Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds for raising a cassation argument for the first time in the appeal stage.

Απόφαση 952 / 2021 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 952/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1 Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αλτάνα Κοκκοβού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αγγελική Τζαβάρα, Θωμά Γκατζογιάννη, Χρήστο Τζανερρίκο και Αναστασία Μουζάκη - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 2 Δεκεμβρίου 2019, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Α. Των αναιρεσειόντων: 1) Δ. Ο. του Α., 2) Μ. συζύγου Α. Ο., κατοίκων …, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Ιωάννα Λακαφώση και κατέθεσαν προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΒΟΟΜ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΟΥΛΓΑΡΑΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΩΝ ΝΕΩΤΕΡΙΣΜΟΥ", που εδρεύει στον Πειραιά και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Γιαννούλα Μαρίνου και κατέθεσε προτάσεις.

Β. Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, και ήδη από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα και στην προκειμένη και από τους Προϊστάμενους της Δ.Ο.Υ. ΦΑΕ Πειραιώς και της Δ.Ο.Υ. Γ' Πειραιώς, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Παναγιώτη Δούκα, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΒΟΟΜ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΟΥΛΓΑΡΑΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΩΝ ΝΕΩΤΕΡΙΣΜΟΥ", που εδρεύει στον Πειραιά και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Γιαννούλα Μαρίνου και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2/3/2011 ανακοπή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5249/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 103/2017 του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι υπό στοιχείο Α αναιρεσείοντες με την από 10/1/2018 αίτησή τους και το υπό στοιχείο Β αναιρεσείον με την από 3/9/2018 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια των υπό στοιχείο Α αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της από 10/1/2018 αιτήσεως, η πληρεξούσια της αναιρεσιβλήτου την απόρριψη αμφοτέρων των αιτήσεων και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά τη διάταξη του άρθρου 246 του ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική διαδικασία κατά το άρθρο 573 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης μπορεί, αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου, να διατάξει την ένωση και συνεκδίκαση περισσότερων εκκρεμών ενώπιον του δικών ανάμεσα στους ίδιους ή διαφορετικούς διαδίκους, αν υπάγονται στην ίδια διαδικασία και, κατά την κρίση του, διευκολύνεται ή επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης ή επέρχεται μείωση των εξόδων (ΑΠ 182/2015, ΑΠ 293/2015). Στην προκείμενη περίπτωση, συντρέχει νόμιμη περίπτωση συνεκδίκασης α) της από 10.01.2018 αίτησης αναίρεσης των εφεσιβλήτων -προσθέτως παρεμβάντων και ήδη αναιρεσειόντων Δ. Ο. του Α. και Μ. Α. Ο. κατά της εκκαλούσας- ανακόπτουσας και ήδη αναιρεσίβλητης Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "BOOM ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΟΥΛΓΑΡΑΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΩΝ ΝΕΩΤΕΡΙΣΜΟΥ" και β) της από 03.09.2018 αίτησης αναίρεσης του εφεσίβλητου-καθού η ανακοπή και ήδη αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου κατά της ίδιας ως άνω εταιρείας, με τις οποίες προσβάλλεται η αυτή υπ' αριθμό 103/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά, επειδή είναι πρόδηλη η μεταξύ τους συνάφεια και διευκολύνεται έτσι η διεξαγωγή της δίκης.

Με τις ως άνω από 10.01.2018 και 03.09.2018 αιτήσεις αναίρεσης προσβάλλεται η 103/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, που εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, κατόπιν άσκησης της από 05.05.2014 έφεσης και των από 25-7-2016 προσθέτων λόγων της έφεσης της ανακόπτουσας Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "BOOM ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΟΥΛΓΑΡΑΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΩΝ ΝΕΩΤΕΡΙΣΜΟΥ" κατά της 5249/2013 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, με την οποία, αφού συνεκδικάστηκαν η ανακοπή και η πρόσθετη παρέμβαση, ασκηθείσα από τους ήδη αναιρεσείοντες της από 10.01.2018 αίτησης αναίρεσης υπέρ του καθού η ανακοπή και ήδη αναιρεσείοντος της από 03.09.2018 αίτησης αναίρεσης, έγινε δεκτή εν μέρει η ανακοπή και ακυρώθηκε η υπ' αριθμ.

…/….1.2010 ατομική ειδοποίηση χρεών και εν μέρει οι υπ' αριθμ…. και …/….12.2009 ταμειακές βεβαιώσεις της ΔΟΥ ΦΑΕ Πειραιώς κατά το ποσό των 32.640,94 ευρώ. Με την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο αφού δέχθηκε τον πρώτο πρόσθετο λόγο της έφεσης και εξαφάνισε την εκδοθείσα, κατά την τακτική διαδικασία, αντιμωλία των διαδίκων, ως άνω απόφαση του Πρωτοδικείου, ακολούθως κράτησε την υπόθεση, απέρριψε την ανακοπή, κατά το μέρος που στρεφόταν κατά της ατομικής ειδοποίησης χρεών και την δέχθηκε κατά το μέρος που στρεφόταν κατά των ανωτέρω ταμειακών βεβαιώσεων και στη συνέχεια ακύρωσε αυτές στο σύνολό τους.

Οι ως άνω αιτήσεις αναίρεσης ασκήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556 παρ.1, 558, 564, 566 παρ.1, 147 παρ. 7 και 144 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ). Είναι συνεπώς παραδεκτές (άρθρ. 577 §1 Κ.Πολ.Δ) και πρέπει να ερευνηθούν ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων τους (άρθρ. 577§3 Κ.Πολ.Δ).

ΙΙ. Το δικόγραφο της ανακοπής πρέπει να περιέχει τους λόγους αυτής, δηλαδή να προσδιορίζει την έλλειψη εκείνων των ουσιαστικών ή διαδικαστικών προϋποθέσεων που δικαιολογούν την ακύρωση της προσβαλλόμενης ταμειακής βεβαίωσης. Νέοι λόγοι, μη περιεχόμενοι στο δικόγραφο της ανακοπής, δεν επιτρέπεται να προταθούν από τον ανακόπτοντα για πρώτη φορά με τρόπο διάφορο του οριζόμενου στο άρθρο 585 παρ. 2 εδ.

β` ΚΠολΔ και δη με τις έγγραφες προτάσεις του ανακόπτοντος στη πρωτοβάθμια ή δευτεροβάθμια δίκη ή με το δικόγραφο της έφεσης, των πρόσθετων λόγων αυτής ή της αναίρεσης, κατά της απόφασης που απέρριψε την ανακοπή, ακόμη και αν οι λόγοι αυτοί αφορούν ισχυρισμούς που αναφέρονται στα άρθρα 269 και 527 ΚΠολΔ, διότι έναντι των τελευταίων αυτών γενικών διατάξεων κατισχύει, λόγω της ειδικότητάς της, η διάταξη του άρθρου 585 παρ. 2 εδ.

β` ΚΠολΔ, κατά την οποία νέοι λόγοι ανακοπής μπορούν να προταθούν μόνο με πρόσθετο δικόγραφο που κατατίθεται στη γραμματεία του δικαστηρίου, προς το οποίο απευθύνεται η ανακοπή και κοινοποιείται αν πρόκειται για ειδικές διαδικασίες, οκτώ ημέρες πριν από τη συζήτηση. Έτσι, μόνο το περιεχόμενο της ως άνω ανακοπής και εκείνο των, τυχόν κατά τον προεκτεθέντα τρόπο, ασκηθέντων πρόσθετων λόγων της οριοθετεί το αντικείμενο της δίκης επί της ανακοπής.

Ούτε επιτρέπεται συμπλήρωση του περιεχομένου των λόγων της ανακοπής με τις προτάσεις, ή την έφεση, τους πρόσθετους λόγους αυτής και την αναίρεση (ΑΠ 1943/2009, ΑΠ 1313/2007, ΑΠ 339/2006). Περαιτέρω κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο.

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, ότι ως απαράδεκτο, του οποίου η από το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξη ή μη κήρυξη ιδρύει λόγο αναίρεσης, νοείται όχι το ουσιαστικό απαράδεκτο, αλλά εκείνο που είναι συνέπεια παραβιάσεως δικονομικών διατάξεων, οι οποίες θέτουν ορισμένες προϋποθέσεις ως προς τη δικαστική πράξη, η μη τήρηση των οποίων αποκλείει εκ των προτέρων την πράξη (Ολ.ΑΠ 1/1999, ΑΠ 862/2011).

ΙΙΙ. Στην προκείμενη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης (αρθ.561 παρ.2) προκύπτουν τα ακόλουθα: Η αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "BOOM ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΟΥΛΓΑΡΑΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΩΝ ΝΕΩΤΕΡΙΣΜΟΥ" άσκησε την από 2-3-2011 ανακοπή της κατά του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου και ζήτησε να ακυρωθούν οι αναφερόμενες ατομική ειδοποίηση και ταμειακές βεβαιώσεις, που είχαν εκδοθεί σε βάρος της. Κατά τη συζήτηση της ανακοπής ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, παρενέβησαν προσθέτως η Μ. Ο. και Δ. Ο. (αναιρεσείοντες της από 10-01-2018 αίτησης), επικαλούμενοι έννομο συμφέρον, διότι σε περίπτωση ευδοκίμησης της ανακοπής θα προέκυπτε υποχρέωσή τους να καταβάλουν στο καθού η ανακοπή Ελληνικό Δημόσιο τον αναλογούντα στο εκχωρηθέν ποσό φόρο εισοδήματος.

Στη συνέχεια εκδόθηκε η με αριθ.5249/2013 απόφαση του ανωτέρω Δικαστηρίου, που δέχθηκε εν μέρει την ανακοπή και ακύρωσε την υπ' αριθ. …/…-1-2010 ατομική ειδοποίηση χρεών, καθώς και τις υπ' αριθ…. και …/…-12-2009 ταμειακές βεβαιώσεις της ΔΟΥ ΦΑΕ Πειραιώς ως προς το ποσό των 32.640,94 ευρώ. Κατ` αυτής της απόφασης άσκησε η ανακόπτουσα την από 05-05-2014 έφεση ενώπιον του Εφετείου Πειραιώς, καθώς και τους ασκηθέντες με ιδιαίτερο δικόγραφο από 25-07-2016 πρόσθετους λόγους έφεσης.

Ακολούθως, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη με αριθ.103/2017 απόφαση, συνεκδίκασε την έφεση και τους προσθέτους λόγους αυτής, δέχθηκε τον πρώτο πρόσθετο λόγο της έφεσης, μη εξετάζοντας τους λοιπούς λόγους της έφεσης και πρόσθετους λόγους αυτής, επειδή έκρινε ότι παρέλκει η έρευνά τους, εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση, κράτησε και δίκασε επί της ουσίας την ανακοπή, απέρριψε αυτή κατά το μέρος που στρεφόταν κατά της με αριθ…./…-1-2010 ατομικής ειδοποίησης χρεών της ΔΟΥ ΦΑΕ Πειραιά και την δέχθηκε κατά το μέρος που στρεφόταν κατά των με αριθ….

και …./…-12-2009 ταμειακών βεβαιώσεων της ίδιας ΔΟΥ και στη συνέχεια ακύρωσε αυτές στο σύνολό τους. Με τον ανωτέρω πρόσθετο λόγο έφεσης, που έγινε δεκτός από το Εφετείο, η εκκαλούσα-ανακόπτουσα και ήδη αναιρεσίβλητη ισχυρίστηκε ότι η εκκαλούμενη απόφαση, κατ' εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου και εκτίμηση των αποδείξεων, δέχθηκε ότι από τα έγγραφα που συνόδευαν τις έγγραφες δηλώσεις εκχώρησης των προσθέτως παρεμβάντων αποδεικνύονταν ότι αυτές αφορούσαν οφειλόμενα από αυτήν μισθώματα του έτους 2008 (από 1-1-2008 έως 31- 12-2008), ύψους 136.938,12 ευρώ και ότι το ποσό αυτό βεβαιώθηκε διοικητικά και ταμειακά σε βάρος της, ενώ, εάν ορθά εφάρμοζε το νόμο και εκτιμούσε τις αποδείξεις, θα έκρινε ότι οι εκχωρηθείσες απαιτήσεις αφορούσαν αξιώσεις από αποζημίωση χρήσης ακινήτου, οι οποίες κατά τρόπο μη νόμιμο βεβαιώθηκαν διοικητικά και ταμειακά, επειδή δεν υπήρχε από το νόμο δυνατότητα εκχώρησής τους στο Δημόσιο ως ανείσπρακτων.

Περαιτέρω, από την επισκόπηση του δικογράφου της ανακοπής προκύπτει ότι ο ανωτέρω ισχυρισμός της ανακόπτουσας -εκκαλούσας και ήδη αναιρεσίβλητης, δεν προτάθηκε ως λόγος ανακοπής, αλλά για πρώτη φορά προβλήθηκε στο Εφετείο με το δικόγραφο των προσθέτων λόγων. `Ετσι, όμως, που προτάθηκε ο ισχυρισμός αυτός για πρώτη φορά με τον πρόσθετο λόγο έφεσης, είναι απαράδεκτος, σύμφωνα με τις προηγηθείσες νομικές σκέψεις, αφού δεν ασκήθηκε σχετικός λόγος ανακοπής ή πρόσθετος λόγος ανακοπής.

Επομένως, η προσβαλλόμενη εφετειακή απόφαση, που δέχθηκε τον πρώτο πρόσθετο λόγο της έφεσης, αντί να τον απορρίψει ως απαράδεκτο, υπέπεσε στην πλημμέλεια που αποδίδεται σ` αυτήν με τον πρώτο λόγο της από 10-01-2018 αίτησης αναίρεσης, όπως εκτιμάται από το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, ο οποίος πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος.

Συνακόλουθα, μετά την καθολική αναίρεση της αναιρεσιβαλλομένης, παρέλκει, πλέον, η έρευνα του δεύτερου λόγου της από 10-01-2018 αίτησης αναίρεσης, αφού καταλαμβάνεται από την αναιρετική εμβέλεια του ανωτέρω λόγου. Παρέλκει, επίσης κατόπιν τούτου, η έρευνα και της ως άνω, από 03-09-2018 συναφούς αίτησης αναίρεσης του Ελληνικού Δημοσίου, αφού και αυτή με το μοναδικό λόγο της, κατατείνει στο αποτέλεσμα, που επήλθε με την παραδοχή της πρώτης, δηλαδή στην καθολική αναίρεση της προσβαλλομένης, μετά από την οποία, σημειωτέον, οι διάδικοι, κατ' άρθρο 579 παρ. 1 ΚΠολΔ, επανέρχονται στην κατάσταση, που υπήρχε πριν από την αναιρεθείσα απόφαση, η οποία είναι απολύτως άκυρη, χωρίς να έχει σημασία για ποιο λόγο αναίρεσης αναιρέθηκε αυτή ολικώς και ποιος ήταν ο αναιρεσείων (πρβλ.

ΑΠ 1026/2010, ΑΠ 1471/2002). Το Εφετείο δε της παραπομπής θα επανεξετάσει, κατ' άρθρο 581 παρ. 2 ΚΠολΔ, συνολικά την υπόθεση (ΑΠ 1840/07) και στην προκειμένη περίπτωση, θα εξετάσει και πάλι, την έφεση και τους προσθέτους λόγους της έφεσης της αναιρεσίβλητης και των δυο αναιρέσεων κατά της πρωτόδικης υπ' αριθμό 5249/2013, οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς.

Τέλος, πρέπει τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων μερών να συμψηφιστούν, κατ' άρθρο 179 ΚΠολΔ και να διαταχθεί η επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου, για την άσκηση της ένδικης από 10-1-2018 αίτησης αναίρεσης, στους καταθέσαντες αναιρεσείοντες, λόγω της νίκης τους στην παρούσα δίκη, κατά το παρακάτω διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Συνεκδικάζει: α) την από 10-01-2018 (με αρ. κατάθεσης 24/2018) αίτηση αναίρεσης των Δ. Ο. και Μ. Α. Ο. και β) την από 03-09-2018 (με αρ. κατάθεσης 964/2018) αίτηση αναίρεσης του Ελληνικού Δημοσίου, νόμιμα εκπροσωπούμενου.

Αναιρεί την υπ' αριθμόν 103/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλον δικαστή, εκτός από εκείνον που εξέδωσε την αναιρεθείσα απόφαση.

Συμψηφίζει τα μεταξύ των διαδίκων μερών δικαστικά έξοδα.

Διατάσσει την επιστροφή στους αναιρεσείοντες του καταβληθέντος παραβόλου για την άσκηση της από 10-01-2018 αίτησης αναίρεσης.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Ιουνίου 2020.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

και ταύτης αποχωρησάσης από την Υπηρεσία ο αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης και ήδη Αντιπρόεδρος ΑΠ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21 Ιουλίου 2021.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ