Greek Supreme Court dismisses bank's appeal on inadmissibility and vagueness grounds regarding inheritance law.

Απόφαση 6 / 2009 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 6/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε, Βασίλειο Φούκα και Γεώργιο Χρυσικό, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Νοεμβρίου 2008, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας - καλούσης: Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε" που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο Δημήτριο Τσικρικά.

Των αναιρεσιβλήτων - καθών η κλήση: 1. Ψ1, κατοίκου ..., 2. Ψ2, κατοίκου ..., 3. Ψ3, κατοίκου ... ως εξ αδιαθέτου κληρονόμο του Ψ, 4. Ψ4, κατοίκου ... ως εξ αδιαθέτου κληρονόμο του Ψ, 5. Ψ5, ως εξ αδιαθέτου κληρονόμο του Ψ, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο Αγγελική Λαλούση.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-3-1988 αγωγή, με την από 29-5-1988 ανακοπή, καθώς και με τους από 20-10-1988 πρόσθετους λόγους ανακοπής, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 1448/1992 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 1815/1994 του Εφετείου Θεσσαλονίκης, κατά της οποίας ασκήθηκε η από 27-7-1994 αίτηση αναιρέσεως και εκδόθηκε η 1230/1997 απόφαση του Αρείου Πάγου, με την οποία αναιρέθηκε η 1815/1994 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης και παραπέμφθηκε η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο. Στη συνέχεια εκδόθηκαν οι αποφάσεις 1766/1999 μη οριστική και 1088/2006 οριστική του Εφετείου Θεσσαλονίκης Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 3 Ιουλίου 2006 αίτησή της.

Εκδόθηκε η 1635/2007 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση. Η υπόθεση έρχεται σήμερα για νέα συζήτηση, με την από 25 Νοεμβρίου 2007 κλήση.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης - Σπυρίδων Τέντες, ανέγνωσε την από 16 Απριλίου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξούσια των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.- Κατά το άρθρο 562 παρ. 2 ΚΠολΔ εκτός των αναφερομένων σε αυτή εξαιρέσεων είναι απαράδεκτος λόγος αναιρέσεως που στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε νομίμως στο δικαστήριο της ουσίας. Η διάταξη αυτή, η οποία αποτελεί εκδήλωση της θεμελιώδους αρχής, ότι ο 'Αρειος Πάγος ελέγχει τη νομιμότητα της αποφάσεως του δικαστηρίου της ουσίας με βάση την πραγματική και νομική κατάσταση που όφειλε να λάβει υπόψη του ο ουσιαστικός δικαστής, καθιερώνει ειδική προϋπόθεση του παραδεκτού των λόγων αναιρέσεως, η συνδρομή της οποίας πρέπει να προκύπτει από το αναιρετήριο.

Πρέπει δηλαδή να αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι ο ισχυρισμός που στηρίζει το λόγο αναιρέσεως είχε προταθεί στο δικαστήριο, το οποίο εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, και μάλιστα ότι είχε προταθεί νομίμως. Στην προκείμενη περίπτωση με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο, που με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε να παραστεί η Ψ5 ως κληρονόμος του θανόντος αντιδίκου της αναιρεσείουσας Ψ, αν και αυτή είχε ήδη αποποιηθεί την κληρονομία του, υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ, διότι παρά το νόμο δεν κήρυξε ακυρότητα για την παράσταση αυτή.

Δεν αναφέρεται όμως στο αναιρετήριο ότι η αναιρεσείουσα είχε προτείνει στο Εφετείο κατά νόμιμο τρόπο, ήτοι με τις προτάσεις της, τον σχετικό περί απαραδέκτου της παραστάσεως της Ψ5 ισχυρισμό. Επομένως ο εξεταζόμενος λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.

2.- Ο λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο προσάπτεται στο δικαστήριο της ουσίας ευθεία παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου (άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ), για να είναι ορισμένος πρέπει μεταξύ άλλων να αναφέρει με πληρότητα και σαφήνεια τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε το δικαστήριο ως θεμελιωτικά της κρίσεώς του για το βάσιμο ή μη της αγωγής. Στην προκειμένη περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο της αναιρέσεως προβάλλεται η αιτίαση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση, δεχθείσα να συνεχισθεί η δίκη, μετά την αποποίηση της κληρονομίας του εκ των αρχικών εναγόντων - ανακοπτόντων Ψ εκ μέρους της Ψ5, από τους λοιπούς ομοδίκους του θανόντος (Ψ), παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 1856 ΑΚ, σύμφωνα με την οποία, αν ο κληρονόμος αποποιηθεί την κληρονομία, αυτή επάγεται σ' εκείνον που θα είχε κληθεί αν ο αποποιηθείς δεν ζούσε κατά τον θάνατο του κληρονομουμένου. Ζητείται δε η αναίρεσή της με βάση το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ. Ο λόγος όμως αυτός της αναιρέσεως είναι απορριπτέος, ως αόριστος, αφού δεν αναφέρει τις παραδοχές, δηλαδή τις πραγματικές διαπιστώσεις της προσβαλλομένης σε σχέση με την ως άνω κρίση της και ειδικότερα δεν αναφέρει τι δέχθηκε σχετικά με το ζήτημα ποιά πρόσωπα και για ποιά ιστορική αιτία θα είχαν κληθεί στην κληρονομία του Ψ, αν κατά τον χρόνο του θανάτου του δεν ζούσε η αποποιηθείσα Ψ5.

3.- Κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται (και) αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" κατά την έννοια του νόμου θεωρούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση (και συνεπώς θεμελιώνουν το αίτημα) αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως (Ολ. ΑΠ 3/1997), όχι δε οι νομικοί ισχυρισμοί αυτών. Στην προκείμενη περίπτωση με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως η αναιρεσείουσα διατείνεται ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του τον ισχυρισμό της ότι ο κληρονόμος μπορεί να αποποιηθεί την κληρονομία μέσα σε προθεσμία τεσσάρων μηνών, αν δε αυτός αποποιηθεί την κληρονομία η επαγωγή προς εκείνον που αποποιήθηκε θεωρείται ότι δεν έγινε και η κληρονομία επάγεται σε εκείνον που θα είχε κληθεί αν δε ζούσε κατά τον θάνατο του κληρονομουμένου. Ο λόγος όμως αυτός πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, διότι ο ανωτέρω ισχυρισμός δεν αποτελεί πράγμα κατά την έννοια που προαναφέρθηκε, αλλά νομικό ισχυρισμό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 3/7/2006 αίτηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε." για αναίρεση της 1088/2006 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Δεκεμβρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Ιανουαρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ