Supreme Court allows appeal against conviction for negligence causing injury due to elevator maintenance failure.

Απόφαση 971 / 2025 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 971/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελένη Κατσούλη Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτα Πασσίση, Κλεόβουλο - Δημήτριο Κοκκορό, Λεωνίδα Χατζησταύρου και Παναγιώτη Λυμπερόπουλο - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 5 Νοεμβρίου 2024, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ελένης Κοντακτσή (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Κ. Π. του Γ., κατοίκου Αρτέμιδος Αττικής, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αναστάσιο Πετρόπουλο, για αναίρεση της αποφάσεως ΖΤ1111/2024 του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Με υποστηρίζοντα την κατηγορία τον Α. Λ. του Ι., κάτοικο Γέρακα Αττικής, που δεν εμφανίστηκε.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 30-4-2024 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 517/24.

Αφού άκουσε Την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Η κρινόμενη με αριθμό 146/2024 από 30-4-2024 αίτηση του Κ. Π. του Γ. και της Γ., κατοίκου Αρτέμιδας Αττικής, οδός ..., για αναίρεση της καταδικαστικής με αριθμό ΖΤ 1111/2024 απόφασης του Ζ' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, έχει ασκηθεί νομότυπα, με την κατάθεση του δικογράφου της, στις 02.05.2024, στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου (άρθρα 474 παρ.2Α ΚΠΔ) και εμπρόθεσμα (καταχώριση της προσβαλλόμενης απόφασης στο κατά το άρθρο 473 παρ.2 και 3 εδ.α' του ΚΠΔ βιβλίο στις 17.04.2024, σύμφωνα με τα άρθρα 462 παρ.1, 464, 466 παρ.1 και 473 παρ.2 και 3, 504 παρ1 και 505 παρ.1 ΚΠΔ και περιέχει ως λόγο αναίρεσης, την από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.Ε' εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης. Επομένως, είναι παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω, ως προς την ουσιαστική βασιμότητα των προβαλλόμενων με αυτή λόγων.

2. Κατά τη διάταξη του άρθρου 314 παρ. 1 εδ. α` του ΠΚ, όπως αυτό ίσχυε μέχρι την 30-6-2019 "Όποιος από αμέλεια προκαλεί σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας άλλου τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών ετών". Με τη διάταξη του άρθρου 314 παρ. 1 εδ. α` του νέου ΠΚ, ορίζεται ότι "Όποιος από αμέλεια προκαλεί σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας άλλου τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο (2) έτη ή χρηματική ποινή ή παροχή κοινωφελούς εργασίας".

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι η αξιόποινη πράξη της σωματικής βλάβης από αμέλεια είναι πλέον, υπό την ισχύ του νέου ΠΚ, επιεικέστερη από την προαναφερθείσα διάταξη του παλαιού ΠΚ, αφού προβλέπει ευνοϊκότερη για τον κατηγορούμενο ποινή (ΑΠ 532/2024, ΑΠ 1182/2023, ΑΠ 7920). Περαιτέρω, κατά το άρθρο 28 του ΠΚ "Από αμέλεια πράττει όποιος από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει είτε δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν".

Από το συνδυασμό των ως άνω διατάξεων προκύπτει, ότι για τη θεμελίωση της σωματικής βλάβης από αμέλεια απαιτείται να διαπιστωθεί: α) ότι ο δράστης δεν κατέβαλε την απαιτούμενη, κατ` αντικειμενική κρίση, προσοχή την οποία οφείλει να καταβάλλει κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος κάτω από τις ίδιες πραγματικές περιστάσεις, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές και την κοινή, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, πείρα και λογική, β) ότι μπορούσε αυτός, με βάση τις προσωπικές του ιδιότητες, γνώσεις, ικανότητες και περιστάσεις και ιδίως λόγω της υπηρεσίας ή του επαγγέλματός του, να προβλέψει και να αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο από έλλειψη της οφειλόμενης προσοχής είτε δεν προέβλεψε (μη συνειδητή αμέλεια), είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν (ενσυνείδητη αμέλεια), και γ) ότι υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ενέργειας ή παράλειψης του δράστη και του αποτελέσματος που επήλθε (ΑΠ 1182/2023, ΑΠ 545/2019). 3.

Η παράλειψη, ως έννοια, ενυπάρχει σε κάθε είδος αμέλειας αφού το ένα σκέλος της ευθύνης συνίσταται στη μη καταβολή της προσοχής, δηλαδή σε παράλειψη. Όταν, όμως, η αμέλεια δεν συνίσταται σε ορισμένη παράλειψη, αλλά σε σύνολο συμπεριφοράς που προηγήθηκε του αποτελέσματος, τότε για τη θεμελίωση της σωματικής βλάβης από αμέλεια, ως εγκλήματος που τελείται με παράλειψη, απαιτείται (επιπλέον των όρων του άρθρου 28 του ΠΚ) η συνδρομή και των όρων του άρθρου 15 του ΠΚ στο οποίο ορίζεται ότι "Όπου ο νόμος για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης απαιτεί να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του τιμωρείται όπως η πρόκλησή του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παράλειψης είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να προβεί σε ενέργεια για την αποτροπή του αποτελέσματος.

Η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση πηγάζει από νόμο, σύμβαση ή προηγούμενη επικίνδυνη ενέργεια του υπαιτίου (παρ. 1)". Από την τελευταία αυτή διάταξη συνάγεται ότι αναγκαία προϋπόθεση της εφαρμογής της είναι η ύπαρξη ιδιαίτερης (δηλαδή, ειδικής και όχι γενικής) υποχρέωσης του υπαιτίου προς ενέργεια που τείνει στην παρεμπόδιση του αποτελέσματος, για την επέλευση του οποίου ο νόμος απειλεί ορισμένη ποινή.

Η ιδιαίτερη αυτή νομική υποχρέωση, η οποία επιφορτίζει τον υπαίτιο της παράλειψης με τη δημιουργία και τη διασφάλιση πραγματικής κατάστασης που εξυπηρετεί και διαφυλάσσει τα έννομα αγαθά που προσβάλλονται με την επέλευση του εγκληματικού αποτελέσματος, το οποίο πρέπει να αποτραπεί, συνιστά πρόσθετο στοιχείο του εγκλήματος που τελείται με παράλειψη και μπορεί να πηγάζει α) από ρητή διάταξη νόμου ή από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων, που συνδέονται με ορισμένη έννομη σχέση του υπόχρεου, β) από ειδική σχέση που δημιουργήθηκε είτε από σύμβαση είτε απλώς από προηγούμενη ενέργεια, με την οποία ο υπαίτιος της παράλειψης αναδέχθηκε εκουσίως την αποτροπή κινδύνων στο μέλλον και γ) από ορισμένη προηγούμενη συμπεριφορά του υπαιτίου, από την οποία δημιουργήθηκε ο κίνδυνος επέλευσης του εγκληματικού αποτελέσματος.

Σε αυτή την περίπτωση πρέπει στην αιτιολογία της καταδικαστικής απόφασης να αναφέρεται και η συνδρομή αυτής της υποχρέωσης, να εκτίθενται, δηλαδή, τα πραγματικά περιστατικά, από τα οποία προσδιορίζεται η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση του υπαιτίου να ενεργήσει, επιπροσθέτως δε, αν πηγάζει από επιτακτικό κανόνα δικαίου, να προσδιορίζεται και ο κανόνας αυτός, ήτοι η νομική διάταξη, στην οποία θεμελιώνεται η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση προς ενέργεια, που τείνει στην παρεμπόδιση του αποτελέσματος, ενώ, εάν η ιδιαίτερη αυτή νομική υποχρέωση προκύπτει από την ιδιότητα του υπαιτίου, δεν είναι αναγκαίος ο προσδιορισμός αυτής από ειδική διάταξη νόμου.

Προϋποτίθεται, βέβαια, ότι για τη θεμελίωση της αξιόποινης πράξης της σωματικής βλάβης από αμέλεια, όπως προαναφέρθηκε, συντρέχει και αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της πράξης ή της παράλειψης και του επελθόντος αποτελέσματος, η οποία, εκτός των λοιπών στοιχείων του εγκλήματος, πρέπει να αιτιολογείται με σαφήνεια και πληρότητα, προκειμένου να έχει η σχετική καταδικαστική απόφαση την επιβαλλόμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία.

Η πράξη ή η παράλειψη του δράστη τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο με το επελθόν αποτέλεσμα, όταν αυτή, κατά την κοινή αντίληψη, είναι εκείνη που, από μόνη της ή μαζί με τη συμπεριφορά άλλου προσώπου, βρίσκεται σε άμεση αιτιότητα προς το αποτέλεσμα. Αρκεί δηλαδή, προς θεμελίωση της ευθύνης, η πράξη ή η παράλειψη να ήταν ένας από τους παραγωγικούς όρους του αποτελέσματος, χωρίς τον οποίο δεν θα επερχόταν αυτό, αδιαφόρως αν για την πρόκλησή του συνέβαλαν και άλλοι όροι, αμέσως ή εμμέσως (λ.χ.

αμέλεια του παθόντος ή τρίτου). Τούτο δε, διότι η κρατούσα στο ποινικό δίκαιο άποψη ακολουθεί τα πορίσματα της θεωρίας του ισοδυνάμου των όρων, υπό την παραλλαγή της ενεργού αιτίας, σε αντίθεση προς τη θεωρία της πρόσφορης αιτιότητας, η οποία επικρατεί όσον αφορά την αστική ευθύνη (ΑΠ 532/2024). Περαιτέρω στο άρθρο 6 παρ. 1 περ.

β', 4, 5, υπό τον τίτλο "Υποχρεώσεις συντηρητή" της ΥΑ οικ. Φ.Α./9.2/ΟΙΚ. 28425 ΦΕΚ Β' 2604/2008 "Συμπλήρωση διατάξεων για την εγκατάσταση, λειτουργία, συντήρηση και ασφάλεια των ανελκυστήρων" ορίζεται ότι: "Στο βιβλιάριο συντήρησης, το οποίο θεωρείται από την Διεύθυνση Ανάπτυξης της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης [μόνο] κατά την φάση της αρχικής καταχώρησης, αναγράφονται οι υποχρεώσεις του συντηρητή και οι προβλεπόμενες κυρώσεις και καταχωρούνται τα πλήρη στοιχεία του ανελκυστήρα, του συντηρητή και του εκάστοτε φορέα ελέγχου.

Στο βιβλιάριο καταχωρούνται όλες ο σημαντικές ενέργειες επί του ανελκυστήρα (έλεγχοι, συντήρηση και μεταβολές στη συντήρηση, μετατροπές, ατυχήματα, υποδείξεις του συντηρητή προς τον ιδιοκτήτη ή τον διαχειριστή ή το νόμιμο εκπρόσωπο τους και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια για την παρακολούθηση του ιστορικού του ανελκυστήρα) και πρέπει να είναι διαθέσιμο σε ζήτηση των Αρχών και των αναγνωρισμένων φορέων κατά τους έκτακτους ή περιοδικούς ελέγχους.

Η θεώρηση κατά την φάση της καταχώρησης δεν νομιμοποιεί το περιεχόμενο του βιβλιαρίου το οποίο αποτελεί ευθύνη του συντηρητή (παρ. 1 περ. β'). " Ο υπεύθυνος συντηρητής μεριμνά και ενημερώνει τον ιδιοκτήτη ή διαχειριστή ή τον νόμιμο εκπρόσωπο τους για τις απαραίτητες επισκευές, λήψη αναγκαίων μέτρων, σύμφωνα πάντα με τις ισχύουσες διατάξεις κατά την εποχή εγκατάστασης του ανελκυστήρα.

Ειδικότερα, στη περίπτωση που ο ιδιοκτήτης ή ο διαχειριστής ή ο νόμιμος εκπρόσωπος τους δεν συμμορφώνεται με τις υποδείξεις του υπεύθυνου συντηρητή για επισκευές ή λήψη αναγκαίων μέτρων στον ανελκυστήρα και προκαλείται κίνδυνος για την ασφάλεια των χρηστών, αυτός υποχρεούται να διακόψει τη λειτουργία του εν λόγω ανελκυστήρα και ταυτόχρονα να ενημερώσει, αιτιολογώντας για τη διακοπή, τον παραπάνω ιδιοκτήτη ή τον διαχειριστή ή τον νόμιμο εκπρόσωπο τους και τη Διεύθυνση Ανάπτυξης της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης για να προβεί στον έλεγχο και στις απαραίτητες ενέργειες σύμφωνα με το άρθρο 12 της παρούσας απόφασης..." (παρ.4), "Ο υπεύθυνος συντηρητής υποχρεούται να ενημερώνει εγγράφως τους εκάστοτε ιδιοκτήτες ή διαχειριστές για την υποχρέωσή τους να αναθέσουν τον έλεγχο (αρχικό, περιοδικό, τακτικό, μετά από ατύχημα, μετά από σοβαρές τροποποιήσεις ή αντικαταστάσεις στοιχείων, εξαρτημάτων, μηχανισμών ή και χρήσης του ανελκυστήρα) σε αναγνωρισμένο φορέα ελέγχου ανελκυστήρων" (παρ. 5).

Εξάλλου, στο άρθρο 12 της ίδιας Υ.Α., υπό τον τίτλο "Διακοπή λειτουργίας ανελκυστήρα", ορίζονται τα ακόλουθα: "1. Με απόφαση της Διεύθυνσης Ανάπτυξης της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης επιβάλλεται η διακοπή λειτουργίας ανελκυστήρα στις περιπτώσεις που μετά από έλεγχο είτε αυτής της υπηρεσίας είτε αναγνωρισμένου φορέα ελέγχου κατά τα οριζόμενα ανωτέρω, προκύψει ότι: (α) Ο ανελκυστήρας λειτουργεί χωρίς να έχουν τηρηθεί οι νόμιμες προϋποθέσεις εγκατάστασης λειτουργίας και συντήρησής του ή χωρίς τα πιστοποιητικά αρχικών ή περιοδικών ελέγχων ανάλογα με τη περίπτωση, (β) Κατά τον περιοδικό έλεγχο διαπιστώθηκαν σοβαρές ελλείψεις, οι οποίες δεν αποκαταστάθηκαν, εντός τακτής προθεσμίας που έθεσε ο αναγνωρισμένος φορέας ελέγχου, (γ) Συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 11 της παρούσας απόφασης (ήτοι σε περίπτωση έκτακτου ελέγχου ή ελέγχου μετά από ατύχημα). 2. (α) Προ της έκδοσης απόφασης διακοπής ανελκυστήρα η Διεύθυνση Ανάπτυξης της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης με σχετικό έγγραφο της ανακοινώνει έγκαιρα την πρόθεσή της να προβεί σε διακοπή της λειτουργίας του ανελκυστήρα στον ιδιοκτήτη ή στον διαχειριστή ή σε αυτόν που τον υποκαθιστά στην χρήση του κτιρίου και στον υπεύθυνο συντηρητή ή εγκαταστάτη......3.

Εφόσον διαπιστωθεί άμεσος κίνδυνος από την λειτουργία του ανελκυστήρα, ειδοποιείται επειγόντως ο ιδιοκτήτης ή ο διαχειριστής ή ο νόμιμος εκπρόσωπος τους, ο οποίος υποχρεούται είτε μόνος είτε μαζί με τον συντηρητή, να λάβει αμέσως προληπτικά μέτρα, μεταξύ των οποίων και την ακινητοποίηση του ανελκυστήρα.

Η Διεύθυνση Ανάπτυξης της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης μπορεί να αναστείλει, προσωρινά, με σχετική απόφασή της την λειτουργία του ανελκυστήρα χωρίς την τήρηση της διαδικασίας που αναφέρεται στην παράγραφο 2, εφόσον διαπιστωθεί άμεσος κίνδυνος από την λειτουργία του ανελκυστήρα κατά τη διαδικασία του άρθρου 11 του παρούσας κοινής υπουργικής απόφασης.

Στην περίπτωση αυτή εκδίδεται η σχετική απόφαση της προσωρινής διακοπής λειτουργίας του ανελκυστήρα, η οποία κοινοποιείται αμελλητί στον οικείο Διαχειριστή του Δικτύου ή του Συστήματος Ηλεκτροδότησης για την άμεση διακοπή της ηλεκτροδότησης".

Από τον συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται ότι η υποχρέωση του συντηρητή ανελκυστήρων να διακόψει τη λειτουργία \ου ανελκυστήρα και ταυτόχρονα να ενημερώσει, αιτιολογώντας για τη διακοπή τον ιδιοκτήτη ή τον διαχειριστή ή τον νόμιμο εκπρόσωπο τους και τη Διεύθυνση Ανάπτυξης της οικείας Νομαρχιακής αυτοδιοίκησης, για να προβεί στον έλεγχο του ανελκυστήρα και στις απαραίτητες ενέργειες, σύμφωνα με το άρθρο 12 της Υ.Α, υφίσταται μόνο στην περίπτωση που ο ιδιοκτήτης ή ο διαχειριστής ή ο νόμιμος εκπρόσωπος τους δεν συμμορφώνεται με τις υποδείξεις του (συντηρητή) για επισκευές ή λήψη αναγκαίων μέτρων στον ανελκυστήρα και συντρέχει, επιπλέον, η προϋπόθεση να προκαλείται άμεσος κίνδυνος για την ασφάλεια των χρηστών από την παράλειψη διενέργειας ή λήψης τους.

Αντίθετα, η κατά την παράγραφο 5 του ίδιου άρθρου υποχρέωση του συντηρητή να ενημερώνει εγγράφως τους εκάστοτε ιδιοκτήτες ή διαχειριστές για την υποχρέωσή τους να αναθέσουν τον έλεγχο (αρχικό, περιοδικό, τακτικό, μετά από ατύχημα, μετά από σοβαρές τροποποιήσεις ή αντικαταστάσεις στοιχείων, εξαρτημάτων, μηχανισμών ή και χρήσης του ανελκυστήρα) σε αναγνωρισμένο φορέα ελέγχου ανελκυστήρων, δεν συνδυάζεται με την υποχρέωση διακοπής της λειτουργίας του ανελκυστήρα ή τη διενέργεια άλλης ενέργειάς του.

Δηλαδή, ως υποδείξεις του συντηρητή για επισκευές ή λήψη αναγκαίων μέτρων στον ανελκυστήρα (παρ. 4 του άρθρου 6) νοούνται αναγκαίες ενέργειες τεχνικής φύσεως, στις οποίες δεν περιλαμβάνεται η ειδοποίηση, κατά τα ανωτέρω, του ιδιοκτήτη, του διαχειριστή ή του αντιπροσώπου τους, για την υποχρέωσή τους ανάθεσης του ελέγχου του ανελκυστήρα (ανά περίπτωση) σε αναγνωρισμένο φορέα ελέγχου.

Η διακοπή της λειτουργίας του ανελκυστήρα (μεταξύ άλλων περιπτώσεων), εφόσον λειτουργεί χωρίς τα πιστοποιητικά αρχικών ή περιοδικών ελέγχων, μπορεί να επιβληθεί, σύμφωνα με το άρθρ. 12 της ως άνω Υ.Α., μόνο με απόφαση της Διεύθυνσης Ανάπτυξης της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, μετά από έλεγχο είτε αυτής της υπηρεσίας είτε αναγνωρισμένου φορέα ελέγχου και μάλιστα μετά από την κοινοποίηση εγγράφου, με το οποίο ανακοινώνεται εγκαίρως η πρόθεση της ως άνω υπηρεσίας να προβεί σε διακοπή της λειτουργίας του ανελκυστήρα, εκτός αν έχει διαπιστωθεί άμεσος κίνδυνος από την λειτουργία του ανελκυστήρα, οπότε ειδοποιείται επειγόντως ο ιδιοκτήτης ή ο διαχειριστής ή ο νόμιμος εκπρόσωπος τους, ο οποίος υποχρεούται, είτε μόνος είτε μαζί με τον συντηρητή, να λάβει αμέσως προληπτικά μέτρα, μεταξύ των οποίων και την ακινητοποίηση του ανελκυστήρα, ενώ παράλληλα, μπορεί η παραπάνω υπηρεσία να αναστείλει με απόφασή της, προσωρινά, τη λειτουργία του ανελκυστήρα.

Στην προκείμενη περίπτωση, το δικάσαν Ζ'Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, με την προσβαλλόμενη ΖΤ'1111/2024 απόφασή του δέχθηκε κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, ότι από τα αποδεικτικά μέσα που έλαβε υπόψη του και μνημονεύει κατ'είδος, αποδείχθηκαν τα εξής: "Ο εκκαλών κατηγορούμενος έχει τελέσει τις αξιόποινες πράξεις της σωματικής βλάβης από αμέλεια κατά συρροή από πρόσωπο που ήταν υπόχρεο λόγω επαγγέλματός του να καταβάλει ιδιαίτερη επιμέλεια ή προσοχή και πρέπει να κηρυχθεί ένοχος αυτών, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο διατακτικό.

Συγκεκριμένα αποδείχθηκε ότι η καταδικασθείσα δυνάμει της ΖΤ 1455/2022 απόφαση του Ζ Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών Σ. Η. του Δ. κατά το χρονικό διάστημα από το Δεκέμβριο του 2009 έως και το έτος 2019 ετύγχανε διαχειρίστρια της οροφοκτησίας της πολυκατοικίας που ευρίσκεται επί της οδού ... στην Ηλιούπολη Αττικής και ο εκκαλών ήταν υπεύθυνος συντηρητής του ανελκυστήρα που είχε εγκατασταθεί στην ως άνω πολυκατοικία.

Την 21.07.2017 και περί ώρα 13:00 εισήλθαν εντός του θαλάμου του ανελκυστήρα της οικοδομής οι Α. Λ. του Ι., Μ. Λ. του Γ. και Χ. Κ. του Κ.. Κατά τη διάρκεια λειτουργίας του ανελκυστήρα, σε ανοδική πορεία μεταξύ του πρώτου και δευτέρου ορόφου της οικοδομής, έλαβε χώρα αποκόλληση της βάσης του κινητήρα του, η οποία είχε στερεωθεί με οξυγονοκόλληση επί της προϋπάρχουσας θεμελιωμένης βάσης του, με επακόλουθο το ξετύλιγμα των συρματόσχοινων από την τροχαλία τριβής του άξονα του κινητήρα και την ελεύθερη πτώση του θαλάμου.

II πτώση του θαλάμου δεν διακόπηκε με ενεργοποίηση του περιοριστή ταχύτητας (αρπάγης) του ανελκυστήρα II αρπάγη του ανελκυστήρα είναι ο μηχανισμός ο οποίος σταματά το θάλαμο σε περίπτωση ελεύθερης πτώσης. Έτσι ο θάλαμος του εν λόγω ανελκυστήρα κατέληξε βίαια και με ταχύτητα στον πάτο του φρεατίου όπου προσέκρουσε με σφοδρότητα.

Εξαιτίας των προπεριγραφομένων οι ως άνω ευρισκόμενοι εντός του ανελκυστήρα τραυματίστηκαν και ειδικότερα: α)Η Χ. Κ. υπέστη ανοικτό κάταγμα κνήμης- περόνης. πολλαπλά κατάγματα ταρσού (ΔΕ) άκρου ποδός και κάταγμα στέρνου. Για την αποκατάσταση αυτών υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση με ενδομυελική ήλωση της κνήμης (ΔΕ) και ακολούθησε συντηρητική αντιμετώπιση των καταγμάτων του ταρσού, νοσηλεύθηκε, δε, από την 21.07.2017 έως την 25.07.2017, β)η Μ.

Λ. υπέστη κάταγμα αριστερής πτέρνας, κάταγμα πτερνοκυβοειδούς δεξιά και αποσπαστικό κάταγμα κεφαλής περόνης αριστερά, τα οποία αντιμετώπισε συντηρητικά, νοσηλευθείσα από την 21.07.2017 έως την 25.07.2017 και γ)ο Α. Λ. υπέστη κάκωση δεξιάς ποδοκνημικής. η οποία αντιμετωπίστηκε με βαμβακοελαστική περίδεση. Οι προαναφερόμενες σωματικές βλάβες οφείλονται στην αμελή συμπεριφορά που επέδειξαν αμφότεροι οι ως άνω Σ.

Η. του Δ. (ήδη καταδικασ0είσα) και Κ. Π. του Γ. (εκκαλών). Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τον εκκαλούντα-κατηγορούμενο, ως προς την ευθύνη του οποίου μεταβιβάζεται η δίκη με την κρινόμενη έφεση, αποδείχθηκε ότι αυτός, ως υπεύθυνος συντηρητής του ανελκυστήρα της εν λόγω πολυκατοικίας, κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 6 παρ.4 της Υ.Α.

οικ. Φ.Α/9.2/ΟΙΚ. 28425/1245 (ΦΕΚ Β 2604/22.12.2008) και ενώ είχε διαπιστώσει και γνώριζε ότι η ως άνω διαχειρίστρια της οροφοκτησίας Σ. Η. δεν συμμορφωνόταν με τις υποδείξεις που είχαν γίνει από μέρους του για την ανανέωση του πιστοποιητικού περιοδικού ελέγχου (έλεγχος ο οποίος έπρεπε να είχε λάβει χώρα έως και την 02.12.2014) και οι οποίες είχαν καταχωρηθεί εγγράφως στο βιβλίο συντήρησης και ότι εξ αυτού του λόγου (προκαλείται κίνδυνος για την ασφάλεια των χρηστών του εν θέματι ανελκυστήρα εν τούτοις παρέλειψε να προβεί στη διακοπή της λειτουργίας του εν λόγω ανελκυστήρα και στη συνέχεια στην ενημέρωση για την διακοπή προς τη διαχειρίστρια οροφοκτησίας την αρμόδια Διεύθυνση Ανάπτυξης της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης ΑΘηνών-Πειραιώς προκειμένου η τελευταία να προβεί στον έλεγχο και τις απαραίτητες ενέργειες όπως προβλέπεται σχετικώς στο άρθρο 12 της ανωτέρω ΥΑ.

Εάν, δε είχε λάβει χώρα ο απαιτούμενος για την ανανέωση περιοδικός έλεγχος από διαπιστευμένο φορέα, θα είχε πέραν πόσης αμφιβολίας εντοπιστεί το πρόβλημα λειτουργίας της αρπάγης του θαλάμου του επίμαχου ανελκυστήρα και ως εκ τούτου θα είχε αποτραπεί η ελεύθερη πτώση αυτού εντός του φρεατίου του και συνακόλουθα οι σωματικές βλάβες των ως άνω παθόντων.

Τούτων δοθέντων έπεται, ότι ο εκκαλών κατηγορούμενος υπό την ιδιότητά του ως υπεύθυνος συντηρητής του ανελκυστήρα, γνώριζε ότι από την παράλειψη της ως άνω διαχειρίστριας της οροφοκτησίας για ανανέωση του πιστοποιητικού περιοδικού ελέγχου του ανελκυστήρα, προκαλείται κίνδυνος για την ασφαλή μεταφορά των ενοίκων της πολυκατοικίας και των τρίτων προσώπων και επομένως είχε την ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να διακόψει τη λειτουργία του ανελκυστήρα, σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ.4 της ως άνω Υ Α., γεγονός το οποίο παρέλειψε.

Η παράλειψή του αυτή, συνδέεται αιτιωδώς, κατά τα ανωτέρω, με τον τραυματισμό των ως άνω παθόντων. Κατά ταύτα ο εκκαλών κατηγορούμενος, ο οποίος ήταν υποχρεωμένος από το επάγγελμά του σε ιδιαίτερη επιμέλεια και προσοχή, πρέπει να κηρυχθεί ένοχος των αποδιδόμενων σε αυτόν πράξεων, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο διατακτικό".

Στη συνέχεια κήρυξε ένοχο τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα για την αξιόποινη πράξη της σωματικής βλάβης από αμέλεια κατά συρροή από υπόχρεο, με το ακόλουθο διατακτικό: "

Κηρύσσει τον εκκαλούντα - κατηγορούμενο ένοχο του ότι : "Στην Ηλιούπολη Αττικής, την 21.07.2017, όντας υπόχρεος από το επάγγελμά του, σε ιδιαίτερη επιμέλεια και προσοχή, από αμέλειά του, δηλαδή από την έλλειψη της προσοχής που όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, προξένησε κατά την άσκηση του επαγγέλματος του, σωματική κάκωση σε άλλους, χωρίς να προβλέψει το αξιόποινο αποτέλεσμα που παράχθηκε από την παρακάτω πράξη του για την αποτροπή της επέλευσης του οποίου είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση.

Συγκεκριμένα, ο ως άνω κατηγορούμενος, ως υπεύθυνος συντηρητής του ανελκυστήρα, κατά παράβαση του άρθρου 6 παρ. 4 της Υ.Α. Φ.Λ/9.2/Ο1Κ. 28425/1245 (ΦΕΚ Β' 2604/22.12.2008) και ενώ διαπίστωσε ότι η διαχειρίστρια της οροφοκτησίας της πολυώροφης οικοδομής που ευρίσκεται επί της οδού ... στην Ηλιούπολη Αττικής Σ. Η. του Δ. δεν συμμορφωνόταν με τις υποδείξεις που έγιναν εκ μέρους του περί ανανέωσης του πιστοποιητικού περιοδικού ελέγχου και καταχωρήθηκαν τούτες εγγράφως στο βιβλίο συντήρησης, παρά ταύτα δεν προέβη στη διακοπή της λειτουργίας του εν λόγω ανελκυστήρα και στη συνέχεια στην ενημέρωση για τη διακοπή της διαχειρίστριας, αλλά και της Διεύθυνσης Ανάπτυξης της Ν/Α Αθηνών - Πειραιώς, για να προβεί στον έλεγχο και στις απαραίτητες ενέργειες ως αυτές προβλέπονται στο άρθρο 12 της ως άνω Υ.Α.

αν και από την παράλειψη της διαχειρίστριας για ανανέωση του πιστοποιητικού περιοδικού ελέγχου (για την οποία διαδικασία θα γίνονταν και ο επιβαλλόμενος διεξοδικός έλεγχος) προκαλείτο κίνδυνος για την ασφάλεια των χρηστών, ο οποίος και μάλιστα πραγματοποιήθηκε. Εάν, δε, είχε λάβει χώρα ο απαιτούμενος για την ανανέωση έλεγχος από διαπιστευμένο φορέα, θα είχε εντοπιστεί το πρόβλημα και θα είχε αποφευχθεί το ατύχημα το οποίο οφείλεται στην αποκόλληση της βάσης του κινητήρος, η οποία είχε στερεωθεί επί της προϋπάρχουσας θεμελιωμένης βάσης και με επακόλουθο αποτέλεσμα το ξετύλιγμα των συρματόσκοινων από την τροχαλία τριβής του άξονος του κινητήρος και την πτώση του θαλάμου.

Ο κατηγορούμενος, υπό την ως άνω ιδιότητά του, γνώριζε ότι από την παράλειψη της πιο πάνω διαχειρίστριας για ανανέωση του πιστοποιητικού περιοδικού ελέγχου του ανελκυστήρα, προκαλείται κίνδυνος για την ασφαλή μεταφορά των ενοίκων της πολυκατοικίας και των τρίτων προσώπων και επομένως είχε την υποχρέωση να διακόψει τη λειτουργία του ανελκυστήρα, σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ.4 της ως άνω Υ.Α.

Από την εν λόγω, δε; πτώση, τραυματίστηκαν : 1 )η Κ. Χ. , η οποία υπέστη ανοικτό κάταγμα κνήμης - περόνης, πολλαπλά κατάγματα ταρσού (ΔΕ) άκρου ποδός και κάταγμα στέρνου, προς αποκατάστασή τους, 8ε, υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση με ενδομυελική ήλωση της κνήμης (ΔΕ)και ακολούθησε συντηρητική αντιμετώπιση των καταγμάτων του ταρσού, νοσηλεύθηκε, δε, από την 21.07.2017 έως 25.07.2017. 2) η Λ.

Μ., η οποία υπέστη κάταγμα αριστερής πτέρνας, κάταγμα πτερνοκυβοειδούς δεξιά και αποσπαστικό κάταγμα κεφαλής περόνης αριστερά, τα οποία αντιμετώπισε συντηρητικά, νοσηλευθείσα από την 21.07.2017 έως και 25.07.2017 και 3) ο Λ. Α., ο οποίος υπέστη κάκωση δεξιάς ποδοκνημικής, η οποία αντιμετωπίστηκε με βαμβακοελαστική περίδεση, γεγονότα και καταστάσεις που ο κατηγορούμενος μπορούσε να προβλέψει".

Με αυτά που δέχθηκε το Δικαστήριο της ουσίας εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τις παραπάνω διατάξεις της Υ.Α. οικ. Φ.Α./9.2/ΟΙΚ. 28425, κρίνοντας ότι ο κατηγορούμενος, συντηρητής της οικοδομής επί της οδού ..., στην Ηλιούπολη Αττικής, εφόσον διαπίστωσε τη μη συμμόρφωση της διαχειρίστριας της οικοδομής με τις γραπτές του υποδείξεις, που είχαν περιληφθεί στο βιβλίο συντήρησης, να φροντίσει για την ανανέωση του πιστοποιητικού περιοδικού ελέγχου του ανελκυστήρα, παρέλειψε να προβεί στη διακοπή της λειτουργίας του εν λόγω ανελκυστήρα και, στη συνέχεια, στην ενημέρωση της διαχειρίστριας για την διακοπή, καθώς και της Διεύθυνσης Ανάπτυξης της Ν/Α Αθηνών - Πειραιώς, με συνέπεια να καταστεί υπαίτιος του αδικήματος της πρόκλησης σωματικών βλαβών εξ αμελείας από υπόχρεο, κατά συρροή (άρθρο 314 παρ. 1 α' ΠΚ), που υπέστησαν οι αναφερόμενοι στην απόφαση παθόντες, εξαιτίας της πτώσης του θαλάμου του ανελκυστήρα, που συνέχισε να λειτουργεί.

Πράγματι, όπως προεκτέθηκε, η μη συμμόρφωση της διαχειρίστριας της εν λόγω οικοδομής με τις έγγραφες υποδείξεις του αναιρεσείοντος συντηρητή για ανανέωση του πιστοποιητικού περιοδικού ελέγχου του ανελκυστήρα, κατά τον νόμο, δεν συνεπαγόταν την υποχρέωση του τελευταίου να διακόψει την λειτουργία του ανελκυστήρα ή να προβεί σε κάποια άλλη ενέργεια.

Επομένως, δεν στοιχειοθετείται η υποκειμενική και αντικειμενική υπόσταση της αξιόποινης πράξης της σωματικής βλάβης από αμέλεια κατά συρροή από υπόχρεο, για την οποία καταδικάστηκε ο αναιρεσείων. Επομένως, ο από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.Ε' του ΚΠΔ μοναδικός λόγος της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, είναι βάσιμος και πρέπει κατά παραδοχή του να γίνει δεκτή η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση.

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 518 παρ. 1 εδ. α` του Κ.Π.Δ. "αν ασκηθεί αναίρεση επειδή έχει γίνει εσφαλμένη εφαρμογή ή ερμηνεία ουσιαστικής ποινικής διάταξης, ο Άρειος Πάγος δεν παραπέμπει την υπόθεση αλλά εφαρμόζει τη σωστή ποινική διάταξη και, αν δεν υπάρχει αξιόποινη πράξη, κηρύσσει αθώο τον κατηγορούμενο". Στην προκειμένη περίπτωση, με αυτά που δέχθηκε το Ζ` Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών και προέβη σε καταδικαστική για τον αναιρεσείοντα κρίση για την αξιόποινη πράξη της σωματικής βλάβης κατά συρροή από υπόχρεο, η οποία δεν στοιχειοθετείται, προέβη σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των προαναφερθεισών και εφαρμοσθεισών ουσιαστικών ποινικών διατάξεων. Επομένως, εφόσον αναιρείται η προσβαλλόμενη απόφαση για τον ως άνω λόγο, καθόσον δεν υπάρχει αξιόποινη πράξη, ο αναιρεσείων πρέπει να κηρυχθεί αθώος για την ως άνω αξιόποινη πράξη για την οποία καταδικάστηκε, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ` αριθμ. ΖΤ 1111/ 1-3-2024 απόφαση του Ζ` Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών.

Κηρύσσει τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα Κ. Π. του Γ. και της Γ. , κάτοικου Αρτέμιδας Αττικής , οδός ..., αθώο του ότι: "Στην Ηλιούπολη Αττικής, την 21.07.2017, όντας υπόχρεος από το επάγγελμά του, σε ιδιαίτερη επιμέλεια και προσοχή, από αμέλειά του, δηλαδή από την έλλειψη της προσοχής που όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, προξένησε κατά την άσκηση του επαγγέλματος του, σωματική κάκωση σε άλλους, χωρίς να προβλέψει το αξιόποινο αποτέλεσμα που παράχθηκε από την παρακάτω πράξη του για την αποτροπή της επέλευσης του οποίου είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση.

Συγκεκριμένα, ο ως άνω κατηγορούμενος, ως υπεύθυνος συντηρητής του ανελκυστήρα, κατά παράβαση του άρθρου 6 παρ. 4 της Υ.Α. Φ.Λ/9.2/Ο1Κ. 28425/1245 (ΦΕΚ Β' 2604/22.12.2008) και ενώ διαπίστωσε ότι η διαχειρίστρια της οροφοκτησίας της πολυώροφης οικοδομής που ευρίσκεται επί της οδού ... στην Ηλιούπολη Αττικής Σ. Η. του Δ. δεν συμμορφωνόταν με τις υποδείξεις που έγιναν εκ μέρους του περί ανανέωσης του πιστοποιητικού περιοδικού ελέγχου και καταχωρήθηκαν τούτες εγγράφως στο βιβλίο συντήρησης, παρά ταύτα δεν προέβη στη διακοπή της λειτουργίας του εν λόγω ανελκυστήρα και στη συνέχεια στην ενημέρωση για τη διακοπή της διαχειρίστριας, αλλά και της Διεύθυνσης Ανάπτυξης της Ν/Α Αθηνών - Πειραιώς, για να προβεί στον έλεγχο και στις απαραίτητες ενέργειες ως αυτές προβλέπονται στο άρθρο 12 της ως άνω Υ.Α.

αν και από την παράλειψη της διαχειρίστριας για ανανέωση του πιστοποιητικού περιοδικού ελέγχου (για την οποία διαδικασία θα γίνονταν και ο επιβαλλόμενος διεξοδικός έλεγχος) προκαλείτο κίνδυνος για την ασφάλεια των χρηστών, ο οποίος και μάλιστα πραγματοποιήθηκε. Εάν, δε, είχε λάβει χώρα ο απαιτούμενος για την ανανέωση έλεγχος από διαπιστευμένο φορέα, θα είχε εντοπιστεί το πρόβλημα και θα είχε αποφευχθεί το ατύχημα το οποίο οφείλεται στην αποκόλληση της βάσης του κινητήρος, η οποία είχε στερεωθεί επί της προϋπάρχουσας θεμελιωμένης βάσης και με επακόλουθο αποτέλεσμα το ξετύλιγμα των συρματόσκοινων από την τροχαλία τριβής του άξονος του κινητήρος και την πτώση του θαλάμου.

Ο κατηγορούμενος, υπό την ως άνω ιδιότητά του, γνώριζε ότι από την παράλειψη της πιο πάνω διαχειρίστριας για ανανέωση του πιστοποιητικού περιοδικού ελέγχου του ανελκυστήρα, προκαλείται κίνδυνος για την ασφαλή μεταφορά των ενοίκων της πολυκατοικίας και των τρίτων προσώπων και επομένως είχε την υποχρέωση να διακόψει τη λειτουργία του ανελκυστήρα, σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ.4 της ως άνω Υ.Α.

Από την εν λόγω, δε; πτώση, τραυματίστηκαν : 1 )η Κ. Χ. , η οποία υπέστη ανοικτό κάταγμα κνήμης - περόνης, πολλαπλά κατάγματα ταρσού (ΔΕ) άκρου ποδός και κάταγμα στέρνου, προς αποκατάστασή τους, 8ε, υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση με ενδομυελική ήλωση της κνήμης (ΔΕ)και ακολούθησε συντηρητική αντιμετώπιση των καταγμάτων του ταρσού, νοσηλεύθηκε, δε, από την 21.07.2017 έως 25.07.2017. 2) η Λ.

Μ., η οποία υπέστη κάταγμα αριστερής πτέρνας, κάταγμα πτερνοκυβοειδούς δεξιά και αποσπαστικό κάταγμα κεφαλής περόνης αριστερά, τα οποία αντιμετώπισε συντηρητικά, νοσηλευθείσα από την 21.07.2017 έως και 25.07.2017 και 3) ο Λ. Α., ο οποίος υπέστη κάκωση δεξιάς ποδοκνημικής, η οποία αντιμετωπίστηκε με βαμβακοελαστική περίδεση, γεγονότα και καταστάσεις που ο κατηγορούμενος μπορούσε να προβλέψει".

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Μαΐου 2025.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 30 Ιουνίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ