Supreme Court allows appeal against excessive moral damages award violating proportionality principle.

Απόφαση 941 / 2021 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 941/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Καλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Μαρία Τζανακάκη, Αικατερίνη Βλάχου και Ευστάθιο Νίκα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 18 Δεκεμβρίου 2020, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Σ. Τ. του Μ., κατοίκου …, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Ντοκατζή με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Σ. Ζ. του Ι., κατοίκου … και 2) ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "INTERLIFE ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ", που εδρεύει στη Θέρμη Θεσσαλονίκης και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Παπαδόπουλο - Τσαγιάννη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16-5-2016 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 8131/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1299/2018 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 4-6-2018 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Μαρία Τζανακάκη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 4-6-2018 (αρ. κατ. 191/2018) αίτηση για την αναίρεση της υπ'αρ. 1299/2018 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, που εκδόθηκε με την ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο, καθώς και από τη σύμβαση ασφάλισης αυτού (άρθρο 681Α ΚΠολΔ) έχει ασκηθεί νόμιμα και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των κατ' ιδίαν λόγων αυτής (άρθρο 577 αρ. 1 και 3 ΚΠολΔ).

Από την προσβαλλόμενη απόφαση και τα λοιπά διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, που επισκοπούνται επιτρεπτά (άρθρο 561 αρ. 2 ΚΠολΔ) ,αναφορικά με τη διαδικαστική πορεία της υπόθεσης, προκύπτει ότι σε τροχαίο ατύχημα, που συνέβη, στις 20-6-2015, στη Θεσσαλονίκη, συγκρούστηκε το με αριθμό κυκλοφορίας … ΙΧΕ αυτοκίνητο, που οδηγούσε η 1η αναιρεσίβλητη την αστική ευθύνη του οποίου έναντι των τρίτων ζημιούμενων κάλυπτε η 2η αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρεία, με την με αρ.κυκλοφορίας … δίκυκλη μοτοσυκλέτα, που οδηγούσε ο αναιρεσείων, ότι εξαιτίας της σύγκρουσης ο αναιρεσείων τραυματίστηκε σοβαρά και η μοτοσυκλέτα υπέστη υλικές ζημίες.

Ο αναιρεσείων- παθών άσκησε εναντίον των αναιρεσιβλήτων την από 16-5-2016 (αρ. κατ. 2367/2016) αγωγή, με την οποία ζητούσε να αναγνωριστεί, μετά την επιτρεπτή μετατροπή του καταψηφιστικού αιτήματος της αγωγής σε αναγνωριστικό (άρθρα 70, 224 ΚΠολΔ), ότι οι εναγόμενοι οφείλουν να του καταβάλουν ως αποζημίωση το συνολικό ποσό των 190.610,72 ευρώ και ειδικότερα, ως αποζημίωση για τις θετικές και αποθετικές ζημίες που υπέστη το ποσό των 65610,72 ευρώ, που αφορούσαν υλικές ζημίες της μοτοσυκλέτας, καταστροφή ένδυσης, αμοιβές θεραπόντων ιατρών, δαπάνη νοσηλείας και φαρμάκων ,αμοιβή φυσικοθεραπευτών, πλασματική αμοιβή θεραπενίδος, μελλοντικές χειρουργικές επεμβάσεις των γεννητικών οργάνων, μελλοντικές πλαστικές επεμβάσεις της αριστερής πτέρνας, κνήμης και αριστερού μηρού και διαφυγόντα εισοδήματα, που απώλεσε ως ιατρός αναισθησιολόγος - εντατικολόγος.

Επίσης, ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης αξίωνε το ποσό των 125.000 ευρώ, στο οποίο δεν περιλαμβάνεται το ποσό των 44 ευρώ, που επιφυλάχθηκε να αναζητήσει ως πολιτικώς ενάγων ενώπιον των ποινικών δικαστηρίων. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η υπ' αρ. 8131/2017 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, η οποία έκρινε ότι το τροχαίο ατύχημα προκλήθηκε από αποκλειστική υπαιτιότητα της 1ης εναγομένης και ήδη 1ης αναιρεσίβλητης (παραβίαση της εκ δεξιών προτεραιότητας, που είχε ο ήδη αναιρεσείων - άρθρο 26 παρ. 1 Ν. 2696/1999-ΚΟΚ), ενώ απέρριψε την ένσταση συντρέχοντος πταίσματος του ενάγοντος στην πρόκληση του τροχαίου ατυχήματος, που είχαν προβάλει οι εναγόμενοι και την ένσταση συνυπαιτιότητας αυτού στην έκταση του τραυματισμού τους εξαιτίας της παράλειψης χρήσης προστατευτικού κράνους κρίνοντας, ότι η τελευταία ως άνω ένσταση είναι ουσιαστικά αβάσιμη, διότι ο παθών χρησιμοποιούσε το κράνος, άλλως ότι είναι αλυσιτελής, διότι οι σωματικές βλάβες αυτού δεν εντοπίζονται στην κεφαλή του.

Επίσης, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο δέχθηκε ότι ο ενάγων υπέστη βαρύτατες σωματικές βλάβες στο αριστερό σκέλος αυτού (κατάγματα πτέρνας, αστραγάλου και πρώτου έσω σφηνοειδούς, διατομή της απονεύρωσης του έξω λοξού μυός και της πρόσθιας θήκης του ορθού κοιλιακού μυός, βαθύ έγκαυμα στη ραχιαία επιφάνεια του πέους και στο αριστερό ημιόσχεο με παραμόρφωση του πέους και σημαντικού βαθμού στυτική δυσλειτουργία με μετατραυματική κάμψη του πέους και ότι για την αποκατάσταση των ανωτέρω σωματικών βλαβών θα απαιτηθούν μελλοντικές χειρουργικές επεμβάσεις.

Ακολούθως, δέχθηκε εν μέρει την αγωγή και επιδίκασε αναγνωριστικά, ως αποζημίωση, το συνολικό ποσό των 78760,72 ευρώ και ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης το ποσό των 60000 ευρώ. Κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκαν εκατέρωθεν αντίθετες εφέσεις και ειδικότερα, η από 20-6-2017 (αρ. κατ. 2651/2017) έφεση των υποχρέων εναγομένων και η από 14-7-2017 (αρ.

κατ. 2870/2017) έφεση του ενάγοντα και ήδη αναιρεσείοντα, οι οποίες συνεκδικάστηκαν και εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία δέχτηκε τα ίδια με την εκκαλουμένη απόφαση ως προς το ζήτημα της υπαιτιότητας και τις σωματικές βλάβες του παθόντα και, κατά ουσιαστική παραδοχή της έφεσης των υποχρέων, περιόρισε τα κονδύλια της αποζημίωσης στο ποσό των 18060,72 ευρώ, ενώ αντίθετα απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντα.

Επίσης, η προσβαλλόμενη απόφαση κατά ουσιαστική παραδοχή του 4ου λόγου της έφεσης των υποχρέων αναιρεσιβλήτων περιόρισε το κονδύλιο της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, σε 7000 ευρώ.

Σύμφωνα με το άρθρο 932 του ΑΚ...<<σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το Δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη, κατά την κρίση του, χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της αγνείας του ή στερήθηκε την ελευθερία του.

Σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου η χρηματική ικανοποίηση μπορεί να επιδικαστεί στην οικογένεια του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης>>....Κατά την έννοια του άρθρου αυτού, το δικαστήριο της ουσίας, αφού δεχθεί ότι συνεπεία αδικοπραξίας προκλήθηκε σε κάποιο πρόσωπο ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη, καθορίζει στη συνέχεια το ύψος της οφειλόμενης γι' αυτήν χρηματικής ικανοποίησης, με βάση τους κανόνες της κοινής πείρας και της λογικής, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη, ως κριτήρια, το είδος της προσβολής, την έκταση της βλάβης, τις συνθήκες τέλεσης της αδικοπραξίας, τη βαρύτητα του πταίσματος του υπόχρεου, το τυχόν συντρέχον πταίσμα του δικαιούχου και την οικονομική και κοινωνική κατάσταση των διαδίκων μερών.

Ο προσδιορισμός του ποσού της εύλογης χρηματικής ικανοποίησης αφέθηκε στην ελεύθερη εκτίμηση του Δικαστηρίου, η σχετική κρίση του οποίου δεν υπόκειται, κατ' αρχήν, σε αναιρετικό έλεγχο, αφού σχηματίζεται από την εκτίμηση των πραγματικών γεγονότων (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ), χωρίς υπαγωγή του πορίσματος σε νομική έννοια, ώστε να μπορεί να κριθεί εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου, είτε ευθέως, είτε εκ πλαγίου, για έλλειψη νόμιμης βάσης.

Επιβάλλεται όμως, σε κάθε περίπτωση, να τηρείται, κατά τον καθορισμό του ποσού που επιδικάζεται, η αρχή της αναλογικότητας, ως γενική νομική αρχή και μάλιστα αυξημένης τυπικής ισχύος, υπό την έννοια ότι η σχετική κρίση του Δικαστηρίου δεν πρέπει να υπερβαίνει τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας, πράγμα, που, αν συμβαίνει, ελέγχεται ως παραβίαση της πιο πάνω γενικής νομικής αρχής, ήτοι ως πλημμέλειες του άρθρου 559 αριθμός 1 και 19 ΚΠολΔ (ΑΠ ολομ. 9/2015, ΑΠ 419/2019).

Με το άρθρο 559 αριθ. 1 του Κ.Πολ.Δ., ιδρύεται λόγος αναίρεσης αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται, είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ. Α.Π. 7/2006, 4/2005). Με τον συγκεκριμένο λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βασίμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λ.π. ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνος δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ` ουσίαν (Ολ. ΑΠ 27 και 28/1998, ΑΠ 600/2018, ΑΠ 1717/2017, ΑΠ 150/2015).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την υπόψη διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παράγραφος 3 του Συντάγματος προκύπτει, ότι ο προβλεπόμενος απ` αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνηση του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (Ολ.

ΑΠ 1/1999). Δεν υπάρχει, όμως, ανεπάρκεια αιτιολογιών, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές αλλά πλήρεις αιτιολογίες. Εξάλλου, το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα, και να μην καταλείπονται αμφιβολίες.

Ελλείψεις δε αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες (Ολ. ΑΠ 861/1984). Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς, και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε.

Τα επιχειρήματα δε του δικαστηρίου, που σχετίζονται με την εκτίμηση των αποδείξεων δεν συνιστούν παραδοχές επί τη βάσει των οποίων διαμορφώνεται το αποδεικτικό πόρισμα και ως εκ τούτου δεν αποτελούν "αιτιολογία" της απόφασης, ώστε στο πλαίσιο της ερευνώμενης διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 19 να επιδέχεται αυτή μομφή για αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια, ενώ δεν δημιουργείται ο ίδιος λόγος αναίρεσης του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, ούτε εξαιτίας του ότι το δικαστήριο δεν αναλύει ιδιαιτέρως και διεξοδικά τα μη συνιστώντα αυτοτελείς ισχυρισμούς επιχειρήματα των διαδίκων, οπότε ο σχετικός λόγος αναίρεσης απορρίπτεται ως απαράδεκτος (ΑΠ 174/2015, ΑΠ 198/2015, ΑΠ 845/2012).

Επίσης, από τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ προκύπτει, ότι η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας των πραγματικών περιστατικών, εφόσον δεν παραβιάστηκαν με αυτά κανόνες ουσιαστικού δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί, ή εφόσον η εκτίμηση τους δεν ιδρύει λόγους αναίρεσης από τους αριθμούς 19 και 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, είναι από τον Άρειο Πάγο ανέλεγκτη, ο δε αντίστοιχος λόγος αναίρεσης, εκ του περιεχομένου του οποίου προκύπτει ότι δεν συντρέχει καμία από τις προαναφερθείσες εξαιρετικές περιπτώσεις απορρίπτεται ως απαράδεκτος, εφόσον πλέον πλήττεται η ουσία της υπόθεσης που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο (ΑΠ 600/2018, ΑΠ 1717/2017, ΑΠ 198/2015).

Με τον μοναδικό λόγο της αίτησης αναίρεσης, κατά το Α' σκέλος αυτού, ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση, κυρίως, την πλημμέλεια εκ του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ για την ευθεία παραβίαση των ουσιαστικών κανόνων δικαίου διατάξεων των άρθρων 25 παρ. 1 Συντ/τος και 932 ΑΚ, με εσφαλμένη ερμηνεία και μη εφαρμογή αυτών, αξιώνοντας περισσότερα στοιχεία για την εφαρμογή τους, από όσα ο νόμος απαιτεί, με την ειδικότερη αιτίαση ότι το Εφετείο, κατά παράβαση της Συνταγματικής Αρχής της Αναλογικότητας και καθ' υπέρβαση των ορίων της διακριτικής του ευχέρειας, επιδίκασε σ' αυτόν ως εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης το ποσό των 7000 ευρώ, το οποίο είναι δυσανάλογα μικρό σε σχέση με το αιτηθέν από αυτόν, ύψους 125000 ευρώ, που ήταν ανάλογο με τις συνθήκες του τροχαίου ατυχήματος, σε συνδυασμό με τις σημαντικές σωματικές βλάβες, που υπέστη στην περιοχή της κοιλιακής χώρας, των γεννητικών του οργάνων και του αριστερού σκέλους, εξαιτίας των οποίων υποβλήθηκε σε επίπονη προσπάθεια νοσηλείας, που συνεχίζεται, ενώ επίσης, είναι αναγκαίο να υποβληθεί σε χειρουργικές μελλοντικές επεμβάσεις για την αποκατάσταση της στυτικής δυσλειτουργίας και σε δερματική μεταμόσχευση των ουλών στο αριστερό του σκέλος (πτέρνα, κνήμη και μηρό).

Με το Β' σκέλος του ίδιου αναιρετικού λόγου ο αναιρεσείων επικουρικά αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση και την πλημμέλεια εκ του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, με την αιτίαση, ότι το Εφετείο με το να επιδικάσει το ανωτέρω ποσό των 7000 ευρώ, ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης εξαιτίας του κατά τα ανωτέρω σοβαρότατου τραυματισμού του , κατά παράβαση της Αρχής της Αναλογικότητας, παραβίασε και εκ πλαγίου τις ανωτέρω ουσιαστικού κανόνα δικαίου διατάξεις, διότι διέλαβε ελλιπείς αιτιολογίες ως προς το ουσιώδες ζήτημα της επιδίκασης ανάλογης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης και έτσι στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση.

Από την επιτρεπτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης (άρθρο 561 αρ.1 ΚΠολΔ) προκύπτει ότι το Εφετείο, ως προς το κονδύλιο της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, που ενδιαφέρει την αναιρετική δίκη, δέχθηκε, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά περί των πραγμάτων κρίση του, τα οποία αποτελούν τα προσδιοριστικά στοιχεία, αναφορικά με τις σωματικές βλάβες, που υπέστη ο αναιρεσείων και τις συμπαρομαρτούσες συνθήκες της αδικοπραξίας του τροχαίου ατυχήματος: "Ο ενάγων, συνεπεία του τραυματισμού του στο ένδικο ατύχημα, διακομίσθηκε με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ στο Γ.Ν.Θ "Γ, ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ" όπου διαπιστώθηκε ότι υπέστη ελαφρά κρανιοεγκεφαλική κάκωση, κάκωση θώρακα, κάκωση κοιλίας, κάκωση κάτω άκρου αριστερά, κάκωση οσχέου, θλαστικό τραύμα κάτω άκρου αριστερά, εκδορά περιοχής ημιθωρακίου, εκδορές περιοχές κοιλίας αριστερά, εκδορές περιοχής μηρού αριστερά, εκτεταμένο υποδόριο εμφύσημα στην αριστερή πλάγια κοιλία, το οποίο, στο ύψος της ελάσσονος πυέλου, επεκτείνεται και σε όλη την πρόσθια κοιλία καθώς και εντός του οσχέου, λύση δέρματος στην αριστερή κάτω κοιλία (βλ.

την …/….07.2315 ιατρική βεβαίωση - γνωμάτευση του ανωτέρω νοσοκομείου). Εξήλθε αυθημερόν ιδία βουλήσει παρά τις συστάσεις των ιατρών για εισαγωγή στη χειρουργική κλινική και εισήχθη στην ιδιωτική κλινική "Βιοκλινκή Θεσσαλονίκης", όπου οδηγήθηκε στο χειρουργείο προκειμένου να διερευνηθεί το τραύμα της αριστερής πλάγιας κοιλιακής χώρας.

Διαπιστώθηκε διατομή της απονευρώσεως του έξω λοξού μυός και τμήματος της πρόσθιας θήκης του ορθού κοιλιακού μυός, έγινε έκπλυση, συρραφή του τραύματος και των απονευρώσεων, τοποθετήθηκε "penrose'' και έγινε συρραφή του δέρματος. Στη συνέχεια διενεργήθηκε μαγνητική τομογραφία της αριστερής ποδοκνημικής άρθρωσης και μαγνητική αγγειογραφία των κάτω άκρων, οι οποίες κατέδειξαν κάταγμα πτέρνας, κάταγμα αστραγάλου, κάταγμα του πρώτου έσω σφηνοειδούς, οστικό οίδημα του έσω σφυρου και παρουσία υγρού στο έλυτρο των τενόντων παρά το έσω σφυρό, καθώς και εστίες οιδήματος στον αστράγαλο, στα μαλακά μόρια μεταξύ των μυών του πέλματος, στην πρόσθια μοίρα της πελματιαίας απονεύρωσης και στη ραχιαία και έξω επιφάνεια του άκρου ποδός και της άπω μοίρας της κνήμης (βλ.

την από 05.10.2015 ιατρική έκθεση τροχαίου ατυχήματος του χειρουργού ιατρού Γ. Σ. και το από 20.07.2015 έγγραφο αποτελεσμάτων μαγνητικής τομογραφίας της κλινικής "Βιοκλινική Θεσσαλονίκης"). Νοσηλεύθηκε στην ανωτέρω κλινική έως τις 23.07.2015 και εξήλθε με οδηγίες για λήψη αντιβιοτικής και αντίθρομβωτικής αγωγής, αλ\αγή των τραυμάτων καθημερινά και κινητοποίηση με βακτηρίες μασχάλης για τον κίνδυνο θρομβώσεων.

Λόγω της εξέλιξης της κάκωσης προέκυψε η ανάγκη να επανεισαχθεί στην ίδια κλινική προκειμένου να υποβληθεί σε χειρουργικό καθαρισμό των νεκρώσεων του αριστερού ποδός και στις 18.08.2015 υποβλήθηκε, με ραχιαία αναισθησία, σε χειρουργικό καθαρισμό, εξήλθε δε στις 19.08.2015 με οδηγίες για καθημερινή αλλαγή του τραύματος, λήψη αντιβιοτικής κα;

αντιθρομβωτικής αγωγής, αναλγησίας και γαστροπροστασίας, καθώς και χρήση βακτηριών μασχάλης. Την 01.09.2015 διενεργήθηκε νέα μαγνητική τομογραφία ποδοκνημικής, η οποία κατέδειξε παρόμοια ευρήματα με την προηγούμενη, με επιπλέον οίδημα του μυελού και των μαλακών μορίων και συλλογή κυστική στο πέλμα (βλ. το από 01.09.2015 έγγραφο αποτελεσμάτων μαγνητικής τομογραφίας της κλινικής "Βιοκλινική Θεσσαλονίκης").

Λόγω στασιμότητας στην επούλωση των τραυμάτων και παραμονής του οστικού οιδήματος, του οιδήματος των μαλακών μορίων κα; μ π πώρωσης των καταγμάτων των οστών ταρσού και γενικώς τη βραδύτητα της επούλωσης εισήχθη στο τμήμα "Υπερβαρικής Ιατρικής" του Γ.Ν.Θ. "ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ", όπου υποβλήθηκε σε τριάντα (30) συνεχόμενες συνεδρίες με υπερβαρικό οξυγόνο έως τις 14.10.2015 (βλ.

την …/….10.2015 ιατρική βεβαίωση-γνωμάτευση του ανωτέρω νοσοκομείου και το με αριθ. …/….10.2015 εξιτήριο). Στις 10.09.2015 διενεργήθηκε μαγνητική τομογραφία κάτω κοιλίας, η οποία κατέδειξε α)μετατραυματικό αιμάτωμα σε έδαφος της αναφερόμενης κάκωσης και β)στη μεσότητα του πέους δίδεται η εντύπωση τραυματισμού-εστιακής κάκωσης τόσο της "tunica albuginea" όσο και του "corpus cavernosum" αριστερά της μέσης γραμμής, ενώ εστιακά συνυπάρχει ήπια-ομαλή στένωση της πορευόμενης ουρήθρας (βλ.

το από 10.0S.2015 έγγραφο αποτελεσμάτων μαγνητικής τομογραφίας της κλινικής "Βιοκλινική Θεσσαλονίκης"), Στις 16.09.2015 διενεργήθηκε μαγνητική τομογραφία αριστερού γόνατος, η οποία κατέδειξε παρουσία οστικών θλάσεων στον έσω και έξω μηριαίο κόνδυλο και παρουσία μικρής ποσότητας υγρού ενδοαρθρικά και στον υπερεπιγονατιδικό θύλακο (βλ.

το από 16.09.2015 έγγραφο αποτελεσμάτων μαγνητικής τομογραφίας της κλινικής "Βιοκλινική Θεσσαλονίκης"). Σύμφωνα με την από 28.09.2015 ιατρική γνωμάτευση του θεράποντος ιατρού του χειρουργού ορθοπεδικού Λ. Μ., ο ενάγων παρουσιάζει οστικά οιδήματα έσω και έξω σφυρού, αστραγάλου, πτέρνας, μίκροκατάγματα πτέρνας, αστραγάλου και οστών του ταρσού, επίσης οίδημα μαλακών μορίων και έλλειμμα δέρματος στην πτέρνα.

Οστικές θλάσεις έσω και έξω μηριαίου κονδύλου αριστερού γόνατος με ύγραρθρο, βρίσκεται δε σε φάση θεραπείας με υπερβαρικό οξυγόνο, φυσιοθεραπεία και φαρμακευτική αγωγή, ενώ η βάδιση μπορεί να γίνει χωρίς φόρτιση με βακτηρίες μασχάλης για τρείς (3) μήνες και στη συνέχεια και στη συνέχεια απαιτείται επανέλεγχος.

Η μαγνητική τομογραφία αριστερού γόνατος και αριστερής ποδοκνημικής που διενεργήθηκε στις 27.11.2015 κατέδειξε για μεν το γόνατο σαφή υποχώρηση των οστικών θλάσεων στον έσω και έξω μηριαίο κόνδυλο και παρουσία μικρής ποσότητας υγρού ενδοαρθρικά και στον υπερεπιγονατιδικό θύλακο, για δε την ποδοκνημικη υποχώρηση των οστικών θλάσεων στα δύο σφυρά και στην άνω και έξω γωνία του αστράγαλου, κάταγμα υπό πώρωση και του υπερείσματος του αστραγάλου στην πτέρνα και υπολειμματικές οστικές θλάσεις στο σώμα της πτέρνας, υπολειμματικές θλάσεις στο σκαφοειδές και στο πρώτο και δεύτερο σφηνοειδές και υποχώρηση των οστικών θλάσεων από το κυβοειδές και το τρίτο σφηνοειδές, καθώς και υποχώρηση των δερματικών αλλοιώσεων, αλλά παραμονή έντονου υποδόριου οιδήματος στην πελματιαία επιφάνεια κάτωθεν της πτέρνας και οίδημα, σε μικρότερο βαθμό, του βραχέως καμπτήρος των δακτύλων στην έσω επιφάνεια του πέλματος (βλ.

το από 27.11.2015 έγγραφο αποτελεσμάτων μαγνητικής τομογραφίας της κλινικής "Βιοκλινική Θεσσαλονίκης" .... Από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκε ότι ο ενάγων στις 10.09.2015 υποβλήθηκε σε μαγνητική τομογραφία κάτω κοιλίας, η οποία κατέδειξε ότι "στη μεσότητα του πέους δίδεται η εντύπωση τραυματισμού-εστιακής κάκωσης τόσο της "tunica albuginea''' όσο και του "corpus cavernosum" αριστερά της μέσης γραμμής, ενώ εστιακά συνυπάρχει ήπια-ομαλή στένωση της πορευόμενης ουρήθρας (βλ.

το από 10.09.2015 έγγραφο αποτελεσμάτων μαγνητικής τομογραφίας της κλινικής "Βιοκλινική Θεσσαλονίκης"). Ακολούθως ο ιατρός χειρουργός ουρολόγος Α. Σ. Π., σύμφωνα με την από 21.09.2015 ιατρική γνωμάτευση του, διέγνωσε ότι "ο Σ. Τ. ετών 53 μετά από τροχαίο ατύχημα στις 20.07.2015 εμφάνισε την παρακάτω αρχική κατάσταση. 1. Εκτεταμένο βαθύ έγκαυμα στη ραχιαία επιφάνεια του πέους. 2.

Βαθύ έγκαυμα Αριστερού ημιοσχέου με σύνοδο θλάση μαλακών μορίων σύστοιχα. 3. Βαθύ έγκαυμα στην υπερηβική χώρα. 4. Τρία αιματώματα μαλακών μορίων υπερηβικά ΑΡ+ ΔΕ+ΑΡ ημιοσχέου-βάση πέους ΑΡ. Σημερινή κατάσταση. 1. Σκληρή και επώδυνη ρίκνωση αιματωμάτων υπερηβικά και βάση πέους. 2. Ρικνός ουλώδης ιστός στο Αριστερό ημιόσχεο που περιλαμβάνει ημικυκλικά τη βάση του πέους με παραμόρφωση αυτού. 3.

Ρίκνωση στη μεσότητα των σηραγγωδών σωμάτων με πάχυνση την tunica albuginea (εύρημα MRΙ). 4. Σημαντικού βαθμού στυτική δυσλειτουργία (λίαν επώδυνη στύση). 5.Κάμψη μετατραυματική πέους. Χρειάζεται: 1. Χειρουργική αφαίρεση ουλώδους ιστού από το Αριστερό ημιοσχέου και υπερηβικά. 2. Αφαίρεση ουλώδους ιστού ημικυκλικά από τη βάση του πέους, σοβαρός κίνδυνος τρώσης αγγειονευρώδους δικτύου πέους - μόνιμη ανικανότητα. 3.Ευθιασμός πέους. 4.

Πλαστική αποκατάσταση σηραγγωδών σωμάτων πέους (εφόσον συνεχίσει να υπάρχει στυτική δυσλειτουργία...

Ενόψει τούτων ο ενάγων θα πρέπει να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση πέους προκειμένου να αποκατασταθεί η στυτική δυσλειτουργία και η μετατραυματική κάμψη του πέους του, προβλήματα που δημιουργήθηκαν εξαιτίας του ένδικου τραυματισμού του..... Αποδείχθηκε επίσης ότι ο ενάγων πρέπει να υποβληθεί σε αποκατάσταση του τραύματος της αριστερής πτέρνας με δερματική μεταμόσχευση και σε πλαστική χειρουργική αποκατάσταση των μετατραυματικών ουλών της πρόσθιας επιφάνειας της αριστερής κνήμης και του αριστερού μηρού.....

Εν προκειμένω το Δικαστήριο, εκτιμώντας τις προαναφερόμενες συνθήκες, υπό τις οποίες έλαβε χώρα το εξεταζόμενο τροχαίο ατύχημα, το μέγεθος της προκληθείσης στην υγεία του ενάγοντος βλάβης και των εντεύθεν συνεπειών της για το πρόσωπο του, την αποκλειστική υπαιτιότητα της αδικοπραγήσασας πρώτης εναγομένης, κρίνει ότι αυτός (ενάγων) έχει υποστεί ηθική, βλάβη και συνεπώς, πρέπει να επιδικασθεί υπέρ αυτού χρηματική ικανοποίηση για τον τραυματισμό του, το ύψος της οποίας, εν όψει των κατά τα άνω περιστάσεων, της κοινωνικής και οικονομικής καταστάσεως των μερών (ενάγοντος και υποχρέων - υπαίτιας οδηγού) πλην αυτής της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρίας, η οποία δεν λαμβάνεται εν προκειμένω υπ' όψιν, ως εκ της εγγυητικής αυτής ευθύνης, τα διδάγματα της κοινής πείρας και όσα σχετικώς στην προηγηθείσα νομική σκέψη εκτέθηκαν, πρέπει να ορισθεί στο ποσόν των 7.000,00 ευρώ, πέραν του ποσού των 44,00 ευρώ, για το οποίο ο ενάγων επιφυλάχθηκε να παραστεί ως πολιτικώς ενάγων κατά της υπαίτιας οδηγού του αυτοκινήτου στην ποινική δίκη, το οποίο είναι εύλογο και συνάδει προς την απορρέουσα από τις διατάξεις των άρθρων 5 παρ. 1 και 25 παρ. 1 του ισχύοντος Συντάγματος αλλά και των άρθρων 6 παρ. 1, 8 παρ. 2 και 9 παρ. 2 και 10 παρ. 2 της ΕΣΔΑ αρχή της αναλογικότητας, η οποία χωρίς να εφαρμόζεται ευθέως στην προκειμένη περίπτωση, εξειδικεύεται πάντως με την πιο πάνω διάταξη του άρθρου 932 ΑΚ κατά τον προσδιορισμό του ύψους της χρηματικής ικανοποιήσεως από το δικαστήριο.

Συνακολούθως, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που με την εκκαλουμένη απόφασή του προσδιόρισε το εκ της εν προκειμένω αιτίας οφειλόμενο στον ενάγοντα σε μεγαλύτερο ποσό και δη αυτό των 60.000,00 ευρώ έσφαλε περί την εκτίμηση των υποβληθέντων υπό την κρίση του, ως άνω, περιστατικών, των κατά νόμο προσδιοριστικών του ύψους της επιδικαστέας χρηματικής ικανοποιήσεως, γενομένου εν μέρει δεκτού ως ουσιαστικά βάσιμου του σχετικού δεκάτου τετάρτου λόγου της έφεσης των εναγομένων και απορριπτομένου αντίστοιχα ως ουσιαστικά αβάσιμου του σχετικού πέμπτου λόγου της έφεσης του ενάγοντος περί επιδίκασης μεγαλύτερου του επιδικασθέντος πρωτοδίκως ποσού για την ως άνω αιτία...."

Με αυτά που έκρινε το Εφετείο, και καθόρισε ως εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης το ποσό των 7000 ευρώ παραβίασε ευθέως, με το να μην εφαρμόσει την Αρχή της Αναλογικότητας του άρθρου 25 παρ. 1 του Συντάγματος σε συνδυασμό με τη διάταξη του άρθρου 932 ΑΚ ενώ ακόμη υπερέβη τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας, δεδομένου ότι το ποσό που το Εφετείο επιδίκασε ,ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης υπολείπεται και μάλιστα, καταφανώς, εκείνου, που συνήθως επιδικάζεται σε παρόμοιες περιπτώσεις, κατά την κοινή πείρα, τη δικαστηριακή πρακτική και τη συνείδηση για το δίκαιο.

Επομένως, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης, κατά το Α' (κύριο) σκέλος αυτού, με τον οποίο ο αναιρεσείων, υπό την επίκληση της πλημμέλειας εκ του άρθρου 559 αρ. 1, του ΚΠολΔ, αιτιάται ότι το Εφετείο, με το να επιδικάσει σ' αυτόν το προαναφερόμενο ποσό, που είναι δυσανάλογα μικρό σε σχέση με τα ποσά, που επιδικάζονται σε ανάλογες περιπτώσεις, κατά παράβαση της Αρχής της Αναλογικότητας και καθ' υπέρβαση των ακραίων ορίων της διακριτικής του ευχέρειας, παραβίασε ευθέως, τους ουσιαστικούς κανόνες δικαίου των άρθρων 25 παρ. 1 Συντάγματος, και 932 του ΑΚ, πρέπει να γίνει δεκτός και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το μέρος αυτής, που αφορά την επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, παρελκούσης της έρευνας του β' σκέλους του μοναδικού λόγου αναίρεσης, καθόσον η αναιρετική εμβέλεια του ως άνω λόγου που έγινε δεκτός, καθιστά αλυσιτελή, την εξέτασή του, αφού πλήττει το ίδιο κεφάλαιο της προσβαλλόμενης απόφασης που αναιρέθηκε.

Κατόπιν όλων αυτών πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση κατά το αναιρούμενο ως άνω μέρος αυτής, που αφορά το κεφάλαιο της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, στο Δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση και του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλο Δικαστή (αρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Επίσης, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου, που έχει καταθέσει ο αναιρεσείων για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης, στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3, περ.

Β εδ. δ' ΚΠολΔ). Τέλος, πρέπει να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητες, λόγω της ήττας τους, στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντα, που παραστάθηκε και κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο αίτημα αυτού (άρθρο 176, 183 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα, ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αρ. 1299/2018 οριστική απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, που εκδόθηκε με την ειδική διαδικασία του άρθρου 681Α ΚΠολΔ, κατά το μέρος αυτής, που αναφέρεται στο σκεπτικό της παρούσας απόφασης.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, κατά το αναιρούμενο ως άνω μέρος, στο ίδιο ως άνω Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλο Δικαστή.

Διατάσσει να επιστραφεί το παράβολο στον αναιρεσείοντα, το οποίο αυτός κατέθεσε στο Δημόσιο Ταμείο για την άσκηση της αναίρεσης.

Και

Καταδικάζει τις αναιρεσίβλητες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντα, που ορίζει σε τρείς χιλιάδες (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 8 Απριλίου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 16 Ιουλίου 2021.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ