημιώσεων των επικείμενων πλην της με αριθμό … ιδιοκτησίας του Κτηματολογικού Πίνακα. (βλ.

το με αριθμ. πρωτ. …/…/…-7-2008 έγγραφο της Δ. Ε. Κ. Ε. Περιφέρειας Ηπείρου μετά της συνημμένης κατάστασης πληρωμής). Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι η απαλλοτριωθείσα έκταση βρίσκεται στην κτηματική περιφέρεια του δημοτικού διαμερίσματος Αγίας Αναστασίας του Δήμου Δωδώνης Νομού Ιωαννίνων. Η Εκτιμητική Επιτροπή του άρθρου 15 του Ν. 2882/2001 προσδιόρισε στην από 7-3-2007 σχετική έκθεση εκτίμησης Αξίας Απαλλοτριωμένων Ακινήτων την αντικειμενική αξία ενός εκάστου απαλλοτριούμενου ακινήτου, κατά το χρόνο κήρυξης της ένδικης απαλλοτρίωσης, σύμφωνα με τα έντυπα (ΑΑ-ΓΗΣ) για τον προσδιορισμό της αντικειμενικής αξίας της γης εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμών, που δεν έχει ειδικούς όρους δόμησης, ως ακολούθως:

α) για ακίνητο χωρίς πρόσωπο σε οδό, για μονοετή καλλιέργεια - αρδευόμενο σε 0, 486 ευρώ ανά τ.μ.., β) για ακίνητο με πρόσωπο σε Εθνική ή Επαρχιακή οδό, για μονοετή καλλιέργεια - αρδευόμενο σε 1, 352 ευρώ ανά τ.μ.. και γ) για ακίνητο με πρόσωπο σε αγροτική οδό, για μονοετή καλλιέργεια - αρδευόμενο σε 0, 54 ευρώ ανά τ.μ..

Ήδη, μετά και την αύξηση των αντικειμενικών τιμών, η οποία έλαβε χώρα το έτος 2008, η αντικειμενική αξία των απαλλοτριούμενων ακινήτων στο Δ. Δ. Αγίας Αναστασίας του Δήμου Δωδώνης Ν. Ιωαννίνων, αναπροσαρμόστηκε και σύμφωνα με τα έντυπα (ΑΑ-ΓΗΣ) για τον προσδιορισμό της αντικειμενικής αξίας της γης εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμών, που δεν έχει ειδικούς όρους δόμησης ανέρχεται, ως συνομολογείται από το αιτούν Ελληνικό Δημόσιο, σε:

α) ακίνητο χωρίς πρόσωπο σε οδό, για μονοετή καλλιέργεια - αρδευόμενο σε 0, 567 ευρώ ανά τ.μ.., β) ακίνητο με πρόσωπο σε Εθνική ή Επαρχιακή οδό, για μονοετή καλλιέργεια - αρδευόμενο σε 1, 469 ευρώ ανά τ.μ.. και: γ) ακίνητο με πρόσωπο σε. αγροτική οδό, για μονοετή καλλιέργεια - αρδευόμενο σε 0, 63 ευρώ ανά τ.μ.. Περαιτέρω, η Επιτροπή Εκτίμησης Απαλλοτριωμένων Ακινήτων, κατόπιν διενεργηθείσας την 2-3-3007 αυτοψίας στα απαλλοτριούμενα ακίνητα, προσδιόρισε την αξία τω επικειμένων ως εξής: 1) για την υπ' αριθ. 11 ιδιοκτησία α) περίφραξη µε συρµατόπλεγµα σε σιδηροπασσόλους 35 µέτρα σε 8 ευρώ ανά µέτρο και β) περίφραξη µε ξερολιθιά (22 Χ 0, 5 Χ 1, 2 =) 13 κυβικά µέτρα σε 18 ευρώ αvά κ.

µ, 2) για τηv υπ' αριθ. 12 ιδιοκτησία α) περίφραξη µε ξερολιθιά (187 Χ 0, 5 Χ 1, 2 =) 112 κυβικά μέτρα σε 18 ευρώ ανά κ. µ και β) γκορτσιές (µεγάλες) 3 τεµάχια σε 100 ευρώ ανά τεµάχιο, 3) για τηv υπ' αριθ. 19 ιδιοκτησία α) περίφραξη µε ξερολιθιά (9 Χ 0, 5 Χ 1, 2 =) 5, 50 κυβικά µέτρα σε 18 ευρώ ανά κ. µ, β) γκορτσιά (µεγάλη) 1 τεµάχιο σε 100 ευρώ ανά τεµάχιο και γ) κοροµηλιές (µεγάλες) 2 τεµάχια σε 115 ευρώ ανά τεµάχιο, 4) για τηv υπ' αριθ. 20 ιδιοκτησία α) περίφραξη µε ξερολιθιά (165 Χ 0, 5 Χ 1, 2 =) 99 κυβικά µέτρα σε 18 ευρώ ανά κ.

µ, β) γκορτσιές (µεγάλες) 2 τεµάχια σε 100 ευρώ ανά τεµάχιο, γ) κοροµηλιές (µεγάλες) 3 τεµάχια σε 115 ευρώ ανά τεµάχιο, δ) αχλαδιά (µεγάλη) 1 τεµάχιο σε 115 ευρώ ανά τεµάχιο και ε) καρυδιά (µεγάλη) 1 τεµάχιο σε 330 ευρώ ανά τεµάχιο, 5) για την υπ' αριθ. 25 ιδιοκτησία α) περίφραξη µε ξερολιθιά (75 Χ 0, 5 Χ 1, 2 =) 45 κυβικά µέτρα σε 18 ευρώ ανά κ.

µ, β) δρύες (µεγάλες) 15 τεµάχια σε 200 ευρώ ανά τεµάχιο και γ) κοροµηλιές (µεγάλες) 10 τεµάχια σε 115 ευρώ ανά τεµάχιο, 6) για τηv υπ' αριθ. 27 ιδιοκτησία α) δρύες (µεγάλες) 7 τεµάχια σε 200 ευρώ ανά τεµάχιο και β) κοροµηλιές (µεγάλες) 5 τεµάχια σε 115 ευρώ ανά τεµάχιο, 7) για την υπ' αριθ. 28 ιδιοκτησία α) περίφραξη µε ξερολιθιά (152 Χ 0, 5 Χ 1, 2 =) 91 κυβικά µέτρα σε 18 ευρώ ανά κ. .

µ και β) κοροµηλιές (µεγάλες) 8 τεµάχια σε 115 ευρώ ανά τεµάχιο, 8) για τηv υπ' αριθ. 29 ιδιοκτησία α) περίφραξη µε ξερολιθιά (234 Χ 0, 5 Χ 1, 2 =) 141 κυβικά µέτρα σε 18 ευρώ ανά κ. µ, β) δρύες (µεγάλες) 9 τεµάχια σε 200 ευρώ ανά τεµάχιο και γ) κοροµηλιές (µεγάλες) 10 τεµάχια σε 115 ευρώ ανά τεµάχιο, 9) για τηv υπ' αριθ. 30 ιδιοκτησία α) περίφραξη µε ξερολιθιά (147 Χ 0, 5 Χ 1, 2 =) 89 κυβικά µέτρα σε 18 ευρώ ανά κ.

µ, β) δρύες (µεγάλες) 5 τεµάχια σε 200 ευρώ ανά τεµάχιο και γ) κοροµηλιές (µεγάλες) 7 τεµάχια σε 115 ευρώ ανά τεµάχιο, 10) για την υπ' αριθ. 32 ιδιοκτησία α) περίφραξη µε ξερολιθιά (207 Χ 0, 5 Χ 1, 2 =) 124 κυβικά µέτρα σε 18 ευρώ ανά κ. µ, β) ερείπιο (8, 7 Χ 1, 6 Χ 1, 3 =) 63 κυβικά µέτρα σε 10 ευρώ ανά κ. µ., γ) δρύες (µεγάλες) 10 τεµάχια σε 200 ευρώ ανά τεµάχιο, γ) κοροµηλιές (µεγάλες) 2 τεµάχια σε 115 ευρώ ανά τεµάχιο και β) γκορτσιές (µεσαίες) 4 τεµάχια σε 75 ευρώ ανά τεµάχιο, 11) για την υπ' αριθ. 33 ιδιοκτησία α) περίφραξη µε ξερολιθιά (41 Χ 0, 5 Χ 1, 2 =) 25 κυβικά µέτρα σε 18 ευρώ ανά κ.

µ, 12) για την υπ' αριθ. 34 ιδιοκτησία α) δρύες (µεγάλες) 2 τεµάχια σε 200 ευρώ ανά τεµάχιο, 13) για την υπ' αριθ. 35 ιδιοκτησία α) δρύες (µεγάλες) 2 τεµάχια σε 200 ευρώ ανά τεµάχιο, 14) για την υπ' αριθ. 37 ιδιοκτησία α) περίφραξη µε ξερολιθιά (36 Χ 0, 5 Χ 1, 2 =) 22 κυβικά µέτρα σε 18 ευρώ ανά κ. µ και β) γκορτσιές (µεγάλες) 2 τεµάχια σε 100 ευρώ ανά τεµάχιο, 15) για την υπ' αριθ. 38 ιδιοκτησία α) περίφραξη µε ξερολιθιά (158 Χ 0, 6 Χ 1, 5 =) 142 κυβικά µέτρα σε 18 ευρώ ανά κ.

µ, β) δρύες (µεγάλες) 5 τεµάχια σε 200 ευρώ ανά τεµάχιο, γ) κοροµηλιές (µεγάλες) 5 τεµάχια σε 115 ευρώ ανά τεµάχιο, δ) γκορτσιές (µεγάλες) 5 τεµάχια σε 100 ευρώ ανά τεµάχιο και ε) χωµατόδροµος (καλή κατάσταση) 1. 372 τ. µ. σε 0, 45 ανά τ. µ., 16) για την υπ' αριθ. 39 ιδιοκτησία α) περίφραξη µε ξερολιθιά (281 Χ 0, 5 Χ 1, 2 =) 169 κυβικά µέτρα σε 18 ευρώ ανά κ.

µ, β) γκορτσιές (µεγάλες) 10 τεµάχια σε 100 ευρώ ανά τεµάχιο και γ) δρύες (µεγάλες) 6 τεµάχια σε 200 ευρώ ανά τεµάχιο, 17) για την υπ' αριθ. 40 ιδιοκτησία α) περίφραξη µε ξερολιθιά (258 Χ 0, 5 Χ 1, 2 =) 155 κυβικά µέτρα σε 18 ευρώ ανά κ. µ, β) περίφραξη µε συρµατόπλεγµα σε σιδηροπασσάλους 75 µέτρα σε 8 ευρώ ανά µέτρο και γ) γκορτσιές (µεγάλες) 10 τεµάχια σε 100 ευρώ ανά τεµάχιο, 18) για την υπ' αριθ. 41 ιδιοκτησία α) δρύες (µεγάλες) 2 τεµάχια σε 200 ευρώ ανά τεµάχιο, 19) για την υπ' αριθ. 42 ιδιοκτησία α) δρύες (µεγάλες) 3 τεµάχια σε 200 ευρώ ανά τεµάχιο, 20) για την υπ' αριθ. 43 ιδιοκτησία α) δρύες (µεγάλες) 5 τεµάχια σε 200 ευρώ ανά τεµάχιο, 21) για την υπ' αριθ. 44 ιδιοκτησία α) περίφραξη µε ξερολιθιά (150 Χ 0, 5 Χ 1, 2 =) 90 κυβικά µέτρα σε 18 ευρώ ανά κ.

µ, β) κοροµηλιές (µεγάλες) 5 τεµάχια σε 115 ευρώ ανά τεµάχιο και γ) γκορτσιές (µεγάλες) 10 τεµάχια σε 100 ευρώ ανά τεµάχιο, 22) για την υπ' αριθ. 46 ιδιοκτησία α) περίφραξη µε ξερολιθιά (100 Χ 0, 5 Χ 1, 2 =) 60 κυβικά µέτρα σε 18 ευρώ ανά κ. µ και β) γκορτσιές (µεγάλες) 10 τεµάχια σε 100 ευρώ ανά τεµάχιο, 23) για την υπ' αριθ. 47 ιδιοκτησία α) περίφραξη µε ξερολιθιά (50 Χ 0, 5 Χ 1, 2 =) 30 κυβικά µέτρα σε 18 ευρώ ανά κ.

µ, β) περίφραξη µε συρµατόπλεγµα σε σιδηροπασσάλους 50 µέτρα σε 8 ευρώ ανά µ. και γ) γκορτσιές (µεγάλες) 10 τεµάχια σε 100 ευρώ ανά τεµάχιο, 24) για την υπ' αριθ. 48 ιδιοκτησία α) περίφραξη µε ξερολιθιά (110 Χ 0, 5 Χ 1, 2 =) 66 κυβικά µέτρα σε 18 ευρώ ανά κ. µ, β) περίφραξη µε συρµατόπλεγµα σε σιδηροπασσάλους 50 µέτρα σε 8 ευρώ ανά µέτρο και γ) γκορτσιά (µεγάλη) 1 τεµάχιο σε 100 ευρώ ανά τεµάχιο, και 25) αποθήκη λαμαρινοσκεπής (10 Χ 2, 5 Χ 2 =) 50 κυβικά μέτρα σε 32 ευρώ ανά κ.μ., β) περίφραξη με ξερολιθιά (60 Χ 0, 5 Χ 1, 5 =) 45 κυβικά μέτρα, (80 Χ 0, 5 Χ 2, 0 =) 80 κυβικά μέτρα, (50 Χ 0, 5 Χ 1, 5 =) 38 κυβικά μέτρα σε 18 ευρώ ανά κ.

μ, γ) γκορτσιές (μεγάλες) 5 τεμάχια σε 100 ευρώ ανά τεμάχιο, δ) κορομηλιές (μεγάλες) 10 τεμάχια σε 115 ευρώ ανά τεμάχιο, ε) αχλαδιές (μεγάλες) 7 τεμάχια σε 115 ευρώ ανά τεμάχιο, στ) κερασιές (μεγάλες) 5 τεμάχια σε 115 ευρώ ανά τεμάχιο και ζ) κλήματα (μεγάλα) 2 τεμάχια σε 100 ευρώ ανά τεμάχιο. Το Μονομελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων, μετά από αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου και μετά από ανταιτήσεις των καθ' ων και παρεμβάσεις τρίτων που προέβαλαν δικαιώματα κυριότητας επί των απαλλοτριωθέντων ακινήτων, που συζητήθηκαν στις 1-12-201Ο, με την 154/2011 απόφασή του καθόρισε την προσωρινή τιμή μονάδος απαλλοτρίωσης των απαλλοτριωθέντων ως εξής:

Α) των εδαφικών εκτάσεων α) ακίνητο χωρίς πρόσωπο σε οδό, για μονοετή καλλιέργεια - αρδευόμενο σε 16, 5 ανά τ.μ.., β) ακίνητο με πρόσωπο σε Εθνική ή Επαρχιακή οδό, για μονοετή καλλιέργεια - αρδευόμενο σε 24 ευρώ ανά τ.μ.. και γ) ακίνητο με πρόσωπο σε αγροτική οδό, για μονοετή καλλιέργεια - αρδευόμενο σε 19 ευρώ ανά τ.

μ . . Β) των επικείμενων των ανωτέρω ιδιοκτησιών: 1) για κάθε περίφραξη με συρματόπλεγμα σε σιδηροπασσάλους σε 12 ευρώ ανά μέτρο, 2) για κάθε περίφραξη με ξερολιθιά σε 22 ευρώ ανά κ. β., 3) για το ερείπιο σε 14 ευρώ ανά κ.μ., 4) για το χωματόδρομο (καλή κατάσταση) σε 16 ευρώ ανά τ.μ.. και 5) για κάθε αποθήκη λαμαρινοσκεπή σε 40 ευρώ ανά κ.μ.

Γ) των δένδρων των ανωτέρω ιδιοκτησιών: 1) για κάθε μεγάλη γκορτσιά σε 120 ευρώ ανά τεμάχιο, 2) για κάθε μεσαία γκορτσιά σε 95 ευρώ ανά τεμάχιο, 3) για κάθε μεγάλη κορομηλιά, αχλαδιά και κερασιά σε 135 ευρώ ανά τεμάχιο, 4) για κάθε μεγάλη καρυδιά σε 360 ευρώ ανά τεμάχιο, 5) για κάθε μεγάλη δρυ σε 220 ευρώ ανά τεμάχιο και 6) για κάθε μεγάλο κλήμα σε 120 ευρώ ανά τεμάχιο.

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι τα απαλλοτριωθέντα ακίνητα που βρίσκονται στην κτηματική περιφέρεια του δημοτικού διαμερίσματος Αγίας Αναστασίας του Δήμου Δωδώνης Ν. Ιωαννίνων, βρίσκονται εκτός σχεδίου πόλεως ή οικισμών και αποτελούν αγροτικές εκτάσεις και γι' αυτό το λόγο ο κύριος προορισμός τους είναι η γεωργική και κτηνοτροφική εκμετάλλευση και δεν είναι αξιοποιήσιµα για ανέγερση κατοικιών ή άλλων χρήσεων και συνεπώς δεν έχουν οικοπεδική αξία, όπως αβάσιµα ισχυρίζονται οι καθ' ων - ανταιτούντες.

Η µάρτυρας του Ελληνικού Δηµοσίου, Ε. Ζ., υπάλληλος της Κτηµατικής Υπηρεσίας Ν. Ιωαννίνων, εξεταζόµενη ενώπιον του Μονοµελούς Πρωτοδικείου κατέθεσε ότι οι τιµές της επιτροπής για τη γη στηρίζονται στις αντικειµενικές αξίες, που προσδιόρισε η Β' Δ. Ο. Υ. Ιωαννίνων και αναφέρονται στην προµνησθείσα από 7-3-2007 Έκθεση Εκτίµησης, αναπροσαρµόστηκαν δε, ως προεκτέθηκε, µε την αύξηση των αντικειµενικών αξιών το έτος 2008.

Η ίδια µάρτυρας κατέθεσε ακόµη ότι τα απαλλοτριούµενα ακίνητα βρίσκονται εκτός σχεδίου πόλεως και συνεπώς δεν παρουσιάζουν οικιστικό ενδιαφέρον, ότι κατά το χρόνο κήρυξης της απαλλοτρίωσης είχαν αγροτική χρήση και ότι το σύνολο αυτών δεν έχουν εξυπηρέτηση από τα δίκτυα κοινής ωφέλειας. Ωστόσο, οι καθ' ων η αίτηση και οι κυρίως παρεµβαίνοντες ζητούν να συνεκτιµηθεί στον προσδιορισµό της τιµής µονάδος αποζηµίωσης το γεγονός ότι τα απαλλοτριωθέντα ακίνητα έχουν οικοπεδική αξία, αφού βρίσκονται κοντά σε οικισµό και υπάρχει δυνατότητα ανοικοδόµησης, καθώς και το γεγονός ότι βρίσκονται πλησίον του αστικού οικισµού της Δωδωνούπολης, από την οποία απέχουν σε ευθεία γραµµή περί τα 800 µέτρα.

Ωστόσο, από κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν αποδείχθηκε ότι τα εν λόγω ακίνητα πληρούν τις προϋποθέσεις για να οικοδοµηθούν, ώστε να πρέπει να συνυπολογιστεί το γεγονός αυτό στον προσδιορισµό της τιµής µονάδος αποζηµίωσης, ούτε ότι υπάρχει οικιστικό ενδιαφέρον για την περιοχή, η οποία άλλωστε είναι ακατοίκητη.

Δεν προσκοµίζεται, εξάλλου, κανένα αξιόπιστο συγκριτικό στοιχείο προς ενίσχυση του ισχυρισµού τους σχετικά µε την οικοπεδική ανάπτυξη της περιοχής, αλλά ούτε και µεταβιβαστικά συµβόλαια ως συγκριτικό στοιχείο της αυξηµένης αγοραστικής αξίας, καθώς και της αγοραστικής κίνησης. Επιπλέον, ο µάρτυρας ανταπόδειξης Πολιτικός Μηχανικός, Θ.

Ν., ο οποίος κατέθεσε ενώπιον του ίδιου ως άνω Δικαστηρίου, δεν ανέφερε συγκεκριµένες ιδιοκτησίες του Κτηµατολογικού Πίνακα, οι οποίες µπορούν να χαρακτηριστούν ως οικόπεδα. Το αιτούν Ελληνικό Δηµόσιο προσκόµισε την από 18-7-2008 Έκθεσης Προεκτίµησης του Ν. 1947/91, αναφορικά µε την πώληση οιοπέδου, συνολικής έκτασης 2. 000 τ.μ..

με κτίσμα 25 τ.μ.., κείμενου στο Δ. Δ. Αγίας Αναστασίας του Δήμου Δωδώνης Ν. Ιωαννίνων, για το οποίο εκτιμήθηκε η αγοραία αξία του σε 6, 70 ευρώ ανά τ.μ.. Το εν λόγω, όμως, ακίνητο, όπως κατέθεσε η ως άνω µάρτυρας του αιτούντος, υπερέχει των απαλλοτριούµενων ακινήτων αφενός από άποψη θέσης - καθόσον βρίσκεται εντός του οικισµού µε πρόσωπο σε τρεις κοινοτικούς οδούς-, αφετέρου από άποψη είδους (οικόπεδο) και χρήσης (οικοπεδική), η δε ως άνω τιµή προσαυξανόµενη τιµαριθµικά ανέρχεται σήµερα στο ποσό των 7, 40 ευρώ ανά τ.

µ. Περαιτέρω οι διάδικοι προσκομίζουν, µεταξύ άλλων, και τα ακόλουθα συγκριτικά στοιχεία 1) την υπ' αρ. 164/2001 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων, µε την οποία καθορίστηκε οριστική τιµή µονάδος αποζηµίωσης για ακίνητα στην κτηµατική περιφέρεια από Αγ. Αναστασία έως Πεδινή από 150 δρχ. έως 5. 000 δρχ. ανά τ. µ., µε κρίσιµο χρόνο το Νοέµβριο του 2000, 2) την υπ' αρ. 251/2002 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων, µε την οποία καθορίστηκε οριστική τιµή µονάδος αποζηµίωσης για ακίνητα στις κτηµατικές περιφέρειες Κουτσελιού, Μπάφρας, Νεοκαισάρειας, Αµπελιάς, Κοσµηράς, Πεδινής, Δαφνούλας, Ηλιόκαλης, Πλατανιάς, Ανατολής, Κατσικά, Βασιλικής και Δροσοχωρίου από 7, 34 ευρώ έως 76, 30 ευρώ ανά τ.

µ., µε κρίσιµο χρόνο το Δεκέµβριο του 2001, 3) την υπ' αρ. 381/2002 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων, µε την οποία καθορίστηκε οριστική τιµή µονάδος αποζηµίωσης για ακίνητα στα δ. δ. Βασιλικής Δήµου Παµβώτιδος και δ. δ. Μάζιας Δήµου Περάµατος σε 14, 67 ευρώ ανά τ. µ., µε κρίσιµο χρόνο τον Οκτώβριο του 2002, 4) την υπ' αρ. 1/2003 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων, µε την οποία καθορίστηκε οριστική τιµή µονάδος αποζηµίωσης για ακίνητα στις κτηµατικές περιφέρειες Δραµεσίων, Μαντείου, Δωδώνης και Κοσµηράς από 0, 73 ευρώ έως 26, 41 ευρώ ανά τ.

µ., µε κρίσιµο χρόνο το Μάιο του 2002, 5) την υπ' αρ. 397/2003 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων, µε την οποία καθορίστηκε οριστική τιµή µονάδος αποζηµίωσης για ακίνητα στα δ. δ. Δήµων Μπιζανίου, Ανατολής και Παµβώτιδος από 8, 81 ευρώ έως 132 ευρώ ανά τ. µ., µε κρίσιµο χρόνο το Σεπτέµβριο του 2003, 6) την υπ' αρ. 277/2004 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων, µε την οποία καθορίστηκε οριστική τιµή µονάδος αποζηµίωσης για ακίνητα στο ιερό της Δωδώνης από 5 έως 18 ευρώ ανά τ.

µ., µε κρίσιµο χρόνο το Σεπτέµβριο του 2004, 7) την υπ' αρ. 15/2010 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων, µε την οποία καθορίστηκε οριστική τιµή µονάδος αποζηµίωσης για ακίνητα στα δ. δ. Βασιλικής και Δροσοχωρίου Δήµου Παµβώτιδος από 25 ευρώ έως 29 ευρώ ανά τ. µ. και στα δ. δ. Μάζιας και Κρυόβρυσης Δήµου Περάµατος από 20 ευρώ έως 24 ευρώ ανά τ.

µ., µε κρίσιμο χρόνο τον Μάιο του 2009, 8) την υπ' αρ. 229/2011 απόφαση του Μονοµελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων µε την οποία καθορίστηκε προσωρινή τιμή µονάδος για ακίνητα στην περιοχή Άγιος Νικόλαος - Κουμαριά σε 6, 5 ευρώ ανά τ. µ., 9) την υπ' αρ. 487/2007 απόφαση του Μονοµελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων µε την οποία καθορίστηκε προσωρινή τιµή µονάδος για ακίνητα στο δ.

δ. Δεματίου Δήμου Ανατολικού Ζαγοραίου από 18 ευρώ έως 19, 50 ευρώ ανά τ. µ., και στο δ. δ. Κρυόβρυσης Δήμου Περάµατος από 18 ευρώ έως 20 ευρώ ανά τ. µ, µε κρίσιµο χρόνο τον Ιούνιο του 2007, 10) την υπ' αρ. 176/2009 απόφαση του Μονοµελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων µε την οποία καθορίστηκε προσωρινή τιµή µονάδος για ακίνητα στις κτηµατικές περιφέρειες Δωδώνης, Μαντείου, Δραµεσίων από 3 ευρώ έως 28 ευρώ ανά τ.

µ., µε κρίσιµο χρόνο τον Σεπτέμβριο του 2008, και 11) την 388/2011 απόφαση του Μονοµελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων µε την οποία καθορίστηκε προσωρινή τιµή µονάδος για ακίνητα στην κτηµατική περιφέρεια Πεδινής Δήμου Μπιζανίου από 19 ευρώ έως 28 ευρώ . Οι υπόλοιπες προσκομιζόμενες από τους καθ'ών αποφάσεις δεν κρίνονται πρόσφορα συγκριτικά στοιχεία ενόψει του χρόνου υπολογισμού της αξίας των ακινήτων που αναφέρονται σ'αυτές.

Από τη συνεκτίμηση όλων των προαναφερόμενων αποδεικτικών μέσων και των μη ειδικά αναφερόμενων, το Δικαστήριο οδηγείται στην κρίση ότι, κατά τον εν προκειμένω κρίσιμο χρόνο, που είναι αυτός της 6-3-2013, δηλαδή της συζήτησης ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου της ένδικης αίτησης, δεδομένου ότι η συζήτηση αυτή διεξήχθη μετά την παρέλευση έτους από τη συζήτηση για τον προσωρινό προσδιορισµό της αποζηµίωσης, που έλαβε χώρα στις 1-12-2010, η πραγματική αξία των απαλλοτριωμένων ακινήτων, καθώς και των επικειµέvωv και των συστατικών τους, με βάση τις υπάρχουσες οικονομικές και νομισματικές συνθήκες, χωρίς να υπολογίζεται η τυχόν ανατίμηση ή υποτίμησή της λόγω της εξαγγελίας ή της κήρυξης της απαλλοτρίωσης ή του έργου που αυτή αφορά, και επομένως, η πλήρης αποζηµίωση, δηλαδή εκείνη με την οποία οι ιδιοκτήτες μπορούν να αντικαταστήσουν τις απαλλοτριούµενες ιδιοκτησίες τους με άλλες ισάξιες (ολ ΑΠ 1332/1985 Νοβ 34, 410, ΑΠ 1399/1996 εΛΛ.

δΝΗ 38, 567, )ανέρχεται στα ποσά που εκτίθενται ειδικότερα στο διατακτικό της απόφασης . . . . . >>. Ακολούθως το Εφετείο Ιωαννίνων με το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασής του δέχθηκε εν μέρει την ως άνω αίτηση του τώρα αναιρεσείοντος και τις επ'αυτής ανταιτήσεις και καθόρισε την οριστική τιμή μονάδος αποζημίωσης των ακινήτων και των επικειμένων τους που απαλλοτριώθηκαν αναγκαστικά με την υπ` αριθ. 1090757/6933/0010/03. 11. 2006 κοινή υπουργική απόφαση (Κ.

Υ. Α.) των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, η οποία δημοσιεύθηκε νόμιμα στο υπ'αρ. 128/21. 11. 2006 ΦΕΚ (τεύχος Δ'), για λόγους δημόσιας ωφέλειας και ειδικότερα για την κατασκευή της Εγνατίας Οδού τμήμα (1. 3. 1.) Αγ. Αναστασία- Δωδώνη από χ. θ. 1+553, 36-χ. θ. 3+534, 61, που βρίσκονται στην περιοχή του Δήμου Δωδώνης, Νομού Ιωαννίνων, όπως η έκταση αυτή απεικονίζεται με κλίμακα 1: 1000 στα από 9. 9. 2004 και με αριθμούς σχεδίων 01 και 02 ακριβή αντίγραφα κτηματολογικών διαγραμμάτων και του αντίστοιχου κτηματολογικού πίνακα της <<ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.

Ε. >>, τα οποία έχει συντάξει ο Πολιτικός Μηχανικός Κ. Β. και έχει θεωρήσει ο Διευθυντής της Διεύθυνσης Δ 12 του ΥΠΕΧΩΔΕ Κ. Δ., την 9. 9. 2004 στα εξής ποσά: A) των εδαφικών εκτάσεων της κτηματικής περιφέρειας του δ. δ. Αγ. Αναστασίας Δήμου Δωδώνης: α) ακίνητο χωρίς πρόσωπο σε οδό, για μονοετή καλλιέργεια - αρδευόμενο σε 10 ανά τ.μ.., β) ακίνητο με πρόσωπο σε Εθνική ή Επαρχιακή οδό, για μονοετή καλλιέργεια - αρδευόμενο σε 17 ευρώ ανά τ.μ..

και γ) ακίνητο με πρόσωπο σε αγροτική οδό, για μονοετή καλλιέργεια - αρδευόμενο σε 14 ευρώ ανά τ. μ . . Β) των επικείμενων των ανωτέρω ιδιοκτησιών: 1) για κάθε περίφραξη με συρματόπλεγμα σε σιδηροπασσάλους σε 10 ευρώ ανά μέτρο, 2) για κάθε περίφραξη με ξερολιθιά σε 22 ευρώ ανά κ.μ., 3) για το ερείπιο σε 14 ευρώ ανά κ.μ., 4) για το χωματόδρομο (καλή κατάσταση) σε 16 ευρώ ανά τ.μ..

και 5) για κάθε αποθήκη λαμαρινοσκεπή σε 40 ευρώ ανά κ.μ. Γ) των δένδρων των ανωτέρω ιδιοκτησιών: 1) για κάθε μεγάλη γκορτσιά σε 120 ευρώ ανά τεμάχιο, 2) για κάθε μεσαία γκορτσιά σε 95 ευρώ ανά τεμάχιο, 3) για κάθε μεγάλη κορομηλιά, αχλαδιά και κερασιά σε 150 ευρώ ανά τεμάχιο, 4) για κάθε μεγάλη καρυδιά σε 360 ευρώ ανά τεμάχιο, 5) για κάθε μεγάλη δρυ σε 220 ευρώ ανά τεμάχιο και 6) για κάθε μεγάλο κλήμα σε 120 ευρώ ανά τεμάχιο.

Ήδη με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, επικαλούμενο τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ., το αναιρεσείον προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση αιτιάσεις που συνίστανται σε έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης, για τον λόγο ότι, κατά τις αιτιάσεις του αναιρεσείοντος, η προσβαλλόμενη απόφαση στερείται παντελώς αιτιολογιών επί ζητήματος που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, οι δε αιτιολογίες της είναι ανεπαρκείς για την θεμελίωση της κρίσης της επί της πραγματικής αξίας των απαλλοτριωθέντων ακινήτων και των επικειμένων τους, κατά τα στον ως άνω λόγο αναίρεσης ειδικότερα αναφερόμενα .

Ωστόσο, όπως σαφώς προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση αλλά και τα ανωτέρω, στο σκεπτικό της παρούσης, αυτολεξεί παρατεθέντα αποσπάσματα του σκεπτικού της, η πληττόμενη απόφαση, για να καταλήξει στην προαναφερθείσα κρίση της περί καθορισμού της οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης των ακινήτων και των επικειμένων τους, που (κατά τα ανωτέρω αναλυτικά εκτεθέντα) απαλλοτριώθηκαν αναγκαστικά με την υπ` αριθ. 1090757/6933/0010/03. 11. 2006 κοινή υπουργική απόφαση (Κ.

Υ. Α.) των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, διέλαβε, ως προς τα παραπάνω κρίσιμα ζητήματα, πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, οι οποίες επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο αυτής και δεν στερούν την απόφαση από νόμιμη βάση, ενώ καλύπτεται με πληρότητα και χωρίς λογικά κενά το πραγματικό των ως άνω εφαρμοστέων διατάξεων και δεν χρειαζόταν οποιαδήποτε άλλη παραδοχή για να αιτιολογηθεί η αξία των απαλλοτριωθέντων ακινήτων των καθών .

Ειδικότερα, ως προς το ζήτημα του καθορισμού της αξίας των απαλλοτριούμενων ακινήτων των καθών και των επικειμένων τους, εκτίθενται σαφώς στην προσβαλλόμενη τα κριτήρια που το Εφετείο έλαβε υπόψη του και ειδικότερα η έκθεση της εκτιμητικής επιτροπής του άρθρου 15 του ν. 2882/2001, η έκθεση της Επιτροπής Εκτίμησης Απαλλοτριουμένων Ακινήτων, κατόπιν διενέργειας στις 2-3-2007 αυτοψίας, ενώ συνεκτίμησε για τον προσδιορισμό της αξίας των αντίστοιχων απαλλοτριωμένων ακινήτων το γεγονός ότι έκαστο από αυτά (αντιστοίχως) έχει ή δεν έχει πρόσωπο σε εθνική ή επαρχιακή οδό, το γεγονός ότι όλα τα απαλλοτριούμενα ακίνητα βρίσκονται εκτός σχεδίου πόλεως ή οικισμών και αποτελούν αγροτικές εκτάσεις με κύριο προορισμό την γεωργική και κτηνοτροφική εκμετάλλευση, ότι δεν είναι αξιοποιήσιμα για ανέγερση κατοικιών ή άλλων χρήσεων και συνεπώς δεν έχουν οικοπεδική αξία, όπως επίσης συνεκτίμησε για τον προσδιορισμό της αξίας των αντίστοιχων απαλλοτριωμένων ακινήτων και των επικειμένων τους τις οικονομικές και νομισματικές συνθήκες και όλα τα αναλυτικά αναγραφόμενα στην προσβαλλόμενη αποδεικτικά στοιχεία, μεταξύ των οποίων και τις ανωτέρω, στο αυτολεξεί παρατεθέν απόσπασμα του σκεπτικού της προσβαλλόμενης, αναφερόμενες αποφάσεις του Εφετείου Ιωαννίνων και του Μονοµελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων.

Οι ανωτέρω παραδοχές καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο, ως προς την υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών που η προσβαλλόμενη δέχεται ότι αποδείχθηκαν, στις ανωτέρω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, τις οποίες το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε και δεν παραβίασε .

Συνεπώς, ο υποστηρίζων τα αντίθετα προαναφερθείς πρώτος λόγος της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος κατά τα προαναφερθέντα. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 13 παρ. 4 του ν. 2882/2001, όπως η παράγραφος αυτή ίσχυε και εφαρμόζεται στην προκείμενη περίπτωση [πριν αντικατασταθεί με το άρθρο 128 παρ. 2 ν. 4070/2012 (ΦΕΚ 82/Α/10-4-2012) που εφαρμόζεται και στις εκκρεμείς, κατά την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού, απαλλοτριώσεις (άρθρ. 146 παρ. 9 του ίδιου νόμου)], "Εάν απαλλοτριωθεί τμήμα ακινήτου με αποτέλεσμα η αξία του τμήματος που απομένει στον ιδιοκτήτη να μειωθεί ή το τμήμα αυτό να γίνει άχρηστο για τη χρήση που προορίζεται, με την απόφαση προσδιορισμού της αποζημίωσης για το απαλλοτριούμενο τμήμα προσδιορίζεται και ιδιαίτερη αποζημίωση για το τμήμα που απομένει στον ιδιοκτήτη, η οποία καταβάλλεται μαζί με την αποζημίωση για το απαλλοτριούμενο".

Από τη διάταξη αυτή, συνδυαζόμενη με τις διατάξεις του άρθρου 17 παρ. 2 του Συντάγματος και 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, συνάγεται ότι για να είναι πλήρης η αποζημίωση, η οποία οφείλεται ως αντάλλαγμα για τη στέρηση της ιδιοκτησίας, πρέπει να περιλαμβάνει όχι μόνο την αξία του απαλλοτριωμένου τμήματος του ακινήτου, αλλά και τη ζημία, την οποία υφίσταται ο ιδιοκτήτης, επειδή το τμήμα που του απομένει, μετά την απαλλοτρίωση, γίνεται άχρηστο ή μειώνεται η αξία του.

Στην περίπτωση αυτή, κατά την οποία το τμήμα που απομένει υφίσταται μείωση της αξίας του ή καθίσταται άχρηστο, ο ιδιοκτήτης του δικαιούται να ζητήσει τον καθορισμό και την παροχή ιδιαίτερης αποζημίωσης, είτε κατά τη δίκη του προσωρινού καθορισμού, είτε κατ` αυτήν του οριστικού προσδιορισμού της αποζημίωσης, για το τμήμα που απαλλοτριώθηκε.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 1 εδάφ. α` του ΚΠολΔ., αναίρεση επιτρέπεται "αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. . . ". Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ` ουσίαν, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά που ανέλεγκτα το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και την υπαγωγή τους στο νόμο και ιδρύεται αυτός ο λόγος αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση (ΑΠ 94/2020, ΝΟΜΟΣ).

Με το λόγο αυτόν δεν επιτρέπεται να πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση κατά την εκτίμηση των αποδείξεων, υπό την επίκληση ότι αυτή παραβίασε κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο κατά το άρθρο 561 παρ. 1ΚΠολΔ (ΑΠ 94/2020, ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 849/2007) . Στην υπό κρίση περίπτωση, το Εφετείο, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε, εκτός όλων των προαναφερθέντων αυτολεξεί παρατεθέντων ανωτέρω, σχετικά με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, ως προς την ΑΚΠ … ιδιοκτησία των 41ου, 42ου, 43ου, 44ου, και 45ου εκ των αναιρεσιβλήτων, στην οποία αναφέρεται ο ερευνώμενος δεύτερος λόγοι αναίρεσης, και τα εξής επίσης αυτολεξεί παρατιθέμενα: << X.

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι από την απαλλοτρίωση της με αριθμό κτηματολογικού πίνακα … ιδιοκτησία, η οποία ανήκει στους αιτούντες της από 10-10-2012 (αριθ. έκθ. κατ. 383/2012) αίτησης απαλλοτριώθηκε έκταση 1623 τμ. Το ακίνητο αυτό είχε αρχικό εμβαδόν 8. 016, 27 τμ και ήταν άρτιο και οικοδομήσιμο, λόγω του ότι η έκτασή του υπερέβαινε τα 4000 τμ.

Με την απαλλοτρίωση της ανωτέρω έκτασης απέμεινε τμήμα 6393, 27 τμ, το οποίο παραμένει μεν άρτιο δεν είναι όμως οικοδομήσιμο, γιατί δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 2 του ΠΔ 209/1998 (ΦΕΚ 169/Α/15-7-1998), σύμφωνα με το οποίο η ελάχιστη απόσταση των κτιρίων στο Βασικό Εθνικό Οδικό Δίκτυο θα πρέπει να είναι 60 μέτρα από τον άξονα της οδού και όχι λιγότερο των 40 μέτρων από το όριο αυτής.

Επομένως μειώθηκε η αξία του, αφού αχρηστεύεται έστω και η δευτερεύουσα χρήση του (οικοδομική), σε ποσοστό 50%, όπως προτείνει και η αρμόδια εκτιμητική επιτροπή με την σχετική από 28-2-2012 έκθεσή της. ΧΙ. Κατ' ακολουθία όλων των ανωτέρω πρέπει να γίνει δεκτή κατά ένα μέρος ως κατ' ουσία βάσιμη η από 1-7-2011 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου, καθώς και οι ανταιτήσεις που ασκήθηκαν επ' αυτής και η από 10-10-2012 αίτηση περί καθορισμού ιδιαίτερης αποζημίωσης, και να προσδιορισθεί οριστικά n της μονάδος αποζημίωσnς για τα απαλλοτριούμεva ακίνητα και τα επικείμενά τους, καθώς και η ιδιαίτερη αποζηµίωση του ανωτέρω τμήματος που απέμεινε εκτός απαλλοτρίωσης, κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό.......>>.

Μετά ταύτα, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε, εκτός των άλλων, ως κατ' ουσίαν βάσιμη, κατά τα στην εν λόγω απόφαση οριζόμενα, την από 10-10-2012 αίτηση περί καθορισμού ιδιαίτερης αποζημίωσης των 41ου, 42ου, 43ου, 44ου, και 45ου εκ των αναιρεσιβλήτων σχετικά με την ΑΠΚ … ιδιοκτησία τους και καθόρισε την ιδιαίτερη αποζηµίωση λόγω μείωσης της αξίας του για το εδαφικό τμήμα της με αριθμό … ιδιοκτησίας, που απέμεινε εκτός απαλλοτρίωσης, σε ποσοστό 50 %. .

Με τις ανωτέρω παραδοχές, καθως και με τις ανωτέρω, επίσης αυτολεξεί παρατεθείσες στο σχετικό με τον πρώτο λόγο αναίρεσης τμήμα της απόφασης αυτής, το Εφετείο ορθά εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 13 παρ. 4 του ν. 2882/2001, όπως η παρ. 4 ισχύει μετά την αντικατάστασή της με το άρθρο 128 παρ. 4 του ν. 4070/2012, καθώς και εκείνες των άρθρων 17 παρ. 2 του Συντάγματος και 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ, αλλά και του ΠΔ 24/1985, που καθορίζει τους όρους δόμησης για τα εκτός σχεδίου πόλης ακίνητα, οι οποίες είχαν εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση για τον καθορισμό της οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης και τον καθορισμό της ιδιαίτερης αποζημίωσης για το τμήμα του ακινήτου με Α.

Π. Κ. … των αναιρεσιβλήτων που απομένει μετά την απαλλοτρίωση, η δε προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει, και ως προς το παραπάνω ζήτημα, πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, οι οποίες επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο αυτής και δεν στερούν την απόφαση από νόμιμη βάση, ενώ καλύπτεται με πληρότητα και χωρίς λογικά κενά το πραγματικό των ως άνω εφαρμοστέων διατάξεων και δεν χρειαζόταν οποιαδήποτε άλλη παραδοχή για να αιτιολογηθεί η αξία του απαλλοτριωθέντος ακινήτου του αναιρεσείοντος και η ιδιαίτερη αποζημίωση για τα τμήματα που απομένουν μετά την απαλλοτρίωση.

Ειδικότερα, ως προς το ζήτημα του καθορισμού της αξίας του απαλλοτριούμενου ακινήτου του αναιρεσείοντος, το Εφετείο δέχθηκε ότι το απαλλοτριούμενο ακίνητο με ΑΚΠ … είχε αρχικό εμβαδόν 8. 016, 27 τμ και ήταν άρτιο και οικοδομήσιμο, λόγω του ότι η έκτασή του υπερέβαινε τα 4000 τμ., ότι με την απαλλοτρίωση της ανωτέρω έκτασης απέμεινε τμήμα 6393, 27 τμ, το οποίο παραμένει μεν άρτιο δεν είναι όμως πλέον οικοδομήσιμο, γιατί δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 2 του ΠΔ 209/1998 (ΦΕΚ 169/Α/15-7-1998), σύμφωνα με το οποίο η ελάχιστη απόσταση των κτιρίων στο Βασικό Εθνικό Οδικό Δίκτυο θα πρέπει να είναι 60 μέτρα από τον άξονα της οδού και όχι λιγότερο των 40 μέτρων από το όριο αυτής, ότι μετά ταύτα αχρηστεύτηκε η δευτερεύουσα χρήση του (οικοδομική), και επομένως μειώθηκε η αξία του, [αφού αχρηστεύτηκε με την ως άνω απαλλοτρίωση, έστω και η δευτερεύουσα χρήση του (οικοδομική)], σε ποσοστό 50% . ] Το Εφετείο, κρίνοντας με τον τρόπο που προαναφέρθηκε, δεν παραβίασε ούτε ευθέως ούτε εκ πλαγίου την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 13 παρ. 4 του ν. 2882/ 2001, καθόσον δέχεται μεν ότι το ως άνω απαλλοτριωμένο ακίνητο είναι αγρός, εκτός σχεδίου πόλεως, η δε κύρια εκμετάλλευσή του είναι αγροτική, αποσαφηνίζει όμως ότι το εν λόγω ακίνητο είχε, πριν την ως άνω απαλλοτρίωση, ως προορισμό του, έστω και δευτερευόντως, με βάση το εμβαδόν του και την θέση του, την οικοδόμησή του και τη δυνατότητα αξιοποίησής του, ως άρτιου και οικοδομήσιμου, με την ανέγερση οικοδομής .

Συγκεκριμένα στην προσβαλλόμενη αναφέρεται το αρχικό εμβαδόν του ακινήτου αυτού, που το καθιστούσε άρτιο και οικοδομήσιμο. Αναφέρεται επίσης το εμβαδό του εδαφικού τμήματος που απέμεινε μετά την απαλλοτρίωση, καθώς και ότι το (εναπομείναν) τμήμα αυτό, με βάση τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις παραμένει μεν άρτιο δεν είναι όμως πλέον οικοδομήσιμο, με αποτέλεσμα να αχρηστεύεται η έστω και δευτερεύουσα χρήση του (που ήταν η οικοδομική) και επομένως να έχει μειωθεί η αξία του σε ποσοστό 50%, όπως πρότεινε η αρμόδια Εκτιμητική Επιτροπή, λαμβανομένου υπ'όψη ότι, όπως αναφέρεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, μετά την επίδικη απαλλοτρίωση κατέστη πλέον αδύνατη η οικοδομική αξιοποίηση του ακινήτου αυτού, για το λόγο ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 2 του ΠΔ 209/1998 (ΦΕΚ 169/Α/15-7-1998), σύμφωνα με το οποίο η ελάχιστη απόσταση των κτιρίων στο Βασικό Εθνικό Οδικό Δίκτυο θα πρέπει να είναι 60 μέτρα από τον άξονα της οδού και όχι λιγότερο των 40 μέτρων από το όριο αυτής.

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο, δεν παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του άρθρου 13 παρ. 4 του ν. 2882/2001, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε, όσα δε αντίθετα υποστηρίζει το αναιρεσείον, το οποίο που ειδικότερα υποστηρίζει ότι το με Α. Κ. Π. …. ακίνητο ήταν κατά προορισμό κατάλληλο μόνο για γεωργική εκμετάλλευση, ώστε οι ιδιοκτήτες του (ως 41ος, 42ος, 43ος, 44ος, και 45ος των αναιρεσιβλήτων) ουδεμία ζημία υπέστησαν από την απότμηση τμήματος αυτού, είναι αβάσιμα και απορριπτέα .

Επομένως, ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αρ. 1 του ΚΠολΔ πλημμέλεια είναι αβάσιμος και απορριπτέος. Κατά τις διατάξεις του άρθρου 18 παρ. 4 του ν. 2882/2001, όπως το πρώτο εδάφιό της αντικαταστάθηκε με το άρθρο 130 παρ. 1 του ν. 4070/2012 και το τρίτο εδάφιο αυτής με την παρ. 3 του ίδιου ως άνω άρθρου, '' η δικαστική δαπάνη μαζί με την νόμιμη, κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 5 του ν. 3919/2011 αμοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων βαρύνει τον υπόχρεο προς αποζημίωση, επιδικάζεται από το δικαστήριο με την ίδια απόφαση εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά από το νόμο αυτόν και παρακατίθεται στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων υπέρ του οικείου Δικηγορικού Συλλόγου. . . . . ''.

Από τη διάταξη αυτή κατά την οποία τα δικαστικά έξοδα, στα οποία υποβάλλεται ο δικαιούχος της αποζημίωσης, προκειμένου να επιτύχει τον προσδιορισμό και την είσπραξη αυτής, στα οποία περιλαμβάνεται και η αμοιβή του δικηγόρου του, επιτελούν σύμφωνα με την επιταγή του άρθρου 17 του Συντάγματος περί πλήρους αποζημίωσης, παρακολούθημα της εν λόγω αποζηµίωσης και προσαυξάνουν το ποσό αυτής, ώστε να μην επέρχεται φαλκίδευση της πλήρους αποζημίωσης που αυτός δικαιούται (ΟΛ.

ΑΠ 502/2005) προκύπτει ότι στη δίκη του προσωρινού ή οριστικού προσδιορισμού της αποζημίωσης του απαλλοτριουμένου σύμφωνα με τα άρθρα 18, 19 και 20 του άνω νόμου 2882/2001(ΚΑΑΑ), ένα είναι το αντικείμενο της δίκης, ο προσδιορισμός της αποζημίωσης (προσωρινός ή οριστικός) και συνεπώς μία αμοιβή του δικηγόρου σε ποσοστό επί της αξίας του αντικειμένου αυτού της δίκης ορίζεται σύμφωνα και με τις διατάξεις του Κώδικα Δικηγόρων (ΟΛ.

ΑΠ 502/2005). Έτσι σε περίπτωση εμπρόθεσμης αίτησης για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης στο Εφετείο, μετά τον προσωρινό προσδιορισμό αυτής, η δικαστική δαπάνη περιλαμβάνει 1)τα γενόμενα για την διεξαγωγή και υπεράσπιση της δίκης έξοδα που ήταν απαραίτητα (άρθρ. 189 παρ. 1 Κ. Πολ. Δ), 2)την αμοιβή του δικηγόρου του δικαιούχου για την παράσταση του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου και ενώπιον του Εφετείου και 3)την αμοιβή του δικηγόρου του δικαιούχου σε ποσοστό επί της καθοριζόμενης οριστικής αποζημίωσης και δη 2% για τη σύνταξη αιτήσεως, ανταιτήσεως ή παρεμβάσεως και 1% για τη σύνταξη προτάσεων επί της αιτήσεως, ανταιτήσεως ή παρεμβάσεως (ΟΛ.

ΑΠ 502/2005). Η προαναφερόμενη διάταξη του άρθρου 18 παρ. 4 εδαφ, γ του ν. 2882/2001, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 130 παρ. 2 του ν. 4070/2012 που καθορίζει στο ήμισυ των νόμιμων αμοιβών των δικηγόρων των δικαιούχων αποζηµίωσης, ήτοι 1% και 0, 50 % αντιστοίχως, όταν υπόχρεος είναι φορέας υπαγόμενος στην Γενική Κυβέρνηση, δεν αντίκειται στις διατάξεις των άρθρων 17 παρ. 1, 4 παρ. 1 και 2 του Συντ/τος, 6 παρ. 1 και 20 παρ. 1 της ΕΣΔΑ και 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Σύμβασης της Ρώμης, καθόσον θεσπίστηκε χάριν δημοσίου συμφέροντος, ήτοι την εξοικονόμηση σημαντικών δαπανών της Γενικής Κυβέρνησης, αφού σοβαροί λόγοι γενικότερου δημοσίου συμφέροντος επιβάλλουν τη διαφορετική αυτή ρύθμιση (κατά το μέρος που εισάγει ανισότητα αμοιβής του δικηγόρου στη δίκη προσδιορισμού της αποζηµιώσεως των αναγκαστικών απαλλοτριώσεων με υπόχρεους τους ως άνω φορείς, κατ'απόκλιση προς τα κάτω από τις άλλες απαλλοτριώσεις) δεν εισάγει διάκριση αντίθετη προς τη συνταγματική αρχή της ισότητας, αφού με τη ρύθμιση αυτή δεν θίγεται η πλήρης αποζημίωση, που δικαιούται ο δικαιούχος, αλλά κατά τρόπο γενικό και απρόσωπο, περιορίστηκε για όλους τους δικαιούχους αποζημιώσεων από τις εν λόγω απαλλοτριώσεις η προκύπτουσα από τις διατάξεις του Κώδικα Δικηγόρων και οφειλόμενη από τους δικαιούχους των αποζηµιώσεων νόμιμη αμοιβή των δικηγόρων τους (ΟΛ.

ΑΠ 502/2005, ΑΠ 631/2017, ΑΠ 1803/2017). Η δικηγορική αμοιβή του πληρεξουσίου δικηγόρου του δικαιούχου της αποζημίωσης, που πρέπει να επιδικασθεί και να περιέλθει σ' αυτόν, συνίσταται στο ποσό που προκύπτει κατ' εφαρμογή των οικείων διατάξεων του Κώδικα Δικηγόρων (άρθρα 63 επ. του ν. 4194/2013-ΦΕΚ ΑΙ 208/27-9-2013) γιατί αυτό αποτελεί τη νόμιμη αμοιβή, άρα τη δαπάνη στην οποία αναγκαίως αυτός υποβάλλεται.

Για το λόγο αυτό κατά τον καθορισµό της δικηγορικής αμοιβής δεν λαμβάνεται υπόψη τυχόν ιδιαίτερη µε το δικηγόρο συμφωνία (εργολαβία δίκης) και αφ' ετέρου το ποσό αυτής δεν υπόκειται σε συµψηφισµό, ούτε σε µείωση ή περιορισµό κατά το άρθρο 22 του ν. 3693/1957, αφού έτσι ο δικαιούχος θα επιβαρυνόταν µε τη διαφορά, µε αποτέλεσµα τη φαλκίδευση του ποσού της αποζηµίωσης (ΑΠ 2120/2014, ΑΠ 315/2013).

Στην προκειμένη περίπτωση, όσον αφορά το κεφάλαιο της προσβαλλόµενης απόφασης που αφορά στα δικαστικά έξοδά, τα οποία επιδικάσθηκαν υπέρ των παρασταθέντων καθών η αίτηση - ανταιτούντων και των παρασταθέντων αιτούντων, το αναιρεσείον, µε τον τρίτο λόγο της αναιρέσεως, αποδίδει στην προσβαλλόµενη απόφαση την πληµµέλεια από τον αρ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔι µε την αιτίαση ότι το δικάσαν Εφετείο, µε το να προσδιορίσει την επιδικασθείσα αµοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων των ανωτέρω παρασταθέντων σε ποσοστό 3% για τους αιτούντες και σε ποσοστό 2% για τους ανταιτούντες, επί του ποσού της καταβλητέας αποζηµίωσης ι παραβίασε ευθέως τις προαναφερόµενες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις.

Όπως προκύπτει από την προσβαλλόµενη απόφαση, κατά τη συζήτηση της από 1-7-2011 αιτήσεως του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δηµοσίου ενώπιον του Εφετείου Ιωαννίνων, οι εκ των καθών η αίτηση δεύτερος έως έβδοµος, δωδέκατος έως δέκατος έκτος, 19ος, 21ος, 24ος, 27η και 28ος παραστάθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους και οι 17ος, 18ος, 22ος, 23ος, 39ος, 40ος, 25ος, 41ος, 42ος, 43ος, 44ος και 45ος εκπροσωπήθηκαν στο δικαστήριο από τους πληρεξουσίους δικηγόρους τους και µε δηλώσεις που καταχωρίστηκαν στα πρακτικά και αναπτύχθηκαν στις προτάσεις τους, άσκησαν ανταιτήσεις, µε τις οποίες ζήτησαν να καθορισθεί οριστική τιµή µονάδας αποζηµίωσης για τα απαλλοτριωθέντα ακίνητα και τα επικείµενά τους µεγαλύτερη από αυτή που ζητεί το Ελληνικό Δηµόσιο µε την αίτησή του και µεγαλύτερη από αυτήν που προσδιόρισε προσωρινά το Μονοµελές Πρωτοδικείο lωαννίνων µε την 154/2011 απόφασή του.

Επίσης οι 41ος, 42ος, 43ος, 44ος και 45ος των καθών η αίτηση του Ελληνικού Δηµοσίου µε την από 10-10-2012 αίτησή τους κατά του Ελληνικού Δηµοσίου ζήτησαν να καθοριστεί ιδιαίτερη αποζηµίωση για το εδαφικό τµήµα της ιδιοκτησίας τους που απέµεινε εκτός της επίδικης απαλλοτρίωσης, λόγω µειώσεως της αξίας του, η οποία συνεκδικάσθηκε µε την ανωτέρω από 1- 7-2011 αίτηση και τις ανταιτήσεις, οι ανωτέρω δε αιτούντες εκπροσωπήθηκαν στο δικαστήριο από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους.

Το δικάσαν Εφετείο, µετά την παραδοχή κατά ένα µέρος των αιτήσεων και των ανταιτήσεων, καταδίκασε το αιτούν-καθού οι ανταιτήσεις-καθου η από 10-10-2012 αίτηση Ελληνικό Δηµόσιο στα δικαστικά έξοδα των δικαιούχων της αποζηµίωσης την οποία καθόρισε: α) στην αµοιβή για τις παραστάσεις των δικηγόρων τους και τα λοιπά έξοδα ενώπιον του Μονοµελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων και ενώπιον του Εφετείου, ποσού 600 ευρώ για κάθε χωριστή παράσταση και β) στην αµοιβή των δικηγόρων τους για τη σύνταξη της αιτήσεως που ασκήθηκε με αυτοτελές δικόγραφο, καθώς και επί των επ'αυτής προτάσεων, σε ποσοστό 3% επί του ποσού της αποζηµιώσεως που αναλογεί στους αιτούντες και για τις ανταιτήσεις που ασκήθηκαν με τις προτάσεις σε ποσοστό 2% επί του ποσού της αποζηµιώσεως που αναλογεί στον καθένα από αυτούς .

Έτσι κρίνοντας το Εφετείο, ειδικά ως προς το ποσοστό της αμοιβής του πληρεξούσιου δικηγόρου των αιτούντων που προσδιόρισε στο ως άνω ποσοστό 3%, αντί του ποσοστού 1, 5% επί του ποσού της καταβλητέας ιδιαίτερης αποζηµιώσεως, και ως προς το ποσοστό της αμοιβής των πληρεξούσιων δικηγόρων των ανταιτούντων που προσδιόρισε στο ως άνω ποσοστό 2%, αντί του ποσοστού 1% επί του ποσού της καταβλητέας αποζηµιώσεως παραβίασε ευθέως τις προαναφερόμενες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, καθόσον, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα στη νομική σκέψη, η αμοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων των δικαιούχων της αποζηµίωσης έπρεπε να καθοριστεί στα παραπάνω ποσά (ήτοι σε ποσοστό 1, 5% για τον πληρεξούσιο δικηγόρο των αιτούντων και σε ποσοστό 1% για τους πληρεξούσιους δικηγόρους των ανταιτούντων), ώστε υπέπεσε στην πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.

Πολ. Δ. , όπως βάσιμα υποστηρίζει το αναιρεσείον με τον τρίτο λόγο του αναιρετηρίου, ο οποίος συνακόλουθα πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος και κατ'ουσία ειδικά ως προς τους 2ο, 3ο, 4ο, 5ο, 6ο, 7ο, 12ο, 13ο, 14ο, 15ο, 16ο, 19ο, 21ο, 24ο, 27η, 28ο, 17ο, 18ο, 22ο, 23ο, 39ο, 40ο, 41ο, 42ο, 43ο, 44και 45ο των αναιρεσιβλήτων . Κατ` ακολουθίαν τούτων πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή κατά τα προαναφερθέντα η αίτηση αναίρεσης, και συγκεκριµένα πρέπει να γίνει δεκτή κατά το κεφάλαιο της αμοιβής των πληρεξουσίων δικηγόρων των 2ου, 3ου, 4ου, 5ου, 6ου, 7ου, 12ου, 13ου, 14ου, 15ου, 16ου, 19ου, 21ου, 24ου, 27ης, 28ου, 17ου, 18ου, 22ου, 23ου, 39ου, 40ου, 41ου, 42ου, 43ου, 44ου και 45ου των αναιρεσιβλήτων, να αναιρεθεί κατά τούτο η προσβαλλομένη απόφαση ως προς τους 2ο, 3ο, 4ο, 5ο, 6ο, 7ο, 12ο, 13ο, 14ο, 15ο, 16ο, 19ο, 21ο, 24ο, 27η, 28ο, 17ο, 18ο, 22ο, 23ο, 39ο, 40ο, 41ο, 42ο, 43ο, 44 και 45ο των αναιρεσιβλήτων, να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης ως προς τους λοιπούς των αναιρεσιβλήτων κατά τα αναλυτικά προεκτεθέντα και ενόψει του ότι η υπόθεση δε χρειάζεται άλλη διευκρίνιση, να κρατηθεί η υπόθεση κατά το προαναφερθέν αναιρούμενο μέρος της (580 παρ. 3 εδ.

γ` Κ. Πολ. Δ. ) και να καθορισθεί η αμοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων των αναιρεσιβλήτων στα νόμιμα ποσοστά που αναφέρθηκαν, ήτοι να καθορισθεί η αμοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων των αναιρεσιβλήτων για τη σύνταξη της αιτήσεως που ασκήθηκε με αυτοτελές δικόγραφο καθώς και επί των επ'αυτής προτάσεων σε ποσοστό 1, 5% επί του ποσού της καταβλητέας ιδιαίτερης αποζηµιώσεως και η αμοιβή των πληρεξουσίων δικηγόρων των αναιρεσιβλήτων για τη σύνταξη ανταιτήσεως με τις προτάσεις και όχι με αυτοτελές δικόγραφο σε ποσοστό 1% επί του ποσού της καταβλητέας αποζηµιώσεως.

Τέλος οι 2ος, 3ος, 4ος, 5ος, 6ος, 7ος, 12ος, 13ος, 14ος, 15ος, 16ος, 19ος, 21ος, 24ος, 27η, 28ος, 17ος, 18ος, 22ος, 23ος, 39ος, 40ος, 41ος, 42ος, 43ος, 44 και 45ος των αναιρεσιβλήτων ως ηττηθέντες διάδικοι, πρέπει να καταδικασθούν στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά του (άρθρα 176, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ.) μειωμένων όμως κατά το άρθρο 22 παρ. 1 του Ν. 3693/1957, που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 παρ. 18 Εισ.

Ν. ΚΠολΔ. και που έχει εφαρμογή όταν ηττάται ο αντίδικος του Ελληνικού Δημοσίου, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 5 παρ. 12 του Ν. 1738/1967 και αριθμ. 2 της ΚΥΑ 134423/8-12-1992 (Οικονομικών και Δικαιοσύνης), καθώς και του άρθρου 22 παρ. 3 ν. 2882/2001, όπως ορίζεται στο διατακτικό . Στην απόφαση δεν περιλαμβάνεται διάταξη περί καταδίκης του Ελληνικού Δημοσίου στα δικαστικά έξοδα των νικησάντων εκ των αναιρεσιβλήτων, για τον λόγο ότι αυτοί, ως διάδικοι μη εμφανισθέντες κατά τη συζήτηση της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, (όπως ειδικότερα αναφέρεται στην αρχή της παρούσας) δεν υπέβαλαν σχετικό αίτημα, ούτε άλλωστε κατέθεσαν προτάσεις.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την υπ` αριθμ. 235/2013 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων (διαδικασία απαλλοτριώσεων) και ειδικότερα αναιρεί αυτήν μόνο κατά το κεφάλαιο των δικαστικών εξόδων ως προς τους 2ο, 3ο, 4ο, 5ο, 6ο, 7ο, 12ο, 13ο, 14ο, 15ο, 16ο, 19ο, 21ο, 24ο, 27η, 28ο, 17ο, 18ο, 22ο, 23ο, 39ο, 40ο, 41ο, 42ο, 43ο, 44ο και 45ο των αναιρεσιβλήτων.

Κρατεί και δικάζει την υπόθεση κατά το ίδιο κεφάλαιο.

Καταδικάζει το υπόχρεο καταβολής αποζημίωσης Ελληνικό Δημόσιο στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των 2ου, 3ου, 4ου, 5ου, 6ου, 7ου, 12ου, 13ου, 14ου, 15ου, 16ου, 19ου, 21ου, 24ου, 27ης, 28ου, 17ου, 18ου, 22ου, 23ου, 39ου, 40ου, 41ου, 42ου, 43ου, 44ου και 45ου εκ των αναιρεσιβλήτων- δικαιούχων της αποζημίωσης, την οποία καθορίζει ως ακολούθως: α) στην αμοιβή για τις παραστάσεις των δικηγόρων τους και τα λοιπά έξοδα ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων και ενώπιον του Εφετείου Ιωαννίνων στο ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ για κάθε χωριστή περίπτωση β) στην αμοιβή για τη σύνταξη της αιτήσεως που ασκήθηκε με αυτοτελές δικόγραφο καθώς και επί των επ'αυτής προτάσεων σε ποσοστό 1,5% επί του ποσού της καταβλητέας ιδιαίτερης αποζηµιώσεως και γ) στην αμοιβή για τη σύνταξη ανταιτήσεως με τις προτάσεις σε ποσοστό 1% επί του ποσού της καταβλητέας αποζηµιώσεως.

Και

Καταδικάζει τους 2ο, 3ο, 4ο, 5ο, 6ο, 7ο, 12ο, 13ο, 14ο, 15ο, 16ο, 19ο, 21ο, 24ο, 27η, 28ο, 17ο, 18ο, 22ο, 23ο, 39ο,, 40ο, 41ο, 42ο, 43ο, 44οκαι 45ο των αναιρεσιβλήτων στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 8 Ιουνίου 2021.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Και ταύτης αποχωρησάσης από την υπηρεσία η αρχαιότερη της Συνθέσεως Αρεοπαγίτης και ήδη Αντιπρόεδρος ΑΠ Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 30 Ιουλίου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ