Supreme Court dismisses appeal due to lack of legal interest after lower court corrected judgment and issued payment order.

Απόφαση 843 / 2021 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 843/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αλτάνα Κοκκοβού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρήστο Τζανερρίκο, Γεώργιο Χριστοδούλου - Εισηγητή, Βασίλειο Μαχαίρα και Ευδοξία Κιουπτσίδου - Στρατουδάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 7 Δεκεμβρίου 2020, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΜΗΤΕΡΑ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Πέτρο Ζερβέα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ν. Τ. του Γ., 2) Κ. Σ. του Β., συζύγου Ν. Τ., ατομικά και ως ασκούντων την επιμέλεια του ανηλίκου τέκνου τους Π. - Ρ. Τ. του Ν., κατοίκων Αθηνών, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Ευρυδίκη Καραμήτσου που ανακάλεσε την από 3/12/2020 δήλωση για παράσταση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, παραστάθηκε στο ακροατήριο και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19/7/2010 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων και την από 10/1/2013 ανακοίνωση δίκης - προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση - παρεμπίπτουσα αγωγή προσώπου που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 334/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 190/2019 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 10/6/2019 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με την κρινόμενη από 10-6-2019 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία εκδοθείσα υπ' αριθ. 190/2019 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, το οποίο δικάζοντας, εκτός της άλλης, και τις εφέσεις των αναιρεσιβλήτων και της αναιρεσείουσας κατά της υπ' αριθ. 334/2017 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που είχε κάνει εν μέρει δεκτή την από 19-7-2010 αγωγή των αναιρεσιβλήτων ως προς τους ίδιους ατομικά, απέρριψε την έφεση της αναιρεσείουσας και έκανε δεκτή την έφεση των αναιρεσιβλήτων, εξαφάνισε την ως άνω εκκαλούμενη απόφαση ως προς το κεφάλαιο της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης των αναιρεσιβλήτων ατομικά, κρατώντας δε και δικάζοντας την αγωγή, έκανε εν μέρει δεκτή αυτήν για τα αναφερόμενα (μεγαλύτερα) ποσά. Πρέπει δε να σημειωθεί ότι η εν λόγω απόφαση του Εφετείου Αθηνών (190/2019) διορθώθηκε με την υπ' αριθ. 6167/2019 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου τόσο στο αιτιολογικό όσο και στο διατακτικό της από το εσφαλμένο καταψηφιστικό στο ορθό αναγνωριστικό περιεχόμενό της. Η αίτηση αυτή αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ). Επομένως, είναι παραδεκτή (άρθρ. 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς τους λόγους της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

ΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 932 ΑΚ σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης. Αυτό ισχύει ιδίως για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της αγνείας του ή στερήθηκε την ελευθερία του.

Σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου η χρηματική αυτή ικανοποίηση μπορεί να επιδικαστεί στην οικογένεια του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης. Από την άνω διάταξη προκύπτει ότι σε περίπτωση προσβολής της υγείας προσώπου, φορέας της σχετικής αξιώσεως για χρηματική ικανοποίηση είναι ο υποστάς άμεσα την ηθική βλάβη παθών, κατά του οποίου στρέφεται η αδικοπραξία.

Τρίτα πρόσωπα, που ανήκουν συνήθως στο άμεσο οικογενειακό περιβάλλον του θύματος της αδικοπραξίας, έστω και αν αυτά υφίστανται ψυχικό πόνο από την αδικοπραξία, που στρέφεται κατά του οικείου τους, κατά κανόνα θεωρούνται τρίτοι και δεν καθίστανται και αυτά φορείς της σχετικής αξιώσεως για χρηματική ικανοποίηση.

Μόνο κατ' εξαίρεση είναι δυνατή τέτοια χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, εφόσον προβάλλεται και αποδεικνύεται ότι ο συγγενής αυτός υπέστη διακριτή βλάβη της υγείας του, η οποία να έχει ως συνέπεια ψυχική νόσο που να συνεπάγεται αναπηρία ή λειτουργική ανικανότητα (ΑΠ 449/2018, ΑΠ 1824/2007). Περαιτέρω, με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης, αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου.

Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας, με βάση τα αναιρετικώς ανέλεγκτα γενόμενα απ' αυτό δεκτά ως αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά, δεν εφαρμόσει τον κανόνα δικαίου, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή, αν εφαρμόσει αυτόν, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμόσει αυτόν εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη ή μη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών στον κανόνα δικαίου.

Η παραβίαση δηλαδή από τη διάταξη αυτή πρέπει να προκύπτει από την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού (Ολ ΑΠ 2/2019, Ολ ΑΠ 8/2018, ΑΠ 148/2020, ΑΠ 50/2020, ΑΠ 3/2019).

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, ως προς το κεφάλαιο της αγωγής περί αξίωσης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης των αναιρεσιβλήτων (εναγόντων) ατομικά, δέχθηκε τα ακόλουθα: "Οι ενάγοντες είναι σύζυγοι, γονείς του εκπροσωπουμένου από αυτούς ανηλίκου τέκνου τους, Π.-Ρ., του οποίου ασκούν από κοινού την επιμέλεια του προσώπου και το οποίο γεννήθηκε με φυσιολογικό τοκετό στο μαιευτήριο της τρίτης εναγομένης ανώνυμης εταιρείας στις 5.10.2007.

Ο πρώτος των εναγομένων είναι ιατρός, μαιευτήρ-γυναικολόγος, κάτοχος κατά το κρίσιμο, εν προκειμένω, έτος 2007, νόμιμης άδειας εξασκήσεως του ιατρικού επαγγέλματος, διατηρών ιδιωτικό ιατρείο στο Μαρούσι Αττικής. Σ' αυτόν οι ενάγοντες σύζυγοι ανέθεσαν αντί αμοιβής καταβλητέας σ' αυτόν ατομικώς, την ατομική παρακολούθηση της ενάγουσας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της, όπως και την ιατρική συνδρομή κατά τη διάρκεια του τοκετού της, και δη με την παρουσία της δευτέρας εναγομένης, μαίας, συνεργάτιδός του, αμειβόμενης επίσης ατομικώς, από τους ενάγοντες, οι οποίοι ήσαν επί πλέον υπόχρεοι στην καταβολή των δαπανών για τα νοσήλια και τα γενικά έξοδα τοκετού, στην τρίτη εναγομένη εταιρεία.

Με την τελευταία ο εναγόμενος ιατρός, είχε καταρτίσει την από 25.1.1995 σύμβαση συνεργασίας....Είχαν, επομένως, ο εναγόμενος ιατρός και η εναγομένη μαία, την ιδιότητα των προστηθέντων στην υπηρεσία της προστήσασας αυτούς εναγομένης ανώνυμης εταιρείας, κατά την έννοια του άρθρου 922 του ΑΚ.... Αποδείχθηκε περαιτέρω, ότι η ενάγουσα, που ήταν τότε ηλικίας 35 ετών και έγκυος στο πρώτο της παιδί, προέβη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της, σε όλους τους ιατρικώς ενδεδειγμένους προγεννητικούς ελέγχους...

Τελικώς, περί ώρα 24.30', που άρχισε να προβάλει το κεφάλι του εμβρύου, η εναγομένη μαία ειδοποίησε τον εναγόμενο και αμφότεροι μετέβησαν με την επίτοκο ενάγουσα στην αίθουσα τοκετών, όπου με προσωπική (αντί για κεφαλική) προβολή, ταυτόχρονη πρόπτωση χειρός, προβολή δηλαδή του χεριού του από την οστέινη πύελο της μητέρας, και περιέλιξη του ομφαλίου λώρου, περί ώρα 00.50' περίπου της 5.10.2007, γεννήθηκε το άρρεν τέκνο των εναγόντων, ο Π.-Ρ..

Από το πρώτο κιόλας λεπτό από τη γέννησή του, το νεογνό παρέμεινε ακίνητο, ήταν κυανωτικό, δεν έκλαψε, δεν αντιδρούσε σε εξωτερικά ερεθίσματα, είχε μόλις 20 σφύξεις, και βαθμολογήθηκε με βαθμό 1/10 στην κλίμακα Apgar, που συνιστά την πλέον αξιόπιστη μέθοδο εκτίμησης της κατάστασης του νεογνού, ήταν δηλαδή το νεογνό, σύμφωνα με την τιμή αυτή, σε σοβαρή καταστολή (0-3 οι τιμές σοβαρής καταστολής νεογνού).

Αμέσως, διενεργήθηκε σ' αυτό ανάνηψη και στη συνέχεια διασωλήνωση και μεταφορά του στη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας του μαιευτηρίου. Κατά την αντικειμενική εξέταση στην άνω μονάδα (ΜΕΝ) το βρέφος παρουσίαζε γενικευμένη υποτονία, προκεφαλή και απουσία νεογνικών αντανακλαστικών. Στις πρώτες έξι ώρες της ζωής του εμφάνισε σπασμούς (μυοκλονίες άνω και κάτω άκρων, ινιδισμούς γλώσσας) οι οποίοι αντιμετωπίστηκαν φαρμακευτικώς, η δε νευρολογική εκτίμηση της κατάστασής του για το πρώτο 24ωρο της ζωής του, ήταν "ιδιαίτερα εγκεφαλοπαθητικό νεογνό με επανειλημμένους νεογνικούς σπασμούς, μεταναστευτικές μυοκλονίες, στάσεις τονικού απεγκεφαλισμού, μασητικές κινήσεις, υπερτονία και μειωμένο επίπεδο συνείδησης".

Στη ΜΕΝ του μαιευτηρίου το βρέφος παρέμεινε επί δεκαήμερο με αντισπασμωδική αγωγή, λόγω δε της σοβαρότητας της κατάστασής του μεταφέρθηκε για περαιτέρω εξετάσεις και νοσηλεία στην εξειδικευμένη ιατρική μονάδα νεογνών του Νοσοκομείου Παίδων "Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ". Εκεί, λόγω αναπνευστικής οξέωσης (κατακράτησης διοξειδίου του άνθρακα) το βρέφος διασωληνώθηκε και παρέμεινε σε μηχανικό αερισμό έως την 25η ημέρα από τη γέννησή του και κατόπιν σε διάχυτο οξυγόνο.

Στην ειδική μονάδα του αμέσως παραπάνω νοσοκομείου, το βρέφος παρέμεινε μέχρι την ηλικία των τεσσάρων περίπου μηνών, δηλαδή μέχρι τις 15.2.2008 και εξήλθε με την διάγνωση: "Νεογνό με νεογνική εγκεφαλοπάθεια stage Samat III, με σπασμούς ανθιστάμενους στην αντισπασμωδική αγωγή, απεικονιστικά ευρήματα με βλάβες στα βασικά γάγγλια και τους θαλάμους του εγκεφάλου και παθολογική νευρολογική εξέταση.

Πρόγνωση επιφυλακτική". Η δε νευρολογική του εξέταση κατά την άνω ημερομηνία εξόδου του ήταν: "Βρέφος τεσσάρων μηνών, δεν έχει βλεμματική επαφή, δεν εστιάζει, δεν έχει έλεγχο κεφαλής, έντονη κορμική υποτονία, ελαφρά προς μέτρια υπερτονία κάτω άκρων με αυξημένα τενόντια αντανακλαστικά. Αναφέρονται πτώσεις κορεσμού που συνδυάζονται με ετερόπλευρη τονική σύσπαση άκρων ή και γενικευμένη διάρκειας λίγων δευτερολέπτων.

Πιθανώς πρόκειται για εστιακές τονικές κρίσεις. Παιδί με μικτή μορφή εγκεφαλικής παράλυσης, υποτονία και υπερτονία με βαριά πρόγνωση". Έξι μήνες μετά και συγκεκριμένα στις 21.10.2008, ο Π.-Ρ., εξεταζόμενος στην Α' Παιδιατρική Κλινική του Νοσοκομείου Παίδων "Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ", βρέθηκε να πάσχει από βαρύτατη ισχαιμική υποξική εγκεφαλοπάθεια λόγω περιγεννητικής ασφυξίας, εγκεφαλική παράλυση τύπου μικτής σπαστικής αθετωσικής παραπληγίας, να εμφανίζει μεγάλου βαθμού καθυστέρηση στην εξέλιξη και να έχει ανάγκη αγωγής σε χρόνια βάση".

Με βάση τα ανωτέρω ευρήματα, αποδεικνύεται ότι ο Π.-Ρ. πληρούσε άπαντα τα κριτήρια διάγνωσης της υποξικής-ισχαιμικής εγκεφαλοπάθειας, και συγκεκριμένα: 1) Παρατεταμένη μεταβολική ή μικτή οξέωση (ΡΗ <7.00) σε αρτηριακό αίμα από τον ομφάλιο λώρο.

2) Apgar score <3 για περισσότερο από 5 min. 3) Κλινικά νευρολογικά ευρήματα όπως σπασμοί υποτονία-κώμα. 4) Δυσλειτουργία διαφόρων συστημάτων, όπως αναπνευστικό, ΚΝΣ, καρδιαγγειακό σε πρώιμη νεογνική περίοδο. Σύμφωνα με τα έντυπα επιστημονικά δεδομένα και τις έγγραφες γνωμοδοτήσεις που προσκομίζονται, η περιγεννητική ασφυξία, (υποξική ισχαιμική εγκεφαλοπάθεια) ή αλλιώς, ασφυξία των νεογνών, είναι η ιατρική κατάσταση που προκύπτει από τη στέρηση του οξυγόνου σε ένα νεογέννητο βρέφος που διαρκεί αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα κατά τη διάρκεια της γέννας ώστε να προκαλέσει φυσική βλάβη, συνήθως στον εγκέφαλο.

Η περιγεννητική ασφυξία παραμένει μια σοβαρή παθολογική κατάσταση και είναι η κύρια αιτία θνησιμότητας και νευρολογικής νοσηρότητας για την περιγεννητική περίοδο, η οποία είναι κρίσιμη για την εξέλιξη και την ποιότητα ζωής του ανθρώπου. Είναι ένα επίκτητο σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από κλινικά και εργαστηριακά ευρήματα οξείας εγκεφαλικής βλάβης οφειλόμενης σε ασφυξία (υποξία-οξέωση) και ειδικότερα, από διαταραχές στην ανταλλαγή των αερίων στον πλακούντα, που οδηγούν σε υποξία, υπερκαπνία και μεταβολική οξέωση.

Εάν η υποξία παραταθεί ή είναι αρκετά σοβαρή, καταστέλλεται η λειτουργία του μυοκαρδίου και ελαττώνεται η αιμάτωση του εγκεφάλου, με αποτέλεσμα ισχαιμία. Παράγοντες που προδιαθέτουν στην εμφάνιση ασφυξίας κατά τον τοκετό είναι: 1. Μη ικανοποιητική οξυγόνωση της μητέρας: καρδιοπνευμονικά προβλήματα, αναιμία. 2.

Μη ικανοποιητική αιμάτωση του πλακούντα λόγω προβλημάτων μητέρας: υπόταση, υπέρταση μητέρας, έντονες συσπάσεις μήτρας. 3. Μη ικανοποιητική ή διακοπή της ανταλλαγής αερίων στον πλακούντα: αποκόλληση, ανεπάρκεια πλακούντα. 4. Διακοπή κυκλοφορίας στον ομφάλιο λώρο: πρόπτωση ομφαλίδας, συμπίεση ή περίδεση ομφάλιου λώρου. 5.

Αδυναμία του νεογνού να προσαρμοσθεί στο εξωμήτριο περιβάλλον. Τα φυσιολογικά τελειόμηνα νεογνά μπορούν μέχρι κάποιο βαθμό να αντιμετωπίσουν ασφυκτικά επεισόδια (ΑΕ) και να επιβιώσουν. Εγκεφαλικές βλάβες προκαλούνται, όταν το ασφυκτικό επεισόδιο είναι αρκετά σοβαρό ώστε να επηρεάζει τη ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο.

Τα συμπτώματα της περιγεννητικής ασφυξίας, περιλαμβάνουν πριν από τη γέννηση, μη φυσιολογικό εμβρυϊκό καρδιακό ρυθμό και τα χαμηλά επίπεδα pΗ, ενώ κατά τη γέννηση, κακό χρώμα του δέρματος, χαμηλό καρδιακό ρυθμό, μυϊκό τόνο και λαχάνιασμα ή αδύναμη αναπνοή. Σήμερα, δύο είναι οι κλασικές μέθοδοι παρακολούθησης του εμβρύου κατά τον τοκετό προς αποφυγή και μείωση της συχνότητας της περιγεννητικής ασφυξίας:

Η αδιάλειπτη παρακολούθηση των καρδιακών παλμών του με τη χρήση του τοκοκαρδιογράφου και η παρακολούθηση της οξεοβασικής ισορροπίας σε δείγματα αίματος. Στην προκειμένη περίπτωση, αποδείχθηκε ότι η υποξική ισχαιμική εγκεφαλοπάθεια του ανηλίκου τέκνου των διαδίκων, που εκδηλώθηκε κατά τη διάρκεια του τοκετού της μητέρας του, οφείλετο στη συμπίεση και περίδεση του ομφαλίου λώρου, που συνέβη σε μη επακριβώς προσδιορισθέν χρονικό σημείο του διαστήματος από την είσοδο της επιτόκου στην αίθουσα ωδίνων μέχρι τη γέννησή του, και συνιστά παράγοντα που προδιαθέτει στην ασφυξία κατά τον τοκετό, όπως προεκτέθηκε, χωρίς να μπορεί να αποκλεισθεί η διαταραχή της πίεσης της επιτόκου, η οποία ήδη από τις 8 το βράδυ της 4.10.2007 ένοιωθε, όπως προεκτέθηκε, ζάλη και λιποθυμία, η οποία αναγκαίως υποδηλώνει διαταραχή στις τιμές της πιέσεως του αίματός της, τούτο δε ως ένας περαιτέρω προδιαθεσικός παράγων στην εμφάνιση ασφυξίας κατά τον τοκετό, κατά τα προεκτεθέντα....

Συνεπώς προς τα ανωτέρω, η προπεριγραφείσα παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά των εναγομένων ιατρού και μαίας, που επάγεται παράβαση της επιβαλλόμενης από τις προπαρατεθείσες διατάξεις υποχρέωσής τους, να ενεργήσουν σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές της ιατρικής επιστήμης και τη δέουσα επιμέλεια, συνιστά αδικοπραξία, όπως βάσιμα ισχυρίστηκαν οι ενάγοντες, οι οποίοι, ας σημειωθεί, κηρύχθηκαν αμετακλήτως ένοχοι για τη πράξη της σωματικής βλάβης από υποχρέους....Αποδείχθηκε περαιτέρω, ότι εξ αιτίας της προπεριγραφείσας αδικοπραξίας των πρώτου και δευτέρας των εναγομένων, για τα πταίσματα των οποίων ευθύνεται αντικειμενικά η τρίτη εναγομένη προστήσασα αυτούς ανώνυμη εταιρεία, η οποία (αδικοπραξία) οδήγησε αιτιωδώς σε πλήρη αναπηρία (100%) το ανήλικο τέκνο τους, με κακή πρόγνωση ως προς το προσδόκιμο ζωής του, οι ενάγοντες γονείς του, ατομικώς, υπέστησαν ηθική βλάβη.

Συγκεκριμένα, αυτοί υπέστησαν σωματική και ψυχική κατάρρευση και υποφέρουν έκτοτε από σοβαρής μορφής άγχος, κατάθλιψη, και πλείστα όσα ψυχοσωματικά προβλήματα, όπως ταχυκαρδίες, αϋπνίες, δύσπνοια, πονοκεφάλους και δυσπεψία ψυχικής αιτιολογίας. Επί πλέον, η μητέρα του ανηλίκου εμφανίζει σοβαρές ψυχωσικές εκδηλώσεις παρανοειδούς, σχιζοφρενικού τύπου, απρόσφορο συναίσθημα, ενώ ο πατέρας του απολύθηκε το έτος 2008 από την εργασία του, εξ αιτίας της αδυναμίας του να διαχειρισθεί τις επαγγελματικές ευθύνες του, εξ αιτίας της δραματικής κατάστασης της υγείας του τέκνου του.

Λαμβανομένων υπόψη των εν γένει περιστάσεων, των συνθηκών τελέσεως της ανωτέρω αδικοπραξίας, τον βαθμό υπαιτιότητος των αδικοπραγησάντων, την εφ' όρου ζωής μη αναστρέψιμη αναπηρία του ανηλίκου, και δη, κατά ποσοστό 100%, τη συγγενική σχέση των εναγόντων με το ανήλικο και την κοινωνικοοικονομική κατάσταση των διαδίκων μερών, το Δικαστήριο κρίνει ότι η εύλογη χρηματική ικανοποίηση που οι ενάγοντες ατομικώς, δικαιούνται, ανέρχεται στο ποσό των σαράντα χιλιάδων (40.000) ευρώ για τον πατέρα και εβδομήντα χιλιάδων (70.000) ευρώ για την μητέρα...Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, ο λόγος έφεσης των εκκαλούντων επί της υπό στοιχεία (α) έφεσης (εναγόντων) περί εσφαλμένης επιδικάσεως από την εκκαλουμένη των μικρότερων ποσών των 20.000 και 50.000 ευρώ αντιστοίχως, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος, και ακολούθως, να εξαφανισθεί κατά τούτο η εκκαλουμένη, αναγκαίως και κατά τη διάταξη της περί δικαστικής δαπάνης, και αφού κρατηθεί η υπόθεση από το παρόν Δικαστήριο και δικασθεί κατ' ουσίαν, να γίνει δεκτή η ένδικη αγωγή ως εν μέρει βάσιμη από ουσιαστική άποψη και να υποχρεωθούν οι δι' αυτής εναγόμενοι να καταβάλουν, εις ολόκληρον έκαστος, στον μεν ενάγοντα ατομικώς το χρηματικό ποσό των 40.000 ευρώ, στη δε ενάγουσα ατομικώς το ποσό των 70.000 ευρώ, με το νόμιμο τόκο".

Έτσι που έκρινε και με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 932 ΑΚ, την οποία δεν παραβίασε ευθέως, αφού οι προαναφερόμενες ουσιαστικές παραδοχές του πληρούσαν το πραγματικό της και δικαιολογούσαν την εφαρμογή της.

Ειδικότερα, με τις πιο πάνω παραδοχές ότι εξ αιτίας της προαναφερόμενης αδικοπραξίας των πρώτου και δεύτερης των εναγομένων, για τα πταίσματα των οποίων ευθύνεται αντικειμενικά η αναιρεσείουσα (τρίτη εναγομένη) προστήσασα αυτούς ανώνυμη εταιρεία και η οποία (αδικοπραξία) οδήγησε αιτιωδώς σε πλήρη αναπηρία (100%) το ανήλικο τέκνο τους, με κακή πρόγνωση ως προς το προσδόκιμο ζωής του, οι αναιρεσίβλητοι ενάγοντες γονείς του, ατομικώς, υπέστησαν διακριτή βλάβη της σωματικής και ψυχικής τους υγείας και εν μέρει λειτουργική ανικανότητα, η οποία έχει δυσμενείς επιπτώσεις και συνέπειες σ' αυτούς και σε κάθε περίπτωση υπερβαίνει το συνηθισμένο μέτρο συνεπειών.

Με τα δεδομένα αυτά είναι σαφές ότι στην παρούσα περίπτωση δεν πρόκειται για ηθική βλάβη τρίτων, αλλά για άμεση βλάβη αυτών ως ζημιωθέντων στα έννομα αγαθά τους. Επομένως, είναι αβάσιμος ο από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο προβάλλονται αντίστοιχες αιτιάσεις.

ΙΙΙ. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 68, 73 και 556 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ συνάγεται ότι προϋπόθεση του παραδεκτού της άσκησης του ενδίκου μέσου της αναίρεσης, είναι και η ύπαρξη εννόμου συμφέροντος, το οποίο πρέπει να υφίσταται και ειδικώς ως προς κάθε λόγο αυτής τόσο κατά το χρόνο της άσκησης όσο και κατά το χρόνο συζήτησής της.

Το έννομο συμφέρον του αναιρεσείοντος μπορεί να εκλείψει και μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης, είτε από λόγους που σχετίζονται με τη συμπεριφορά του αναιρεσείοντος, είτε από λόγους ανεξάρτητους της θέλησής του (ΑΠ 1471/2019, ΑΠ 1663/2010, ΑΠ 1197/2008, ΑΠ 759/2003). Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 9 ΚΠολΔ, επιτρέπεται αναίρεση όταν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν.

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, το δικαστήριο θεωρείται ότι επιδικάζει περισσότερα από όσα ζητήθηκαν και όταν παρά το γενόμενο ολικό περιορισμό του καταψηφιστικού αιτήματος της αγωγής σε αναγνωριστικό, δέχεται ολικά ή μερικά αυτήν σαν να ήταν καταψηφιστική (Ολ ΑΠ 9/2002, ΑΠ 1013/2013, ΑΠ 941/2009, ΑΠ 165/2007). Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, προκύπτουν τα ακόλουθα ως προς τη διαδικαστική πορεία της υπόθεσης:

Οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητοι με την από 19-7-2010 αγωγή τους ισχυρίστηκαν ότι εξαιτίας της συγκλίνουσας βαρείας αμέλειας των δύο πρώτων εναγομένων (ιατρού και μαίας), για τα πταίσματα των οποίων ευθύνεται αντικειμενικά η αναιρεσείουσα (τρίτη εναγομένη),το τέκνο αυτών υπέστη κατά τη διάρκεια του φυσιολογικού τοκετού της μητέρας του τις αναφερόμενες σοβαρές βλάβες που του προκάλεσαν μη αναστρέψιμη αναπηρία.

Επίσης, εξέθεσαν ότι εκτός από τις ζημίες και ηθική βλάβη του τέκνου τους, ηθική βλάβη υπέστησαν και οι ίδιοι ατομικά, για τους αναφερόμενους ειδικότερα λόγους. Με βάση δε τα παραπάνω ζήτησαν να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι, εκτός των άλλων, να καταβάλουν σ' αυτούς ατομικά τα αναφερόμενα ποσά για χρηματική για χρηματική τους ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, αλλά και με σχετική δήλωση στις νομότυπα κατατεθείσες προτάσεις τους του πρώτου βαθμού, οι αναιρείβλητοι (ενάγοντες) περιόρισαν το καταψηφιστικό αίτημα της αγωγής, εκτός των άλλων και ως προς τα κονδύλια χρηματικής τους ικανοποίησης ατομικώς, τα οποία έτρεψαν σε αναγνωριστικά στο σύνολό τους.

Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η ως άνω υπ' αριθ. 334/2017 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία, εκτός των άλλων, έκανε εν μέρει δεκτή την αγωγή ως προς τους αναιρεσείοντες ατομικά και αναγνώρισε την υποχρέωση των εναγομένων να καταβάλουν σ' αυτούς τα αναφερόμενα ποσά και ειδικότερα το ποσό των 20.000 στον πρώτο και το ποσό των 50.000 στη δεύτερη των εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων.

Μετά την άσκηση κατά της παραπάνω απόφασης εφέσεων από τους διαδίκους, εκδόθηκε η πιο πάνω προσβαλλόμενη υπ' αριθ. 190/2019 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, η οποία, εκτός των άλλων, αφού έκανε δεκτή την έφεση των αναιρεσιβλήτων, εξαφάνισε την ως άνω εκκαλούμενη απόφαση κατά το αντίστοιχο μέρος της και ακολούθως, κρατώντας και δικάζοντας την ένδικη αγωγή, έκανε αυτήν εν μέρει δεκτή και υποχρέωσε εις ολόκληρον τους εναγομένους σ' αυτήν να καταβάλουν στον πρώτο ενάγοντα και ήδη πρώτο αναιρεσίβλητο ατομικώς το ποσό των 40.000 ευρώ και στη δεύτερη ενάγουσα και ήδη δεύτερη αναιρεσίβλητη ατομικώς το ποσό των 70.000 ευρώ.

Ακολούθως, με πράξη του Προέδρου του Εφετείου Αθηνών ζητήθηκε η διόρθωση της παραπάνω απόφασης του ίδιου Δικαστηρίου, επειδή από προφανή παραδρομή διατυπώθηκε εσφαλμένως το διατακτικό της. Επί της αίτησης αυτής εκδόθηκε η υπ' αριθ. 6.167/7-11-2019 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, με την οποία διατάχθηκε η διόρθωση της πιο πάνω υπ' αριθ. 190/2019 απόφασης του ίδιου Δικαστηρίου και ειδικότερα στο αιτιολογικό της από το εσφαλμένο "...και να υποχρεωθούν οι δι' αυτής εναγόμενοι να καταβάλουν εις ολόκληρον..." στο ορθό "...και να αναγνωριστούν οι εναγόμενοι να καταβάλουν εις ολόκληρον" και στο διατακτικό της από το εσφαλμένο "...Υποχρεώνει τους δι' αυτής εναγόμενους..." στο ορθό "...Αναγνωρίζει την υποχρέωση των εναγόμενων". 'Ηδη με το δεύτερο λόγο αναίρεσης η αναιρεσείουσα αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση την από το άρθρο 559 αριθ. 9 ΚΠολΔ πλημμέλεια με την αιτίαση ότι επιδίκασε τους αναιρεσίβλητους περισσότερα απ' όσα αιτήθηκαν, αφού, παρά τον περιορισμό του καταψηφιστικού αιτήματος της αγωγής σε αναγνωριστικό κατά το μέρος που αφορά στο κεφάλαιο της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης ατομικώς, η προσβαλλόμενη απόφαση περιέλαβε στο διατακτικό της καταψηφιστική διάταξη και υποχρέωσε τους εναγομένους, εις ολόκληρον τον καθένα, να καταβάλουν στους αναιρεσιβλήτους τα ως άνω αναφερόμενα ποσά.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απαράδεκτος για έλλειψη εννόμου συμφέροντος του αναιρεσείοντος το οποίο εξέλειπε κατά το χρόνο συζήτησης της αίτησης αναίρεσης, λόγω της επικαλούμενης από την αναιρεσείουσα στις προτάσεις της επακαλουθήσασας της άσκησης της αίτησης αναίρεσης έκδοσης της ως άνω διορθωτικής υπ' αριθ. 6.167/2019 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, που διόρθωσε κατά τα ως άνω το αιτιολογικό και το διατακτικό αυτής, ώστε να αναγνωριστούν οι εναγόμενοι υπόχρεοι να καταβάλουν στους αναιρεσίβλητους τα παραπάνω ποσά.

Ακόμη, πρέπει να σημειωθεί και το ότι κατά τα εκτιθέμενα στις προτάσεις της αναιρεσείουσας, μετά την έκδοση της πιο πάνω διορθωτικής απόφασης και με βάση αυτήν και την ως άνω προσβαλλόμενη απόφαση, ύστερα από αίτηση των αναιρεσιβλήτων εκδόθηκε η υπ' αριθ. 535/2020 διαταγή πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία πλέον υποχρεώθηκε η αναιρεσείουσα να τους καταβάλει τα αναφερόμενα ποσά.

Επίσης, στην παρούσα περίπτωση η κατά τα ως άνω διόρθωση της προσβαλλόμενης απόφασης δεν προσβάλλει την από τη διάταξη του άρθρου 106 ΚΠολΔ αρχή της διάθεσης του αντικειμένου τη πολιτικής δίκης, ενόψει της ρητά προβλεπόμενης κατ' άρθρ. 315 ΚΠολΔ δυνατότητας για αυτεπάγγελτη διόρθωση της απόφασης από το δικαστήριο, ενώ ουδεμία έννομη επιρροή ασκεί σ' αυτό η εν των μεταξύ άσκηση αίτησης αναίρεσης κατά της προς διόρθωση απόφασης.

Κατόπιν αυτών και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης προς έρευνα, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί. Επιπλέον, πρέπει να απορριφθεί και η με τις προτάσεις της αναιρεσείουσας από τη διάταξη του άρθρου 579 παρ. 2 ΚΠολΔ αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην κατάσταση, που υπήρχε πριν από την εκτέλεση με βάση τις ως άνω αποφάσεις και την προαναφερόμενη διαταγή πληρωμής, δεδομένου ότι αυτή καθίσταται άνευ αντικειμένου και είναι αβάσιμη.

Επίσης, πρέπει να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο, ενόψει της ήττας της αναιρεσείουσας (άρθρ. 495 παρ. 3 του ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί αυτή στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, που κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά τους (άρθρ. 176, 183, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 10-6-2019 αίτηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΜΗΤΕΡΑ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ανώνυμος Εταιρεία" για αναίρεση της υπ' αριθ. 190/2019 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του παραβόλου, που έχει καταθέσει η αναιρεσείουσα.

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην κατάσταση, που υπήρχε πριν από την εκτέλεση.

Και

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Απριλίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 30 Ιουνίου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

(Και τούτης αποχωρήσασας από την Υπηρεσία, ο αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης)