Supreme Court dismisses late recusal request but accepts judge's bias declaration due to prior involvement.

Απόφαση 966 / 2006 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 966 /2006.

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Γκιάφη, Αντιπρόεδρο, Αλέξανδρο Κασιώλα, Χαράλαμπο Αντωνιάδη, Γεώργιο Φώσκολο και Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 1 Μαρτίου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων:1)Ι. Ι. του Μ., κατοίκου …και 2)Β. Ι. του Μ., κατοίκου .... Ο 2ος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Σταματόπουλο, συγχρόνως εκπροσώπησε και τον 1ο αναιρεσείοντα, βάσει πληρεξουσίου, και διόρισε στο ακροατήριο τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο γι'αυτόν.

Της αναιρεσίβλητης: Α. συζύγου Ι. Σ., το γένος Μ. Ι., κατοίκου…, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αθανάσιο Πανάγο.

Μετά την εκφώνηση των ονομάτων των διαδίκων, οι οποίοι παραστάθηκαν όπως ανωτέρω σημειώνεται, o δικηγόρος των αναιρεσειόντων ζήτησε την αναβολή της υποθέσεως για προσωπικούς λόγους, διότι, όπως δήλωσε, πέθανε ο πρώτος ξάδελφος του την προηγούμενη ημέρα της συνεδριάσεως αυτής και δεν ήταν έτοιμος για την συζήτηση της υποθέσεως. Για το ανωτέρω ζήτημα έλαβε το λόγο και o πληρεξούσιος του αντιδίκου ο οποίος δεν συναίνεσε στο αίτημα της αναβολής.

Το Δικαστήριο διασκέφτηκε μυστικά επί της έδρας και δια του προέδρου του δημοσίως στο ακροατήριο απέρριψε το αίτημα αναβολής, κρίνοντας ότι έχει παρασχεθεί στους αναιρεσείοντες επαρκής χρόνος για την προετοιμασία της υποστήριξης των απόψεων τους και προχώρησε στη συζήτηση της υποθέσεως.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16-3-2001 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 233/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 4196/2003 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 18-7-2003 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη ανέγνωσε την από 13-2-2006 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 18-7-2003 αίτησης για αναίρεση της 4196/2003 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

Κατόπιν σχετικής αίτησης των αναιρεσειόντων το Δικαστήριο χορήγησε στα διάδικα μέρη προθεσμία έως και την 10η Μαρτίου 2006 και ώρα 12.ΟΟ,προκειμένου να προσκομισθούν τα σχετικά έγγραφα.

Κατά την 10η Μαρτίου 2006 προ της παρόδου της 12ης ώρας, οι αναιρεσείοντες κατέθεσαν αρμοδίως τις από 3-3-2006 έγγραφες προτάσεις τους, στις οποίες περιέλαβαν και αίτηση για την εξαίρεση της Εισηγήτριας Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη.

Κατά την 16η Μαΐου 2006 ημέρα που συγκροτήθηκε το παρόν δικαστήριο, προκειμένου να διασκεφτεί την ανωτέρω υπόθεση, η Εισηγήτρια Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη κατέθεσε την από 16-5-2006 δήλωση κωλύματος (εξαίρεσής) της. Στη συνέχεια, το δικαστήριο συγκροτήθηκε από τους Σπυρίδωνα Γκιάφη, Αντιπρόεδρο, Αλέξανδρο Κασιώλα, Χαράλαμπο Αντωνιάδη, Γεώργιο Φώσκολο και Γεώργιο Καπερώνη, Αρεοπαγίτες, και από την ίδια ως άνω Γραμματέα, προκειμένου να αποφασίσει για την ως ανωτέρω αίτηση και την ως άνω δήλωση.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη δικάσιμο της 1-3-2006 και υπό αριθμ. πινακίου 31, ενώ επρόκειτο να συζητηθεί από το προκείμενο Δικαστήριο (Γ' Τμήμα ΑΠ) η από 18-7-2003 αίτηση αναίρεσης των Ι. Ι. κλπ. κατά της Α. Σ. και κατά της 4196/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, υποβλήθηκε από τους αναιρεσείοντες αίτημα αναβολής της συζήτησης, το οποίο απορρίφθηκε, έλαβε δε στη συνέχεια χώρα η συζήτηση και παρασχέθηκε στους διαδίκους προθεσμία έως και της 10-3-2006 και ώρα 12.00 προς κατάθεση προτάσεων. Στις 10-3-2006 και προ της παρόδου της 12.00 ώρας οι αναιρεσείοντες κατέθεσαν ενώπιον της αρμόδιας Γραμματέως τις από 3-3-2006 προτάσεις τους, στις οποίες ενσωμάτωσαν αίτηση για την εξαίρεση της Δικαστή Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη (Αρεοπαγίτη και Εισηγήτριας). Σχετικώς ανέφεραν τα εξής κρίσιμα στοιχεία: "Επειδή, λόγω της απορρίψεως του αιτήματος αναβολής, δεν είχαμε την κατάλληλη χρονική προθεσμία για να ζητήσουμε την εξαίρεση της αξιότιμης κ. Εισηγήτριας .

Επειδή εν προκειμένω η αξιότιμη κ. Εισηγήτρια υπήρξε και Εισηγητής και Πρόεδρος και κατέβαλε όλες τις του δικαστού θέσεις κατά την έκδοση της υπ' αριθμόν 2915/10-4-2003 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών (βλ. προσαγόμενη νομίμως) και μάλιστα κάλεσε ως μη λαβόντα μέρος στη διάσκεψη δικαστή τον κ. Παναγιώτη Κομνηνάκη ο οποίος ήταν εισηγητής εις άλλη υπόθεση για το ίδιο θέμα μεταξύ των ιδίων διαδίκων δηλαδή ήταν Εισηγητής στην υπ' αριθμόν 7175/1999 απόφαση του Εφετείου Αθηνών και μάλιστα για την παραπάνω 2915/2003 απόφαση απαιτήθηκε χρονικό διάστημα περίπου ενός χρόνου (...) Επειδή ασφαλώς και θα ενθυμείται την ως άνω απόφαση και θα διαπίστωσε η αξιότιμη κ.

Εισηγήτρια ότι και στην παρούσα δίκη, πρόκειται για ένδικη διαφορά μεταξύ των ίδιων διαδίκων, για το ίδιο πάντοτε ακίνητο ώστε δεν έπρεπε να επιληφθεί της συγκεκριμένης υποθέσεως. Μόνον εφόσον αρνείτο την εκτίμηση και της προκειμένης υποθέσεως (...) μόνο τότε θα υπήρχε η βεβαιότης της αμεροληψίας της συγκεκριμένης Δικαστού.

Αλλιώς εμείς δικαιούμαστε να πιστεύουμε ότι προτείνει η αξιότιμη κ. Εισηγήτρια την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης, ώστε να συμβαδίζει το αποτέλεσμα της παρούσας δίκης με εκείνο το αποτέλεσμα, το οποίο η ίδια Δικαστής (...) αποδέχθηκε με την παραπάνω αναφερόμενη 2915/2003 απόφαση του Εφετείου Αθηνών". Εξάλλου στις 16-5-2006 η ως άνω Δικαστής (Αρεοπαγίτης- Εισηγήτρια) κατέθεσε ενώπιον της ίδιας ως άνω Γραμματέα την από 16-5-2006 δήλωση λόγου εξαίρεσης του εαυτού της.

Σχετικώς ανέφερε τα εξής κρίσιμα στοιχεία: "... οι διάδικοι αδελφοί έχουν σφοδρή αντιδικία μεταξύ τους χρονολογούμενη από το έτος 1972, η οποία αφορά την συγκυριότητα και το δικαίωμα του υψούν του επίδικου ακινήτου. Αρχικά ο και ήδη δεύτερος αναιρεσείων.... άσκησε.... την από 30-11-1972 αγωγή... ο δεύτερος αναιρεσίβλητος άσκησε...

την από 8-10-1980 αγωγή... οι δύο αναιρεσείοντες άσκησαν... την από 15-11-1977 αγωγή... ο δεύτερος αναιρεσείων είχε ασκήσει κατά της 2854/1975 απόφασης του Εφετείου Αθηνών την από 22-4-2002 αίτηση αναψηλάφησης....

Εκδόθηκε δε επ' αυτής η 2915/2003 απόφαση του Μονομελούς Δικαστηρίου η οποία .... την απέρριψε ως απαράδεκτη. Στη σύνθεση του Εφετείου ... συμμετείχα ως Εισηγήτρια Δικαστής. Τέλος και οι δύο αναιρεσείοντες άσκησαν κατά της αναιρεσίβλητης την από 16-3-2001 περί αναγνωρίσεως της ακυρότητας του... προικοσυμβολαίου και της συγκυριότητάς τους στο επίδικο....

Στην αγωγή αυτή εκδόθηκε τελικά η ήδη αναιρεσιβαλλόμενη 4196/2003 απόφαση, η οποία την απέρριψε ως μη νόμιμη. Ενόψει ... του ότι οι ήδη αναιρεσείοντες... υποβάλλουν ρητά ένσταση εξαίρεσης μου από την εκδίκαση της εν λόγω αίτησης αναίρεσης... και εκφράζουν υπόνοια μεροληψίας μου λόγω της αρνητικής ήδη εισήγησης μου...

όπως όμως γίνεται παγίως δεκτό για τη δήλωση κωλύματος από δικαστικό λειτουργό... αρκεί και οποιαδήποτε διατύπωση έστω και αβάσιμη αμφιβολίας ή αμφισβήτησης για την αμεροληψία του .... δηλώνω ότι πρέπει να εξαιρεθώ ..... σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 52 παρ. 1 περ. στ...". Οι υπό κρίση αίτηση και δήλωση πρέπει να συνεκδικαστούν για τη διευκόλυνση της διεξαγωγής της δίκης.

Κατ' άρθρο 57 εδ. α Κ.Πολ.Δ. η εξαίρεση προτείνεται από το διάδικο πέντε ημέρες πριν από τη συζήτηση στο ακροατήριο, ενώ αργότερα εωσότου περατωθεί η συζήτηση στο ακροατήριο μόνο αν πιθανολογείται ότι η περίπτωση ή οι λόγοι εξαίρεσης προέκυψαν ή έγιναν γνωστοί στο διάδικο μετά την πάροδο της πενθήμερης προθεσμίας.

Ενόψει του ότι από την ίδια την κρινομένη αίτηση προκύπτει ότι ο σ' αυτήν προβαλλόμενος λόγος εξαίρεσης προέκυψε και ήταν γνωστός στους αιτούντες πολύ πριν από την έναρξη του πενθημέρου που τελείωσε στο χρόνο περάτωσης της συζήτησης της αίτησης αναίρεσης στο ακροατήριο, η εν λόγω αίτηση ασκήθηκε εκπρόθεσμα και είναι γι' αυτό απορριπτέα.

Κατ' άρθρο 52 παρ. 1 περιπτ. στ Κ.Πολ.Δ. δικαστές..., με οποιαδήποτε ιδιότητα και αν ενεργούν, μπορούν να προτείνουν την εξαίρεσή τους... αν ... προκαλούν υπόνοια μεροληψίας. Ενόψει του ότι από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτει ότι η δηλούσα Δικαστής μετείχε στη σύνδεση του Εφετείου Αθηνών, που εξέδωσε τη 2915/2003 απόφαση, με την οποία απορρίφθηκε αίτηση αναψηλάφησης του ήδη δεύτερου αναιρεσείοντος, γενόμενη προς υποστήριξη των από αυτόν προβαλλόμενων εμπραγμάτων δικαιωμάτων του επί του και ήδη επίδικου ακινήτου, και στο γεγονός αυτό βασίζεται, καίτοι όχι αποκλειστικά, η κατά τα ανωτέρω κριθείσα ως εκπρόθεσμη αίτηση εξαίρεσης, γίνεται δεκτό από το Δικαστήριο τούτο ότι η ως άνω Δικαστής προκαλεί υπόνοια μεροληψίας και γι' αυτό η δήλωσή της πρέπει να γίνει δεκτή, ώστε να διαταχθεί η εξαίρεσή της από την εκδίκαση της προμνημονευόμενης αίτησης αναίρεσης, η οποία αίτηση, εξαιτίας παρεμβολής αδυναμίας συγκρότησης του Δικαστηρίου τούτου με τη σύνθεση υπό την οποία συζητήθηκε αυτή, θα έλθει προς συζήτηση με την οικεία κλήση εκ μέρους του επιμελέστερου από τους διαδίκους.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Συνεκδικάζει τις υπό κρίση αίτηση εξαίρεσης και δήλωση λόγου εξαίρεσης.

Απορρίπτει την αίτηση εξαίρεσης.

Δέχεται τη δήλωση λόγου εξαίρεσης.

Διατάζει την εξαίρεση της Αρεοπαγίτη Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη από την εκδίκαση της στο σκεπτικό της παρούσας απόφασης αναφερόμενης αίτησης αναίρεσης.

Κρίθηκε, αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 16 Μαϊου 2006 και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 17 Μαΐου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ.