Supreme Court dismisses appeal where appellant withdraws first ground after oral debate begins, leaving second ground already rejected.

Απόφαση 937 / 2021 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 937/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Καλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Μαρία Τζανακάκη, Αικατερίνη Βλάχου και Μαρία Βάρκα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 18 Δεκεμβρίου 2020, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος - καθ' ου η κλήση: ΝΠΙΔ με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως ειδικού διαδόχου της ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "COMMERCIAL VALUE ΑΕΓΑ", της οποίας η άδεια λειτουργίας ανακλήθηκε, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αργυρώ Γρατσία - Πλατή, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι το αναιρεσείον παραιτείται από τον πρώτο λόγο της από 7-4-2015 αίτησής του για αναίρεση της 6019/2014 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Μ Σ. του Ν., 2) Α. Σ. του Ν., κατοίκων …, 3) Μ. συζ. Α. Δ. και 4) Ν. Δ. του Α., κατοίκων ….

Των αναιρεσιβλήτων - καλουσών: 1) Μ. Σ. του Ν., κατοίκου … και 2) Α. Σ. του Ν., κατοίκου …., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Σιάρκο.

Των αναιρεσιβλήτων - καθ' ων η κλήση: 1) Μ. συζ. Α. Δ. και 2) Ν. Δ. του Α., κατοίκων …, οι οποίοι δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-2-2009 αγωγή της 2ης των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκε με την από 30-5-2009 αγωγή της 1ης των ήδη αναιρεσιβλήτων, την από 9-9-2009 αγωγή του Λ. Α., μη διαδίκου στην παρούσα δίκη και την από 20-11-2009 αγωγή των 3ης και 4ου των ήδη αναιρεσιβλήτων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4639/2010 μη οριστική και 672/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6019/2014 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε το αναιρεσείον με την από 7-4-2015 αίτησή του.

Εκδόθηκε η 362/2018 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία απέρριψε τον δεύτερο λόγο της υπ' αρ. εκθ. κατάθεσης 367/2015 αίτησης για αναίρεση της 6019/2014 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, ανέβαλε δε την έκδοση απόφασης επί του πρώτου λόγου της αίτησης αναίρεσης, μέχρι να εκδοθεί απόφαση από την Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, για το άνω ζήτημα που παραπέμφθηκε σ' αυτή, με την 1780/2017 απόφαση του Δ' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου. Η υπόθεση επανέρχεται για συζήτηση με την από 16-10-2019 κλήση των αναιρεσιβλήτων -καλουσών.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Μαρία Βάρκα, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος - καθ' ου η κλήση ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων - καλουσών ζήτησε την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 576 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ., αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει την συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ` αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει, αυτεπαγγέλτως, αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση επιδόθηκε νομότυπα, προχωρεί στην συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στην προκειμένη περίπτωση, με την από 16-10-2019 κλήση των δύο πρώτων αναιρεσιβλήτων Μ. Σ. και Α. Σ., φέρεται προς συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου η από 7-4-2015 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 367/2015 αίτησή της για αναίρεση της 6019/2014 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, μετά την έκδοση της με αριθμό 3/2019 απόφασης της Τακτικής Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, για την οποία είχε αναβληθεί με την υπ'αριθμόν 362/2018 απόφαση του Τμήματος αυτού (Δ' Πολιτικού), η έκδοση αποφάσεως επί του πρώτου λόγου της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως, ενώ ο δεύτερος λόγος της έχει ήδη απορριφθεί με την ως άνω απόφαση (362/2018).

Από τις προσκομιζόμενες και επικαλούμενες από τις καλούσες-αναιρεσίβλητες υπ' αριθμ. 2599Β'/8-11-2019 και 2598Β'/8-11-2019 εκθέσεις επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Αθηνών Ο. Μ., προκύπτει ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της ως άνω από 16-10-2019 κλήσεως με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της αποφάσεως (18-12-2020), επιδόθηκαν, νομίμως και εμπροθέσμως, με παραγγελία του πληρεξουσίου δικηγόρου των καλουσών δύο πρώτων αναιρεσιβλήτων, στους καθ'ων η κλήση- τρίτη και τέταρτο αναιρεσίβλητους.

Εξ άλλου, από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδριάσεως του Δικαστηρίου τούτου, προκύπτει, ότι κατά την προαναφερόμενη δικάσιμο, κατά την οποία συζητήθηκε η υπόθεση με εκφώνησή της από την σειρά του οικείου πινακίου, δεν εμφανίστηκαν οι ανωτέρω δύο καθ'ων η κλήση- τρίτη και τέταρτος αναιρεσίβλητοι, ούτε υπέβαλαν την, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ., δήλωση.

Συνεπώς, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση, παρά την απουσία τους, σύμφωνα με την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ.

Με την ένδικη αίτηση αναίρεσης, προσβάλλεται η, αντιμωλία των διαδίκων, εκδοθείσα κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο, καθώς και από τη σύμβαση ασφάλισης αυτού (άρθρ. 681Α ΚΠολΔ), με αριθμό 6019/2014 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, η οποία αποτελεί κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, κατ` επιτρεπτή, κατά το άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ, εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων.

Το Μονομελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω προσβαλλομένη απόφασή του, συνεκδικάζοντας την από 4-9-2013 έφεση του εκκαλούντος, ήδη αναιρεσείοντος, νπιδ με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ" (και του Λ. Α., μη διαδίκου στην παρούσα δίκη), την από 10-7-2013 έφεση των Μ. και Α. Σ. και των δια των προτάσεών τους ασκηθεισών αντεφέσεων:

α) της ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΑΕΓΑ" και β) των Μ. και Ν. Δ., κατά της 672/2013 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία είχαν επιδικαστεί στους ενάγοντες τα αναφερόμενα σ' αυτή χρηματικά ποσά ως αποζημίωση και χρηματική τους ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης από το διαλαμβανόμενο στα δικόγραφα αυτοκινητικό ατύχημα, δέχθηκε τις εφέσεις και τις αντεφέσεις, εξαφάνισε την εκκαλουμένη ως άνω πρωτόδικη οριστική απόφαση και αφού κράτησε και δίκασε τις υποθέσεις, δέχθηκε κατά ένα μέρος τις αγωγές και μεταξύ άλλων διατάξεων, αναγνώρισε την υποχρέωση του εναγομένου νπιδ ("ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ") να καταβάλει στις ενάγουσες ήδη αναιρεσίβλητες, Α.

Σ. και Μ. Σ., τα επακριβώς αναγραφόμενα ποσά, υποχρέωσε δε αυτό να καταβάλει στους ενάγοντες ήδη αναιρεσίβλητους Μ. Δ. και Ν. Δ., τα επακριβώς αναγραφόμενα για τον καθένα, χρηματικά ποσά, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση των ως άνω αγωγών μέχρις εξοφλήσεως. Κατά της ως άνω αποφάσεως 6019/2014 του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, το εναγόμενο-εφεσίβλητο, ήδη αναιρεσείον νπιδ "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΑΦΑΛΑΙΟ", άσκησε την υπό κρίση από 7-4-2015 αναίρεση (αρ.

κατ. 367/2015) νόμιμα, εμπρόθεσμα και παραδεκτά (άρθρα 552, 553, 556-558, 564 αρ. 3, 569, 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και κατέθεσε το προβλεπόμενο από το άρθρο 495 § 3 ΚΠολΔ παράβολο. Η αίτηση αναιρέσεως, περιέχουσα δύο αναιρετικούς λόγους, όπως θα εκτεθεί στη συνέχεια, συζητήθηκε στις 3-11-2017, οπότε παραστάθηκαν άπαντες οι διάδικοι, ο δε εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Καλαματιανός διάβασε την από 11-3-2016 έκθεση της κωλυομένης να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτου Αλεξάνδρας Κακκαβά, με την οποία αυτή εισηγήθηκε την απόρριψη του πρώτου λόγου και την παραδοχή του δεύτερου λόγου αναιρέσεως.

Ειδικότερα, το αναιρεσείον, με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεώς, του απέδιδε στην προσβαλλομένη απόφαση την αναιρετική πλημμέλεια εκ του άρθρου 559 αρ.1 ΚΠολΔ, διότι, όπως διατείνετο, ενώπιον του Εφετείου είχε προτείνει παραδεκτώς τον περιορισμό της ευθύνης του, σύμφωνα με το άρθρο 19 παρ.2 του π.δ/τος 237/1986, όπως αντικαταστάθηκε με το Ν. 4092/2012, ισχυριζόμενο ότι πρέπει να γίνει ποσοστιαία μείωση της αξίωσης καθενός των αναιρεσιβλήτων κατά τις διαβαθμίσεις που ορίζει η διάταξη αυτή, με ανώτατο όριο τα 100.000 ευρώ συνολικά για όλους τους αναιρεσίβλητους και για όλες τις αξιώσεις τους, πλην όμως το Εφετείο απέρριψε την ως άνω ένσταση ως μη νόμιμη, κρίνοντας ότι η ως άνω διάταξη είναι αντίθετη προς τα άρθρα 4 και 17 του Συντάγματος και το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, παραβιάζοντας έτσι, ευθέως τις ως άνω ουσιαστικές διατάξεις.

Περαιτέρω, με τον δεύτερο λόγο της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως, το αναιρεσείον απέδιδε στην προσβαλλόμενη απόφαση την αναιρετική πλημμέλεια της διατάξεως του άρθρου 559 αρ.1, 19 ΚΠολΔ, ήτοι ότι με τις παραδοχές του στο κρίσιμο ζήτημα της υπαιτιότητας και της αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της συμπεριφοράς εκάστου των εμπλεκομένων στο ένδικο ατύχημα και στην επέλευση αυτού, παραβίασε ευθέως και εκ πλαγίου τις ουσιαστικές διατάξεις των άρθρων 297, 298, 299, 300, 330 εδ.

Β', 914 ΑΚ και αυτές των διατάξεων των άρθρων 4 παρ. 3, 26 παρ. 1, 4, 12 παρ. 1 και 19 παρ. 1 Ν. 2696/1999 (ΚΟΚ). Ο Άρειος Πάγος, με την 362/2018 απόφασή του, απέρριψε ως αβάσιμο τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, ανέβαλε όμως την έκδοση αποφάσεως επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως, μέχρι την έκδοση αποφάσεως από την Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου.

Συγκεκριμένα, έκρινε ότι, επειδή κατά τον χρόνο διασκέψεως της ενδίκου υποθέσεως (12-1-2018), ήταν ήδη γνωστό ότι το εν λόγω ζήτημα (περιορισμός ευθύνης ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ, σύμφωνα με το άρθρο 19 Π.Δ/τος 237/1986), χαρακτηρισθέν ως ζήτημα γενικοτέρου ενδιαφέροντος, είχε ήδη παραπεμφθεί στην Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου με την 1780/2017 απόφαση του Δ' Πολιτικού Τμήματος αυτού, για το λόγο αυτό συνέτρεχε, εύλογα περίπτωση εφαρμογής της διατάξεως του άρθρου 249 ΚΠολΔ, προκειμένου ν' αποφευχθεί η έκδοση αντιφατικών αποφάσεων.

Για τους λόγους αυτούς, αφού απέρριψε ως αβάσιμο τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, ανέβαλε την έκδοση απόφασης επί του πρώτου λόγου της αίτησης αναίρεσης, μέχρι της έκδοση αποφάσεως από την Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, για το ως άνω ζήτημα που είχε παραπεμφθεί σε αυτή, κατά τα προαναφερθέντα.

Από τις διατάξεις των άρθρ. 294, 295 παρ. 1 εδ. 1, 297 ΚΠολΔ, οι οποίες, κατ` επιταγή των άρθρων 299 και 573 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα εφαρμόζονται και στην αναιρετική δίκη, προκύπτει ότι παραίτηση, ολική ή μερική, από το δικόγραφο του ένδικου μέσου που έχει ασκηθεί, όπως είναι και η αναίρεση (άρθρ. 495 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ.), μπορεί να γίνει και με προφορική δήλωση του αναιρεσείοντος που καταχωρίζεται στα πρακτικά, πριν αρχίσει η συζήτηση.

Η παραίτηση που γίνεται αργότερα είναι απαράδεκτη, εφόσον ο αναιρεσίβλητος προβάλλει αντίρρηση και πιθανολογεί ότι έχει έννομο συμφέρον να περατωθεί η δίκη με έκδοση οριστικής απόφασης. Η παραίτηση γίνεται ή με δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή με δικόγραφο που επιδίδεται στον αντίδικο του παραιτουμένου.

Η κατά τα παραπάνω δήλωση παραίτησης από το δικόγραφο της αναίρεσης, όχι από το δικαίωμα, μπορεί να γίνει και από τον υπογράφοντα αυτό πληρεξούσιο δικηγόρο (αρθρ. 98 περ. β' ΚΠολΔ, ΑΠ 1544/2000). Η δήλωση αυτή επιφέρει αντίστοιχη, ανάλογα με το περιεχόμενο και την έκτασή της, κατάργηση της δίκης και σε κάθε περίπτωση έχει ως αποτέλεσμα ότι η αναίρεση θεωρείται ότι δεν ασκήθηκε. (ΟλΑΠ 7/1993, ΑΠ 382/2016, ΑΠ 1496/2011, ΑΠ 549/2010).

Εξάλλου, κατά τους ορισμούς και την έννοια των άρθρων 233, 573 παρ. 1, 574 ΚΠολΔ, στην αναιρετική δίκη η προφορική συζήτηση της ουσίας της υποθέσεως αρχίζει με την στο ακροατήριο του δικαστηρίου εκφώνηση της υποθέσεως και ανάγνωση της εκθέσεως του εισηγητή, μετά την οποία ο αναιρεσίβλητος δύναται να προβάλλει αντιρρήσεις, με την έννοια ότι έχει έννομο συμφέρον στην περάτωση της δίκης με την έκδοση οριστικής αποφάσεως, η πιθανολόγηση του οποίου έχει ως δικονομικό αποτέλεσμα το απαράδεκτο της παραιτήσεως από το δικόγραφο της αναιρέσεως (ΚΠολΔ 294 παρ. 2).

Συνακόλουθα, στην προκειμένη περίπτωση, η παραίτηση του αναιρεσείοντος νπιδ, με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ" από το δικόγραφο της ένδικης αίτησής του, ως προς τον πρώτο λόγο αναίρεσης, που έγινε μετά την -κατά τα προαναφερθέντα- έναρξη της προφορικής συζήτησης της υπόθεσης, χωρίς όμως να προβάλλουν αντίρρηση οι παριστάμενοι αναιρεσίβλητοι, με καταχωρημμένη στα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά συνεδρίασης, δήλωση της πληρεξουσίας δικηγόρου του, έχουσας προς τούτο πληρεξουσιότητα (βλ.

το με αριθμό …./…-9-2017 πληρεξούσιο της συμ/φου Αθηνών, Παυλίνας Μουχτούρη), είναι σύννομη (σύμφωνα με τη νομική σκέψη που αναφέρθηκε παραπάνω, έχουσα ως συνέπεια ότι θεωρείται ότι δεν προβλήθηκε ο αναιρετικός αυτός λόγος, από τον οποίο έγινε η παραίτηση) Συνακόλουθα, ενόψει της μη προβολής άλλου αναιρετικού λόγου προς έρευνα, πρέπει:

α) να καταργηθεί η δίκη, μόνο ως προς τον πρώτο λόγο της ένδικης αίτησης αναίρεσης, που θεωρείται ότι δεν ασκήθηκε και β) ν' απορριφθεί κατά τα λοιπά η αναίρεση, εφόσον ο δεύτερος λόγος της έχει ήδη κριθεί απορριπτέος με την 362/2018 αναβλητική απόφαση του Αρείου Πάγου, να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (αρ.495 παρ. 4 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί το αναιρεσείον στη δικαστική δαπάνη αφ' ενός μεν των δύο πρώτων αναιρεσιβλήτων, οι οποίες παραστάθηκαν και κατέθεσαν προτάσεις τόσο κατά την δικάσιμο της 3-11-2017 (οπότε απορρίφθηκε με την 362/2018 απόφαση του Αρείου Πάγου ο ανωτέρω δεύτερος λόγος της ένδικης αναιρέσεως, πλην όμως δεν είχαν επιβληθεί έξοδα λόγω της αναβολής στην έκδοση αποφάσεως επί του πρώτου λόγου), όσο και κατά την παρούσα (18-12-2020) δικάσιμο, αφ' ετέρου δε των τρίτης και τέταρτου αναιρεσιβλήτων οι οποίοι παραστάθηκαν κατά την ως άνω δικάσιμο της 3-11-2017 με διαφορετικό από τις δύο πρώτες αναιρεσίβλητες δικηγόρο (Κων/νο Αλαφογιάννη) σύμφωνα με τα άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Θεωρεί ότι δεν ασκήθηκε ο πρώτος λόγος της από 7-4-2015 και με αριθμό καταθέσεως 367/2015 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 6019/2014 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Απορρίπτει ως προς τον δεύτερο λόγο της, την ως άνω από 7-4-2015 και με αριθμό καταθ. 367/2015, αίτηση αναιρέσεως της 6019/2014 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

Και

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ για τις δύο πρώτες αναιρεσίβλητες και των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ για τους τρίτη και τέταρτο αναιρεσίβλητους.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 27 Απριλίου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 16 Ιουλίου 2021.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ