Supreme Court dismisses appeal against second instance judgment regarding employer liability in a partnership dispute.

Απόφαση 794 / 2008 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 794/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Ηλία Γιαννακάκη, Χρήστο Αλεξόπουλο, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Ζήση Βασιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 26 Φεβρουαρίου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας - καλούσας: Χ1, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αλέξανδρο Στρίμπερη, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242§2 Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσίβλητων - καθών η κλήση: 1. ......, 2. ........, 3. ......., 4. ......., εκ των οποίων η 1η εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Κατσαρό, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242§2 Κ.Πολ.Δ., ενώ οι 2ος, 3η και 4ος δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 13/10/2000 και 30/01/2002 αγωγές της ήδη 1ης αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1325/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 3681/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 4/1/2006 αίτησή της, επί της οποίας εκδόθηκε η 313/2007 απόφαση του Αρείου Πάγου, με την οποία κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναιρέσεως. Η υπόθεση επανέρχεται και πάλι για συζήτηση με την από 20/6/2007 κλήση της αναιρεσείουσας.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χρήστος Αλεξόπουλος, ανέγνωσε την από 20/12/2006 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτη Μάριου-Φώτιου Χατζηπανταζή, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΚΑΤΑ ΤΟ ΝΟΜΟ Όπως προκύπτει από τις προσκομιζόμενες και επικαλούμενες από την επισπεύδουσα τη συζήτηση αναιρεσείουσα ...., ...., ..... και ...., ....., .... εκθέσεις επιδόσεων του δικαστικού επιμελητή Αθηνών ...... ακριβές αντίγραφο της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως καθώς και ακριβές αντίγραφο της από 20-6-2007 κλήσεως, με πράξη ορισμού δικασίμου για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικασίμου και κλήση προς εμφάνιση κατά τη δικάσιμο αυτή, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα σε καθένα των δευτέρου, τρίτης και τετάρτου των αναιρεσιβλήτων, οι οποίοι όμως, όπως προκύπτει από τα πρακτικά, δεν εμφανίσθηκαν στην ανωτέρω συνεδρίαση, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το πινάκιο, ούτε κατέθεσαν έγγραφες δηλώσεις κατά το άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ. Επομένως, πρέπει να συζητηθεί η υπόθεση παρά την απουσία των αναιρεσιβλήτων αυτών (άρθρο 576 παρ, 2 ΚΠολΔ).

Κατά το άρθρο 566 ΚΠολΔ δικαίωμα αναίρεσης έχουν, εφόσον νικήθηκαν ολικά ή εν μέρει στη δίκη που εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, ο ενάγων, ο εναγόμενος, ο εκκαλών, ο εφεσίβλητος, εκείνος που ζητεί την αναψηλάφηση, εκείνος κατά του οποίου στρέφεται η αναψηλάφηση, εκείνοι που είχαν ασκήσει κύρια ή πρόσθετη παρέμβαση, οι καθολικοί διάδοχοι και οι ειδικοί διάδοχοι, εφόσον απέκτησαν την ιδιότητα αυτή μετά την άσκηση της αγωγής, καθώς και οι εισαγγελείς, μόνο αν ήταν διάδικοι.

Κατά δε το άρθρο 558 ΚΠολΔ, η αναίρεση απευθύνεται κατά εκείνων οι οποίοι ήταν διάδικοι στη δίκη κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση ή των καθολικών διαδόχων τους ή των κληροδόχων τους. Αν υπάρχει αναγκαστική ομοδικία, η αναίρεση πρέπει να απευθύνεται κατά όλων των ομοδίκων, αλλιώς απορρίπτεται ως απαράδεκτη.

Από τον συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει, ότι νομιμοποιείται παθητικώς ως αναιρεσίβλητος ο αντίδικος του αναιρεσείοντος, εκείνος δηλαδή έναντι του οποίου ο αναιρεσείων νικήθηκε, όχι δε και ο ομόδικός του, ο οποίος νικήθηκε επίσης και ο οποίος ως εκ τούτου, έχοντας το ίδιο έννομο συμφέρον να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, μόνο ως ομόδικος του αναιρεσείοντος (με την άσκηση αναιρέσεως από κοινού ή αυτοτελώς) μπορεί να μετάσχει στην κατ' αναίρεση δίκη, εκτός αν, λόγω της φύσεως της δίκης, ήταν δυνατή η δημιουργία αντιδικίας και μεταξύ των ομοδίκων, όπως στη δίκη περί διανομής.

Συνεπώς, η αίτηση αναιρέσεως, την οποία ασκεί ο εκκαλών - εναγόμενος, δεν επιτρέπεται να στραφεί κατά του συνεναγομένου του, που άσκησε έφεση αυτοτελώς. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, τόσο η αναιρεσείουσα όσο και οι δεύτερος, τρίτη και τέταρτος αναιρεσίβλητοι ήταν εφεσίβλητοι - συνεναγόμενοι, από τους οποίους οι τελευταίοι άσκησαν αυτοτελώς έφεση κατά της πρωτόδικης απόφασης. Κατόπιν των ανωτέρω εκτεθέντων, η αίτηση αναιρέσεως απαραδέκτως απευθύνθηκε κατά των ως άνω αναιρεσιβλήτων. Άρα η εν λόγω αίτηση είναι ως προς αυτούς απορριπτέα.

Ο λόγος αναιρέσεως του άρθρου 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ ιδρύεται όταν η απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας δεν έχει νόμιμη βάση, ήτοι όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία, που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του κανόνα δικαίου για την επέλευση της απαγγελθείσας έννομης συνέπειας ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία).

Περαιτέρω, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 42 παρ. 3, 43 και 44 του Ε.Ν. προκύπτει ότι η ομόρρυθμη εταιρεία, που είναι προσωπική εταιρεία και για τη σύσταση της οποίας δεν τηρήθηκαν οι νόμιμες διατυπώσεις δημοσιότητας, δεν αποκτά νομική προσωπικότητα. Αν όμως λειτούργησε, θεωρείται αυτή ως "εν τοις πράγμασι" εταιρεία με όλες τις συνέπειες που απορρέουν από το γεγονός αυτό, δηλαδή εφαρμόζεται το δίκαιο της ομόρρυθμης εταιρείας σε όλη του την έκταση, συνεπώς και ως προς τη διαχείριση της εταιρείας, την ευθύνη των εταίρων, τη λύση και τις συνέπειες της λύσεως της εταιρείας.

Κατά δε τη διάταξη του άρθρου 22 Ε.Ν., που εφαρμόζεται επί ομόρρυθμης και "εν τοις πράγμασι" εταιρείας, οι εταίροι ευθύνονται αλληλεγγύως και εις ολόκληρο για τις υποχρεώσεις της εταιρείας. Ο νέος εταίρος, δηλαδή εκείνος που αποκτά την εταιρική ιδιότητα μετά τη σύσταση της εταιρείας, ευθύνεται για όλα τα χρέη της εταιρείας, συνεπώς και για τα προγενέστερα της εισόδου του χρέη, εκτός αν υπάρχει στο καταστατικό αντίθετη ρήτρα, που έχει δημοσιευθεί νόμιμα.

Έτσι, οι δανειστές της εταιρείας μπορούν να στραφούν εναντίον των εκάστοτε εταίρων για την πλήρη ικανοποίησή τους, ανεξάρτητα από το αν συμπίπτει το χρονικό σημείο της αποκτήσεως της εταιρικής ιδιότητας με αυτό της γεννήσεως του εταιρικού χρέους. Εξάλλου, κατά το άρθρο 138 εδ. α' ΑΚ, δήλωση βουλήσεως, που δεν έγινε στα σοβαρά παρά μόνο φαινομενικά (εικονική), είναι άκυρη, κατά δε το άρθρο 139 του αυτού Κώδικα, η εικονικότητα δεν βλάπτει εκείνον που συναλλάχθηκε αγνοώντας την.

Από τις εν λόγω διατάξεις προκύπτει ότι ο εικονικώς δικαιοπρακτήσας μπορεί να αντιτάξει την εικονικότητα και την ακυρότητα της δικαιοπραξίας απ' αυτή τόσο κατά του αντισυμβληθέντος όσο και κατά του τρίτου, που συναλλάχθηκε εν γνώσει της εικονικότητας, όχι δε και κατά εκείνου που αγνοούσε οπωσδήποτε αυτή.

Τα ανωτέρω εφαρμόζονται, σύμφωνα με το άρθρο 18 Ε.Ν. και επί της προβλεπόμενης από τα άρθρα 20 και επ. αυτού ομόρρυθμης εταιρείας. Οι δανειστές αυτής, εφόσον, όταν συναλλάχθηκαν, δεν γνώριζαν την εικονικότητα της εταιρείας ή της συμμετοχής κάποιου εταίρου της, δεν βλάπτονται από την εικονικότητά της. Έτσι μπορούν οι τελευταίοι να επιδιώξουν την είσπραξη των απαιτήσεών τους κατά της εταιρείας είτε από την περιουσία αυτής είτε από την περιουσία των μελών της, τα οποία όμως μπορούν να αντιτάξουν την εικονικότητα της εταιρείας ή της συμμετοχής τους σ' αυτή, εφόσον επικαλούνται και αποδεικνύουν ότι οι εταιρικοί δανειστές τελούσαν σε γνώση της εικονικότητας, όταν συναλλάχθηκαν.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ανέλεγκτα ότι η ενάγουσα και ήδη πρώτη αναιρεσίβλητη εργάσθηκε ως γαζώτρια από το μήνα Δεκέμβριο του έτους 1993 με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας σε επιχείρηση βιοτεχνίας παραγωγής ετοίμων ενδυμάτων, η οποία είχε ιδρυθεί από τον πρώτο εναγόμενο και ήδη δεύτερο αναιρεσίβλητο και λειτούργησε στο όνομα της συζύγου του δεύτερης εναγομένης και ήδη τρίτης αναιρεσίβλητης στον .....

Αττικής μέχρι τις 30.6.1995. Ότι η επιχείρηση αυτή στη συνέχεια λειτούργησε ως ατομική στο όνομα του υιού αυτών τρίτου εναγομένου και ήδη τετάρτου αναιρεσιβλήτου στον...... Αττικής μέχρι τις 31.8.1995, ακολούθως δε λειτούργησε στο όνομα του πρώτου εναγομένου στην ..... Αττικής μέχρις τις 31.12.1995 και από 1.6.1996 μέχρι 30.11.1996, ενώ μετά ταύτα λειτούργησε στο όνομα του εξ αγχιστείας συγγενούς αυτών τετάρτου εναγομένου στον.......

Αττικής και σε διαφορετική από την προηγούμενη διεύθυνση από 1.10.1997 μέχρι 31.12.1998 και τέλος λειτούργησε από 1.6.1999 μέχρι 31.3.2001 στην ...... Αττικής και σε διαφορετική από την προηγούμενη διεύθυνση στο όνομα της πέμπτης εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας, η οποία ήταν σύζυγος του φίλου και συναδέλφου του πρώτου εναγομένου υπαλλήλου του ΟΣΕ.

Ότι η ενάγουσα εργάσθηκε στην εν λόγω επιχείρηση α) επί 18 μήνες και 29 ημέρες, κατά τη διάρκεια των οποίων εμφανιζόταν ως φορέας αυτής η δεύτερη εναγομένη, β) επί 12 μήνες και 26 ημέρες, κατά τη διάρκεια των οποίων εμφανιζόταν ως φορέας της ο τρίτος εναγόμενος, γ) επί 11 μήνες, κατά τη διάρκεια των οποίων εμφανιζόταν ως φορέας αυτής ο πρώτος εναγόμενος, δ) επί 11 μήνες και 28 ημέρες, ήτοι μέχρι τον τραυματισμό της στις 29.9.1998 και στη συνέχεια επί έξι ακόμη μήνες μετά την επάνοδό της στην εργασία της μετά την ανάρρωσή της, κατά τη διάρκεια των οποίων φορέας αυτής ήταν ο τέταρτος εναγόμενος και ε) επί 13 μήνες και 6 ημέρες, κατά τη διάρκεια των οποίων φορέας της ήταν η πέμπτη εναγομένη και συγκεκριμένα μέχρι τις 8.8.2000, οπότε καταγγέλθηκε εγγράφως η σύμβαση εργασίας αυτής.

Ότι οι εναγόμενοι για να επιτυγχάνουν την επιδότηση της επιχειρήσεως αυτής από τον ΟΑΕΔ για χρονικό διάστημα ενός έτους με ποσό ίσο με το ήμισυ της αξίας των καταβαλλομένων για κάθε εργαζόμενη ασφαλιστικών εισφορών αποφάσισαν να απολύεται το προσωπικό και να επαναπροσλαμβάνεται κάθε φορά που άλλαζε η διεύθυνση λειτουργίας αυτής και μεταβαλλόταν το πρόσωπο του φορέα της, ώστε να εμπίπτει στην κατηγορία των επιχειρήσεων που δικαιούνταν επιδοτήσεως για τη δημιουργία και διατήρηση νέων θέσεων εργασίας κατά το Ν. 1262/1982.

Ότι ο πρώτος εναγόμενος είχε προσλάβει αρχικά την ενάγουσα και ο ίδιος καθ' όλη τη διάρκεια της απασχολήσεως αυτής στην εν λόγω επιχείρηση έλεγχε τις ασκούμενες δραστηριότητες, τα μέσα παραγωγής και τα είδη, που παράγονταν απ' αυτόν με τη συνεργασία και τη βοήθεια της συνεναγομένης συζύγου του και στη συνέχεια με τη συμμετοχή και του συνεναγομένου υιού του και τη σύμπραξη των λοιπών συνεναγομένων του.

Ότι μεταξύ αυτών υπήρχε συμφωνία από κοινού εκμεταλλεύσεως της ως άνω επιχειρήσεως με εναλλαγή κατά διαστήματα του εμφανιζόμενου ως διοικούντος την επιχείρηση έναντι των Αρχών, ο οποίος όμως ήταν υποχρεωμένος να ενεργεί σύμφωνα με τον σκοπό αυτής και τις εντολές του πρώτου εναγομένου και των συνεναγομένων συνεταίρων του, ο δε πρώτος τούτων με τη σύζυγό του καθόριζαν τον τρόπο εργασίας του απασχολούμενου προσωπικού και διατηρούσαν τον έλεγχο του συνόλου των στοιχείων, που συνέθεταν την επιχείρηση, παρά τη μετεγκατάστασή της σε νέο ακίνητο, οπότε και άλλαζε για τον προαναφερθέντα σκοπό ο εμφανιζόμενος έναντι των Αρχών ως φορέας της.

Ότι η ανωτέρω εταιρεία, παρά τη μη τήρηση των προβλεπομένων από τον Εμπορικό Νόμο διατυπώσεων δημοσιότητας για τη σύσταση της ομόρρυθμης εταιρείας και τις τροποποιήσεις της από την είσοδο διαδοχικά των λοιπών, πλην των δύο πρώτων, εναγομένων σ' αυτή, που αρχικά είχε συσταθεί από τους ίδιους, είχε δημόσια δράση και αποτελούσε εξωτερική αδημοσίευτη (εν τοις πράγμασι) ομόρρυθμη εταιρεία, οι δε συμφωνίες των εναγομένων για τον εκάστοτε διαδοχικό φορέα της ως άνω επιχείρησης, που λειτουργούσε υπό εταιρική μορφή, δεν μπορούσαν να αντιταχθούν κατά των τρίτων, αφού δεν είχε δημοσιευθεί ο διορισμός των εκάστοτε φορέων αυτής ως διαχειριστών και όλοι οι εναγόμενοι ευθύνονταν έναντι των τρίτων για όλες τις υποχρεώσεις της εταιρείας, ανεξάρτητα από το ποιος απ' αυτούς φερόταν ως συναλλασσόμενος με τους τρίτους και ειδικότερα, με την ενάγουσα και τους λοιπούς μισθωτούς αυτής.

Ότι η ενάγουσα στις 29.9.1998, ενώ εργαζόταν στην ως άνω επιχείρηση των εναγομένων, συσκευάζοντας εσώρουχα και ήταν όρθια, χτυπήθηκε στο πρόσωπο από τη φτερωτή ανεμιστήρα της οροφής, που κατά τη λειτουργία του αποκολλήθηκε από την οροφή και υπέστη τις αναφερόμενες σωματικές κακώσεις, για την αποκατάσταση των οποίων νοσηλεύθηκε στα αναφερόμενα Νοσοκομεία.

Το ανωτέρω εργατικό ατύχημα και ο εν λόγω τραυματισμός της ενάγουσας οφείλονται σε αμέλεια των εναγομένων και ειδικότερα του πρώτου εξ αυτών, ο οποίος είχε αγοράσει και τοποθετήσει τον ανεμιστήρα αυτό και έναν ακόμη όμοιο στην οροφή της αίθουσας, όπου εργαζόταν αυτή κατά την ημέρα εκείνη, με τη βοήθεια δικών του ανθρώπων, χωρίς να λάβει τα απαιτούμενα και επιβαλλόμενα από το νόμο μέτρα για την ασφαλή εγκατάσταση και λειτουργία τους με ηλεκτρικό ρεύμα, τηρώντας την υποχρέωση πρόνοιας υπέρ των εργαζομένων στην επιχείρησή τους για την αποτροπή της πτώσεως αντικειμένων από υπερκείμενες θέσεις και του τραυματισμού των εργαζομένων.

Ότι ο πρώτος εναγόμενος και οι προστηθέντες απ' αυτόν, κατά την τοποθέτηση του ως άνω ανεμιστήρα, άλλαξαν τα από την κατασκευή του τεχνικά χαρακτηριστικά αυτού και κατά την προσαρμογή της εγκαταστάσεως στο ύψος της περιστροφής, που έκριναν ότι έπρεπε να λειτουργεί, έκοψαν τον σωλήνα μεταξύ των αρθρώσεων της βάσεως στήριξης του μηχανήματος στην οροφή και του έλικα και του σώματος του κινητήρα του ανεμιστήρα για να βραχύνουν το μήκος του σωλήνα αυτού, ώστε να απέχει λιγότερο από την οροφή το κύριο σώμα του μηχανήματος.

Ότι η βράχυνση του ως άνω σωλήνα και η χρησιμοποίηση μικρής διαμέτρου (5 χιλιοστών) κοχλία συνδέσεως με τη βάση του στην οροφή της αίθουσας αντί κοχλία, διαμέτρου 7 χιλιοστών, με τον οποίο ήταν συνδεδεμένος με τη βάση του ο δεύτερος ανεμιστήρας, καθώς και η μειωμένη ποιότητα από άποψη αντοχής και στερεότητας των βοηθητικών υλικών, που χρησιμοποιήθηκαν για να βιδωθεί ο σωλήνας επάνω στην άρθρωση της βάσεως στηρίξεως στην οροφή, προκάλεσαν κραδασμούς κατά την πλήρη λειτουργία και περιστροφή των πτερυγίων του εν λόγω ανεμιστήρα και αποκόλληση αυτού στη συνέχεια από την βάση στην οροφή, με συνέπεια τον προεκτεθέντα τραυματισμό της ενάγουσας, η οποία στεκόταν όρθια και εργαζόταν κοντά στο σημείο της πτώσεως αυτού.

Ότι ο πρώτος εναγόμενος, όταν προσέλαβε την ενάγουσα στην εν λόγω επιχείρησή του και εγκατέστησε στον χώρο εργασίας με τη βοήθεια προστηθέντων τον ανωτέρω ανεμιστήρα, χωρίς να λάβει τα ενδεικνυόμενα μέτρα ασφαλείας στερεώσεως αυτού από την βάση του στην οροφή με κατάλληλους και ανθεκτικούς κοχλίες σύνδεσης, ώστε να μη δημιουργείται κίνδυνος πτώσεώς του και παρέλειψε από αμέλεια να ρυθμίσει την εγκατάσταση αυτού στον χώρο της εργασίας, ώστε να προστατεύεται η ζωή και η υγεία των εργαζομένων, ενεργούσε για λογαριασμό και των δεύτερης και τρίτου εναγομένων, που συμμετείχαν στην ίδια εταιρικώς δραστηριοποιούμενη και χωρίς την τήρηση των διατυπώσεων δημοσιότητας επιχείρηση, καθώς και του τετάρτου εναγομένου, που είχε εισέλθει στην αυτή εταιρεία και εμφανιζόταν έναντι των Αρχών ως φορέας της και ως εργοδότης του απασχολούμενου προσωπικού κατά τη χρονική περίοδο εντός της οποίας συνέβη το συγκεκριμένο ατύχημα.

Ότι οι εναγόμενοι ευθύνονται σε εκπλήρωση των εταιρικών υποχρεώσεων, καθώς και εκείνων από αδικοπραξία, που τελέσθηκε από τον πρώτο εναγόμενο κατά την άσκηση καθηκόντων διαχειριστή της ως άνω εταιρείας και εκπροσώπου αυτής κατά την ανάληψη υποχρεώσεων έναντι τρίτων, η δε πέμπτη εναγομένη ευθύνεται, μολονότι εισήλθε στην εταιρική επιχείρηση σε χρόνο μεταγενέστερο από εκείνο του ατυχήματος, αφού δεν μπορεί να ισχύσει έναντι της ενάγουσας η απαλλαγή της για παλιά εταιρικά χρέη, γιατί δεν καταρτίσθηκε σχετική συμφωνία, ούτε δημοσιεύθηκε νόμιμα τέτοια συμφωνία μεταξύ αυτών και των λοιπών εταίρων εναγομένων.

Ότι η χρηματική ικανοποίηση της ενάγουσας, λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη από την ανωτέρω αδικοπραξία, ανέρχεται στο ποσό των 4.000.000 δρχ., που είναι εύλογο, λαμβανομένων υπόψη των συνθηκών και του είδους της προσβολής, της βαρύτητας και της έκτασης της βλάβης, του βαθμού του πταίσματος των εναγομένων και των προστηθέντων απ' αυτούς και της περιουσιακής κατάστασης των διαδίκων, καθώς και των κανόνων της λογικής και της κοινής πείρας.

Ακολούθως, το Εφετείο δέχθηκε ότι το θέρος του έτους 2000 δημιουργήθηκε μεταξύ της ενάγουσας και των εναγομένων διένεξη, γιατί οι δύο πρώτοι τούτων και η φερόμενη την περίοδο εκείνη ως φορέας της ως άνω επιχείρησης πέμπτη εξ αυτών δεν ήθελαν η ενάγουσα να εργάζεται όλες τις εργάσιμες ανά εβδομάδα ημέρες, αλλά περιοδικώς και μετά την προσφυγή της τελευταίας στη Διεύθυνση Κοινωνικής Επιθεώρησης Γλυφάδας συμφωνήθηκε να δοθεί σ' αυτή εφάπαξ από 4.7.2000 η άδεια αναψυχής με ημερομηνία επανόδου της στην εργασία της στις 8.8.2000 και να καταβληθεί στην ίδια για αποδοχές άδειας το ποσό των 271.230 δρχ.

και για επίδομα άδειας το ποσό των 117.533 δρχ. Ότι στις 8.8.2000 η πέμπτη εναγομένη, ως εργοδότρια, κατήγγειλε ως άνω εγγράφως τη σύμβαση εργασίας της ενάγουσας και κατέβαλε σ' αυτή, ως αποζημίωση, το ποσό των 75.834 δρχ. με υπολογισμό μόνο του χρόνου απασχολήσεώς της στην εν λόγω επιχείρηση από 25.6.1999 μέχρι 8.8.2000. Ότι η ανωτέρω σύμβαση εργασίας της ενάγουσας θα ήταν ενιαία αορίστου χρόνου, αν δεν μεθοδευόταν από τους εναγομένους η διακοπή για μικρά χρονικά διαστήματα της λειτουργίας της ως άνω επιχειρήσεώς τους προς τον σκοπό της εξασφαλίσεως της επιδοτήσεως από τον ΟΑΕΔ αυτής, που λειτουργούσε υπό τη μορφή αδημοσίευτης ομόρρυθμης εταιρείας και η απόλυση του προσωπικού της, προκειμένου να μεταφερθεί σε άλλη διεύθυνση η έδρα της και να λειτουργήσει εκ νέου με επαναπρόσληψη του ίδιου προσωπικού και της ενάγουσας με διαφορετικό κάθε φορά φυσικό πρόσωπο ως υπεύθυνο εκπρόσωπό της έναντι των Αρχών.

Ότι η διακοπή της λειτουργίας αυτής ήταν φαινομενική και γινόταν προς καταστρατήγηση των διατάξεων για επιδότηση νέων θέσεων εργασίας και η ίδια διατηρούσε την άνω νόμιμη μορφή της και οικονομική ενότητα προς εξυπηρέτηση των συμφερόντων των δύο πρώτων εναγομένων, που εξακολουθούσαν να την ελέγχουν άσχετα από την είσοδο σ' αυτή και των λοιπών εναγομένων, που εμφανίζονταν διαδοχικά ως φορείς της.

Ότι ο τρίτος εναγόμενος στις 26.9.1997 κατήγγειλε εγγράφως τη σύμβαση εργασίας της ενάγουσας για το χρονικό διάστημα της απασχολήσεώς της από 11.3.1997 μέχρι 26.9.1997 στην εν λόγω επιχείρηση με εργοδότη τον ίδιο και κατέβαλε σ' αυτή, ως αποζημίωση, ποσό 46.521 δρχ., η δε ενάγουσα δεν διαμαρτυρήθηκε τότε για το γεγονός ότι δεν είχε ληφθεί υπόψη για τον υπολογισμό της αποζημιώσεώς της ο πραγματικός χρόνος της απασχολήσεώς της σ' αυτή, πλην όμως δεν υπήρχε λόγος για κάτι τέτοιο, αφού η ίδια από 1.10.1997 συνέχισε να προσφέρει την εργασία της σ' αυτή μέχρι τον τραυματισμό της κατά το άνω εργατικό ατύχημα και έξι μήνες ακόμη μετά τη λήξη της αναρρωτικής άδειάς της, κατά τη διάρκεια της οποίας επιδοτείτο από το ΙΚΑ.

Ότι, εφόσον η ενάγουσα δεν απολύθηκε νόμιμα και δεν της καταβλήθηκε η νόμιμη αποζημίωση πριν αναλάβει εκ νέου εργασία στην αυτή επιχείρηση από το μήνα Ιούνιο 1999, που λειτούργησε με φορέα την πέμπτη εναγομένη σε συνεργασία με τους λοιπούς εναγομένους, έπρεπε κατά την απόλυσή της στις 8.8.2000 να ληφθεί υπόψη ο πραγματικός χρόνος απασχολήσεώς της, που ήταν έξη έτη και έξη μήνες συνολικά και οπωσδήποτε ο χρόνος απασχολήσεώς της σ' αυτή από 1.10.1997 μέχρι 8.8.2000, που ήταν άνω των 30 μηνών, με συνέπεια η ανάλογη αποζημίωση αυτής να ανέρχεται στο ισόποσο 15 ημερομισθίων πλέον του 1/6 για αναλογία δώρων εορτών και επιδόματος άδειας και για το λόγο αυτό ήταν άκυρη η ως άνω καταγγελία της συμβάσεως εργασίας της ενάγουσας, αφού δεν της καταβλήθηκε ολόκληρη η οφειλόμενη αποζημίωση, οι δε εναγόμενοι δεν επικαλούνται ότι η καταβολή ελλιπούς αποζημιώσεως δεν συνεπαγόταν ακυρότητα της απολύσεως, γιατί οφειλόταν σε εύλογη αμφιβολία, συγγνωστή πλάνη ή παραδρομή του εργοδότη ως προς το ακριβές ποσό αυτής.

Ότι οι οφειλόμενες στην ενάγουσα αποδοχές υπερημερίας για το χρονικό διάστημα από 9.8.2000 μέχρι 31.10.2001 ανέρχονταν στο ποσό των 1.356.150 δρχ. πλέον 226.025 δρχ. για επιδόματα εορτών και άδειας και για το χρονικό διάστημα από 1.11.2001 μέχρι 31.7.2002 ανέρχονταν στο ποσό των 1.582.175 δρχ. συνολικά, αφού η ενάγουσα, αν δεν απολυόταν στις 8.8.2000, θα εργαζόταν στην εν λόγω επιχείρηση των εναγομένων κατά τη διάρκεια αυτών και θα πραγματοποιούσε 150 ημερομίσθια ανά έτος, οι δε εναγόμενοι ήταν κατ' αυτά υπερήμεροι περί την αποδοχή των υπηρεσιών αυτής ως μέλη "εν τοις πράγμασι" ομόρρυθμης εταιρείας, υπό τη μορφή της οποίας εξακολούθησε να λειτουργεί η επιχείρησή τους.

Ότι δεν αποδείχθηκαν βάσιμοι οι ισχυρισμοί των τελευταίων, σύμφωνα με τους οποίους η ενάγουσα δε νομιμοποιείται παθητικώς να αξιώσει τα άνω ποσά αποζημιώσεως και μισθών υπερημερίας, γιατί δεν συνδέονταν με εταιρικό δεσμό οι εμφανιζόμενοι ως φορείς της εν λόγω επιχειρήσεως κατά τη διάρκεια της εργασίας της σ' αυτή και η ενασχόληση των τρίτου και πέμπτης τούτων με τα ζητήματα της επιχείρησης δεν ήταν πραγματική, αλλά παρουσιάζονταν εικονικά ως εργοδότες αυτής κατά τα χρονικά διαστήματα που λειτουργούσε η επιχείρηση στο όνομά τους, γιατί οι ίδιοι προσέφεραν τις υπηρεσίες τους σε άλλους εργοδότες κατά τη διάρκεια αυτών, καθόσον υπήρχε συνεργασία αυτών με τους δύο πρώτους εναγομένους και κατά τα ως άνω διαστήματα ως μέλη αδημοσίευτης ομόρρυθμης εταιρείας.

Κατόπιν όλων των προεκτεθέντων, το Εφετείο, μετά την παραδοχή κατ' ουσία των εφέσεων των πρώτου, δεύτερης, τρίτου, πέμπτης εναγομένων και της αντεφέσεως της ενάγουσας και εξαφάνιση της αποφάσεως του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, δέχθηκε κατά ένα μέρος τις ένδικες αγωγές, ως ουσιαστικά βάσιμες. Το Εφετείο, με βάση τις ανωτέρω παραδοχές του και κρίνοντας κατά τον άνω μνημονευόμενο τρόπο, διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του πλήρεις και σαφείς αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο των διατάξεων, που εφάρμοσε, το δε αποδεικτικό του πόρισμα δεν περιέχει ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες στα κρίσιμα για την έκβαση της δίκης ζητήματα ότι η αναιρεσείουσα ήταν ομόρρυθμο μέλος της εν λόγω επιχείρησης, που λειτουργούσε υπό τη μορφή της ομόρρυθμης "εν τοις πράγμασι" εταιρείας και εργοδότρια της πρώτης αναιρεσίβλητης κατά τον χρόνο που εμφανιζόταν ως φορέας αυτής έναντι των Αρχών και η συμμετοχή και ενασχόλησή της με τα ζητήματα της ίδιας επιχείρησης ήταν πραγματική και όχι εικονική, η δε λειτουργία αυτής ήταν πράγματι συνεχής και η φαινομενικότητα της διακοπής της λειτουργίας της για τον προεκτεθέντα σκοπό δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκη την εικονικότητα της εναλλαγής της διοικήσεως της επιχειρήσεως στο πρόσωπο της αναιρεσείουσας κατά το χρονικό διάστημα από 1.1.1999 μέχρι 8.8.2000, μη υφισταμένης αντιφάσεως μεταξύ της παραδοχής ότι η διακοπή της λειτουργίας της επιχείρησης ήταν φαινομενική και εκείνης ότι η ενασχόληση της αναιρεσείουσας με τα ζητήματα αυτής δεν ήταν εικονική.

Επομένως, ο μοναδικός λόγος της αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ είναι αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 4.1.2006 αίτηση της Χ1 περί αναιρέσεως της 3681/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της πρώτης των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια διακόσια (1.200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα την 1η Απριλίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Απριλίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ