Supreme Court dismisses appeal as inadmissible because the dissolved company must be joined to the proceedings under mandatory co-litigation rules.

Απόφαση 970 / 2019 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 970/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Λέκκα Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Καγκάνη, Αλτάνα Κοκκοβού, Θωμά Γκατζογιάννη και Μαρία Κουβίδου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 18 Φεβρουαρίου 2019, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Σ. Β. του Β., 2) Α. Ο. του Σ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Παναγιώτη Χριστοδούλου και κατέθεσαν προτάσεις. Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "... Α.Ε.Β.Ε.", που εδρεύει στα … και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικής διαδόχου της Ομόρρυθμης Εταιρείας με την επωνυμία "....", η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Γοργόλη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18/2/2008 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 356/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4/2015 του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 12/3/2015 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Μαρία Κουβίδου ανέγνωσε την από 6/2/2019 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Το άρθρο 76 παρ. 1 Κ.Πολ. Δ ορίζει, μεταξύ άλλων, ότι, όταν η διαφορά επιδέχεται ενιαία μόνο ρύθμιση ή η ισχύς της απόφασης που θα εκδοθεί εκτείνεται σε όλους τους ομοδίκους, οι ομόδικοι που μετέχουν νόμιμα στη δίκη ή, έχουν προσεπικληθεί, αν δεν παραστούν, θεωρούνται ότι αντιπροσωπεύονται από εκείνους που παρίστανται, με τους οποίους συνδέονται με το δεσμό της αναγκαστικής ομοδικίας.

Περίπτωση αναγκαστικής ομοδικίας καθιερώνει και η διάταξη του άρθρου 22 του Εμπ.Ν. μεταξύ της ομόρρυθμης εταιρίας και των ομορρύθμων εταίρων, όταν ενάγονται για εταιρικές υποχρεώσεις ( ΑΠ 262/2015 , ΑΠ 1240/2011 ). Περαιτέρω στη διάταξη του άρθρου 67 παρ 2 τελευταίο εδάφιο του ν. 2190/ 1920 ορίζεται ότι σε περίπτωση μετατροπής ομόρρυθμης εταιρίας σε ανώνυμη ,οι ομόρρυθμοι εταίροι εξακολουθούν να ευθύνονται και μετά την μετατροπή, εις ολόκληρον και απεριόριστα για τις εταιρικές υποχρεώσεις που ανελήφθησαν μέχρι την ολοκλήρωση των διατυπώσεων δημοσιότητας, που προβλέπονται στον ανωτέρω νόμο, εκτός αν οι δανειστές της εταιρίας συγκατατέθηκαν εγγράφως για τη μετατροπή της εταιρίας .

Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων, συνάγεται ότι , η αναγκαστική αυτή ομοδικία εξακολουθεί να υπάρχει σε περίπτωση μετατροπής ομόρρυθμης εταιρίας σε ανώνυμη ,για την οποία ολοκληρώθηκαν οι οριζόμενες από το νόμο διατυπώσεις δημοσιότητας. Έτσι στην ανωτέρω περίπτωση, οι ομόρρυθμοι εταίροι εξακολουθούν και μετά τη μετατροπή να ευθύνονται εις ολόκληρον και απεριόριστα έναντι των τρίτων για τις εταιρικές υποχρεώσεις που ανελήφθησαν μέχρι την ολοκλήρωση των διατυπώσεων δημοσιότητας,εκτός αν οι δανειστές της εταιρίας συγκατατέθηκαν εγγράφως για τη μετατροπή της εταιρίας, καθόσον η εν λόγω μετατροπή επιφέρει αλλαγή μόνο στον τύπο (μορφή ) της εταιρίας ,όχι δε και στην ταυτότητά της, ήτοι η ανώνυμη εταιρία συνεχίζει τη νομική προσωπικότητα της ομόρρυθμης και ευθύνεται για τις κατά το χρόνο της μετατροπής υποχρεώσεις της δεύτερης εις ολόκληρον με τους ομορρύθμους εταίρους .

Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων του άρθρου 72 του ΑΚ που ορίζει ότι "Μόλις το νομικό πρόσωπο διαλυθεί, βρίσκεται αυτοδικαίως σε εκκαθάριση. Ωσότου περατωθεί η εκκαθάριση και για τις ανάγκες της θεωρείται ότι υπάρχει", με αυτές των άρθρων 49 παρ 2,5, 6 και 7α παρ.1 στοιχ. ιβ και ιγ, του ν. 2190/1920, συνάγεται ότι η ανώνυμη εταιρία, όπως όλα τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, μετά τη λύση της και την είσοδο της στο στάδιο της εκκαθάρισης, θεωρείται, κατά πλάσμα του νόμου, ότι υφίσταται μέχρις ότου επιτευχθεί ο σκοπός της εκκαθάρισης των εκκρεμών σχέσεών της και η διανομή του τυχόν καθαρού ενεργητικού στους μετόχους της.

Η περάτωση της εκκαθάρισης και συγχρόνως της εταιρίας επέρχεται, όταν οι εκκαθαριστές ενεργήσουν τις αναγκαίες πράξεις εκκαθάρισης, συντάξουν απογραφή, δημοσιεύσουν τις εγκριθείσες από τη γενική συνέλευση οικονομικές καταστάσεις πέρατος της εκκαθάρισης και προβούν στην καταχώριση της διαγραφής της εταιρείας στο μητρώο ανωνύμων εταιρειών (ΜΑΕ).

Η καταχώριση της διαγραφής στο ΜΑΕ έχει σχετικά συστατικό χαρακτήρα, με την έννοια ότι χωρίς αυτή δεν επέρχεται περάτωση της ΑΕ. Αν, όμως, διαπιστωθεί ότι η εταιρεία είχε και άλλη περιουσία, δεν επέρχεται η περάτωσή της, έστω και αν είχε διαγραφεί από το ΜΑΕ ( ΑΠ 1669/2014,ΑΠ 1345/2013, ΑΠ 30/2010).Τέλος, στο άρθρο 76 παρ. 4 Κ.Πολ.Δ ορίζεται ότι η άσκηση των ένδικων μέσων από κάποιον από τους ομοδίκους της παρ. 1 έχει αποτέλεσμα και για τους άλλους.

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, αν κάποιος αναγκαίος ομόδικος άσκησε ένδικο μέσο, θεωρούνται από το νόμο ως ασκήσαντες αυτό και οι ομόδικοι του, παρόλο που αδράνησαν, έστω και αν έχει παρέλθει ως προς αυτούς η προθεσμία άσκησης του ένδικου μέσου (Ολ ΑΠ 63/1981). Στην περίπτωση δε αυτή (της πλασματικής άσκησης του ένδικου μέσου) πρέπει οι μη ασκήσαντες ομόδικοι να καλούνται σε όλες τις συζητήσεις του ένδικου μέσου (άρθρα 76 παρ. 3 και 110 παρ. 2 ΚΠολΔ), αλλιώς η συζήτηση αυτού κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς όλους τους διαδίκους.

Συνεπώς, αν το ένδικο μέσο της αναίρεσης ασκήθηκε από κάποιους από τους αναγκαίους ομοδίκους, οι μη ασκήσαντες αυτό αναγκαίοι ομόδικοι πρέπει να κλητεύονται στη δίκη για την αναίρεση, διαφορετικά η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη για όλους , κατ' εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρου 576 Κ.Πολ.Δ ( ΑΠ 262/2015, ΑΠ 1230/2008,ΑΠ 1552/2007, ΑΠ 1145/2007).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης και των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης (άρθρο 561 παρ 2 ΚΠολΔ), καθώς και του με αριθμό πρωτοκόλλου ΕΜΑ /4266/8-8-2007 εγγράφου της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ιωαννίνων, που προσκομίζουν και επικαλούνται οι αναιρεσείοντες, προκύπτουν τα ακόλουθα:

Με την από 18-2-2008 αγωγή, η ενάγουσα, ήδη αναιρεσίβλητη, ΑΕ με την επωνυμία "... Α.Ε.Β.Ε ", ως καθολική διάδοχος της ΟΕ με την επωνυμία "... ΟΕ" ,ζήτησε να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι 1) ΟΕ με την επωνυμία " ... ΟΕ", 2) Σ. Β. και 3 ) Α. Ο., οι 2ος και 3ος ,ήδη αναιρεσείοντες , ως ομόρρυθμοι εταίροι της πρώτης ,να της καταβάλουν, αλληλεγγύως και εις ολόκληρον ο καθένας ,το ποσό των 18.447,58 ευρώ, νομιμοτόκως, ως τίμημα των αναφερόμενων διαδοχικών πωλήσεων εμπορευμάτων προς την πρώτη εξ αυτών , που καταρτίστηκαν από 19-5-2006 έως 23-6-2006 .

Με την 356/2012 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων η ανωτέρω αγωγή απορρίφθηκε ως ουσιαστικά αβάσιμη, κατ'αποδοχή ως ουσιαστικά βάσιμης της ένστασης των εναγόμενων περί καταχρηστικής άσκησης αυτής (άρθρο 281 ΑΚ). Η αναιρεσίβλητη άσκησε κατά της ανωτέρω απόφασης την από 19-4-2013 έφεση, επίτης οποίας εκδόθηκε η 4/2015 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων, με την οποία η έφεση έγινε δεκτή τυπικά και ουσιαστικά ,εξαφανίστηκε η εκκαλούμενη απόφαση , δικάστηκε επί της ουσίας η υπόθεση , έγινε δεκτή η αγωγή και υποχρεώθηκαν οι εναγόμενοι, εις ολόκληρον ο καθένας, να καταβάλουν στην ενάγουσα το ποσό των 18.447,58 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση.

Με την ανωτέρω απόφαση το Εφετείο δέχτηκε ότι η πρώτη εναγόμενη ομόρρυθμη εταιρία με την επωνυμία " ... ΟΕ", από 6-7-2006 που συντελέστηκαν οι απαιτούμενες διατυπώσεις δημοσιότητας , (δηλαδή μετά την κατάρτιση των ένδικων πωλήσεων), μετατράπηκε σε ανώνυμη εταιρία, με την επωνυμία " ... ΑΕ" η οποία και συνέχισε τη δίκη αυτή ως καθολική διάδοχος της πρώτης εναγόμενης.

Με την από 30-7-2007 απόφαση της γενικής συνέλευσης των μετόχων της ανωτέρω ΑΕ ,που καταχωρίστηκε στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιριών (ΜΑΕ ) της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ιωαννίνων, αποφασίστηκε η λύση της, η εταιρία τέθηκε σε εκκαθάριση και ορίστηκαν εκκαθαριστές η Γ. Τ. και ο Μ. Ι. , η δε εκκαθάριση δεν έχει περατωθεί κατά τον τρόπο που ανωτέρω αναφέρεται.

Κατά της τελεσίδικης απόφασης 4/2015 του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων , που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων, κατά την τακτική διαδικασία, παραπονούνται ήδη, με την κρινόμενη από 12-3-2015 αίτηση αναίρεσης, οι ηττηθέντες δεύτερος και τρίτος εναγόμενοι, ήδη αναιρεσείοντες. Με βάση, τα προεκτεθέντα, οι αναιρεσείοντες συνδέονται με την υπό εκκαθάριση ΑΕ την επωνυμία " ...

ΑΕ" με τον δεσμό της αναγκαστικής ομοδικίας, η δε τελευταία, ανεξάρτητα από την αδράνειά της, ήτοι την μη άσκηση αναίρεσης, έπρεπε να είχε κληθεί στην παρούσα συζήτηση, αφού η λύση της και η θέση της σε εκκαθάριση ,η οποία δεν έχει νομότυπα περατωθεί, δεν επέφερε την απώλεια της νομικής της προσωπικότητας και συνακόλουθα της ικανότητάς της να είναι διάδικος και να παρίσταται στο δικαστήριο με το δικό της όνομα .

Εφόσον δε αυτή δεν έχει κληθεί η συζήτηση επί της αναίρεσης, πρέπει, να κηρυχθεί απαράδεκτη ως προς όλους τους διαδίκους, κατά το άρθρο 576 παρ. 3 ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 12-3-2015 αίτησης των Σ. Β. του Β. και Α. Ο. του Σ. για αναίρεση της με αριθμό 4/2015 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Μαΐου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 31 Ιουλίου 2019.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ