Supreme Court annuls appealable judgment for failure to consider evidence regarding alleged fictitious loan.

Απόφαση 954 / 2009 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 954/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Οκτωβρίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ1 κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Έλλη Ανδριανάκη.

Της αναιρεσιβλήτου: Ψ1 κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24-1-2002 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Χανίων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 186/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 266/2006 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 20-7-2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Κουτρομάνος ανέγνωσε την από 1-11-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως προκύπτει από την ... έκθεση του δικαστικού επιμελητού ... στην αναιρεσίβλητη Ψ1 επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα ( ενεχειρίσθη σε υπάλληλο του καταστήματός της) αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης και των οικείων εκθέσεων κατάθεσής της, καθώς και κλήση για εμφάνιση αυτής στην αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 12-11-2007, κατά την οποία η συζήτηση ανεβλήθη για την ανωτέρω αναφερομένη (13-10-2008). Επομένως, αφού η αναιρεσίβλητη δεν ενεμφανίσθη, στο παρόν Δικαστήριο κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από το οικείο πινάκιο, πρέπει παρά την απουσία της να προχωρήσει η συζήτηση (άρθρο 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.).

Από τις διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339 και 340 Κ.Πολ.Δ., προκύπτει ότι το δικαστήριο, για να σχηματίσει την δικανική του πεποίθηση, συνεκτιμά ελεύθερα όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι για την απόδειξη των ισχυρισμών τους, οι οποίοι ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Και έχει μεν υποχρέωση το δικαστήριο να αιτιολογήσει την απόφασή του, να αναφέρει δηλαδή τους λόγους που το οδήγησαν στον σχηματισμό της δικανικής του πεποίθησης, όχι όμως και να κάνει ειδική μνεία καθενός από τα αποδεικτικά μέσα, που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι για άμεση ή έμμεση απόδειξη. Αν, όμως, από το όλο περιεχόμενο της απόφασης δεν καθίσταται απολύτως βέβαιο ότι για τον σχηματισμός δικανικής πεποίθησης επί ενός ουσιώδους ζητήματος ελήφθησαν υπόψη και συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που με επίκληση προσκομίσθηκαν, τότε ιδρύεται ο προβλεπόμενος στο άρθρο 559 αριθ. 11 Κ.Πολ.Δ., λόγος αναιρέσεως.

Στην προκειμένη περίπτωση, η αναιρεσίβλητη Ψ1 ζήτησε, με την από 24-1-2002 αγωγή της να της επιδικασθεί (νομιμοτόκως) χρηματικό ποσό 88.041,08 ευρώ, που της όφειλε ο αναιρεσείων Χ1 από σύμβαση δανείου. Για (άμεση) απόδειξη της δανειακής σύμβασης, η ίδια επικαλέσθηκε και προσκόμισε έγγραφη, δήλωση του τελευταίου, (διαλαμβανόμενη στην προσβαλλόμενη απόφαση) που έφερε την αναμφισβήτητη υπογραφή του και στην οποία ανέφερε κατά λέξη: "12-10-2001 ....

Εγώ ο Χ1 δανείσθηκα για 3 μήνες 30.000.000 δρχ. Τα χρήματα είναι άτοκα. Τα δανείσθηκα από Ψ1 ΑΤ .... Επάγγελμα χρηματιστής. Η επιστροφή των χρημάτων θα γίνει σε 90 ημέρες από την 14-10-2001. Το παρόν δύναται να χρησιμοποιηθεί για δικαστική χρήση, αν δεν επιστραφούν τα χρήματα.. Χ1 ...". Ο αναιρεσείων ισχυρίσθηκε, ότι στην πραγματικότητα δεν είχε λάβει το επίμαχο δάνειο, η δε διαληφθείσα στο άνω έγγραφο δήλωσή του ήταν εικονική και δόθηκε υπό τις ακόλουθες συνθήκες:

Στις 12-10-2001 η αναιρεσίβλητη τον επισκεύθηκε στα ..., στην έδρα της χρηματιστηριακής εταιρίας "Μέτοχος Α.ΕΛΔΕ" του διοικητικού συμβουλίου της οποίας αυτός ήταν πρόεδρος και του είπε ότι ενδιαφερόταν να επενδύσει 30.000.000 δραχμές στο Χρηματιστήριο δια της εταιρίας "ΑΣΤΡΑΙΑ ΑΕΠΕΥ" που ήδρευε στην Αθήνα και με την οποία αυτός είχε επαγγελματικές σχέσεις.

Του ζήτησε δε να της εγγυηθεί ότι "τουλάχιστον δεν θα έχανε το κεφάλαιό της". Ο ίδιος δέχθηκε, υπό τον όρο ότι η επένδυση θα γινόταν στο όνομά του, και έτσι συμφώνησαν αυτός μεν να της παραδώσει την προαναφερθείσα έγγραφη δήλωσή του, εκείνη δε να καταθέσει, σε τραπεζικό λογαριασμό της εταιρίας "ΑΣΤΡΑΙΑ ΑΕΠΕΥ" επ' ονόματί του, το άνω ποσό.

Την επόμενη ημέρα, η αναιρεσίβλητη πήγε εκ νέου στο γραφείο του και του δήλωσε "ότι το ξανασκέφτηκε και τελικώς κατέθεσε τα χρήματα στο παραπάνω λογαριασμό της ΑΣΤΡΑΙΑ ΑΕΠΕΥ όχι όμως επ' ονόματί του αλλά στο όνομα του αδελφού της Ψ2...και του παρέδωσε το προσκομιζόμενο και επικαλούμενο από 12-1-01 φωτοτυπικό αντίγραφο της απόδειξης κατάθεσης της Τράπεζας Πειραιώς προκειμένου να παρακολουθεί την πορεία της επένδυσής της, από το οποίο προκύπτει η χρέωση στον ....

λογαριασμό της ενάγουσας του ποσού των 30.000.000 δρχ. σε πίστωση του ....λογαριασμού της ΑΣΤΡΑΙΑ ΑΕΠΕΥ για λογαριασμό Ψ2 αδελφού της". Του δήλωσε επίσης "ότι έσχισε την επιστολή του γιατί ήταν πλέον άχρηστη" εκείνος δε "πείσθηκε γι' αυτό από την όλη συμπεριφορά της και τις εξηγήσεις που του έδωσε". Προς απόδειξη αυτού του ισχυρισμού του ο αναιρεσείων προσκόμισε και επικαλέσθηκε - πλην άλλων- το ανωτέρω παραστατικό της Τράπεζας Πειραιώς, καθώς και φωτοτυπικό αντίγραφο του βιβλιαρίου καταθέσεων που είχε στην ίδια τράπεζα η αναιρεσίβλητη (μαζί με την μητέρα της) και από το οποίο, κατά τα υποστηριζόμενα από τον αναιρεσείοντα, προέκυπτε ότι " την επίμαχη ημερομηνία, δηλαδή στις 12-10-2001, η αναιρεσίβλητη κατέθεσε στο λογαριασμό της το ποσό των 30.000.000 δρχ.

και συνολικά στις 12-10-2001 διέθετε το ποσό των 30.169.220 δρχ., εκ των οποίων το ποσό των 30.000.000 δρχ. αναλήφθηκε αυθημερόν στις 12-10-2001". Το Εφετείο, αν και έκρινε ότι ο ρηθείς περί εικονικότητας ισχυρισμός του αναιρεσείοντος είναι "απορριπτέος", ωστόσο ουδόλως αναφέρει, έστω και εμμέσως, τα ανωτέρω δύο έγγραφα, ούτε διευκρινίζει α) αν η αναιρεσίβλητη έδωσε ή όχι εύλογη εξήγηση για το ότι κατά την ίδια ημέρα φέρεται αφενός να δανείζει στον αναιρεσείοντα το ανωτέρω ποσό και αφετέρου να εμβάζει ισόποσο ακριβώς κεφάλαιο σε λογαριασμό του αδελφού της και β) αν η ίδια προέβαλε τον ισχυρισμό ότι στη συγκεκριμένη χρονολογία (12-10-2001) διέθετε συνολικώς για επένδυση 60.000.000 δραχμές και, σε καταφατική περίπτωση, αν ανέλαβε αυτά στο σύνολό τους από πιστωτικό ίδρυμα ή περιήλθαν στην κατοχή της με άλλο τρόπο.

Κατόπιν τούτων, καθίσταται αμφίβολο αν το ουσιαστικό δικαστήριο έλαβε υπόψη και συνεξετίμησε τα ως άνω δύο έγγραφα κατά την κατάστρωση του αποδεικτικού συλλογισμού του αναφορικώς με τον ισχυρισμό του αναιρεσείοντος περί εικονικότητος της περί δανείου δήλωσής του. Επομένως, ο δεύτερος -κατά το υπό στοχεία Γ ιι μέρος- λόγος του αναιρετηρίου, με τον οποίο, υπό την επίκληση του άρθρου 559 αρ. ii Κ.Πολ.Δ., προσάπτεται στο Εφετείο η ανωτέρω πλημμέλεια, είναι βάσιμος και εκ τούτου πρέπει, παρελκούσης της εξετάσεως των λοιπών λόγων, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, η σύνθεση του οποίου από άλλους δικαστές είναι δυνατή (άρθρο 580§3 Κ.Πολ.Δ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 266/2006 απόφαση του Εφετείου Κρήτης.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο με άλλη σύνθεση.

Επιβάλλει στην αναιρεσίβλητο την δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει στα δύο χιλιάδες (2000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Φεβρουαρίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 27 Απριλίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ