Administrative court annuls naturalization denial due to government bad faith and procedural error.
Legislator-Zusammenfassung
KI-generiertThe Administrative Court annulled the Ministry of Interior's decision denying the applicant's naturalization request. The court found the government acted in bad faith by failing to respond to the applicant's residence permit renewal, creating a situation of legal uncertainty. Consequently, the decision was set aside with costs awarded to the applicant.
Legislator-Regeste
KI-generiertArticles 28, 29, and 146 of the Constitution; The administrative authority must act in good faith and cannot exploit its own negligence or inaction to deny benefits to a citizen who was lawfully present.
Schlagwörter
KI-generiertZitierte Gesetzesbestimmungen
KI-generiertZitierte Rechtsprechung
KI-generiertVerwandte Entscheide
KI-generiertVolltext
ΑΝΑΦΟΡΕΣ:
Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
ELEFTHERIOS SOTERIOU ν. 1. THE GREEK COMMUNAL CHAMBER AND/OR 2. THE REPUBLIC, THROUGH THE ATTORNEY-GENERAL, AS SUCCESSOR TO THE GREEK COMMUNAL CHAMBER (1966) 3 CLR 83
CHRISTOS KONNARIS AND ANOTHER ν. REPUBLIC (COMMITTEE OF EDUCATIONAL SERVICE) (1974) 3 CLR 377
DEMETRIOS CHR. TZAVELAS AND ANOTHER ν. REPUBLIC (MINISTER OF INTERIOR AND ANOTHER) (1975) 3 CLR 490
KLEANTHIS ν. REPUBLIC (1978) 3 CLR 303
DROUSIOTIS ν. C.B.C. (1984) 3 CLR 546
Tamassos Suppliers ν. Δημοκρατίας (1992) 3 ΑΑΔ 60
Μπατίστα ν. ΚΟΤ (1995) 4 ΑΑΔ 2614
Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται με έξοδα. Μάρκου ν. Υπουργού Εσωτ. κ.ά. (1996) 4 ΑΑΔ 2500
Κυριάκου Ανδρέας ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1999) 4 ΑΑΔ 1059
VERA JOUDINA ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ, Υπόθεση Αρ. 708/2005, 20 Ιουλίου 2006
TAHIR MAHMOOD ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, Υπόθεση Αρ. 254/2006, 15 Μαΐου 2007
Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
Ν. 104(I)/2002 - Ο περί της Τέταρτης Τροποποίησης του Συντάγματος Νόμος του 2002
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:
ECLI:CY:DD:2017:100
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
Υπόθεση αρ. 686/2014
16 Μαρτίου, 2017
[Μ. ΚΑΛΛΙΓΕΡΟΥ, ΠΔΔ.]
Αναφορικά με τα άρθρα 28, 29 και 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
NOSHY SAMER BOUSHRA
Αιτητή,
-και-
ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ/Ή ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ
ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ
Καθ’ ων η αίτηση.
………………………….
Γ. Λοΐζου, για ΚΩΣΤΑΣ ΛΟΙΖΟΥ & ΣΙΑ Δ.Ε.Π.Ε., για τον αιτητή
Γιάννα Χατζηχάννα (κα), Ανώτερη Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Μ. Καλλιγέρου, ΠΔΔ.: Ο αιτητής προσβάλλει με την προσφυγή του τη νομιμότητα της απόφασης των καθ’ ων η αίτηση, με την οποία απέρριψαν την αίτησή του για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με πολιτογράφηση, η οποία του κοινοποιήθηκε με επιστολή ημερομηνίας 11/4/2014.
Τα κύρια γεγονότα που αφορούν στην παρούσα προσφυγή, όπως περιγράφονται από την ένσταση και αναδύονται και από το περιεχόμενο του διοικητικού φακέλου, είναι αυτά που περιγράφονται στις επόμενες παραγράφους.
Ο αιτητής είναι υπήκοος Αιγύπτου με ημερομηνία γέννησης 13/1/1968. Αφίχθηκε για πρώτη φορά στη Δημοκρατία στις 25/4/1999, μέσω του αεροδρομίου Λάρνακας με άδεια εισόδου για να εργαστεί ως εργάτης κτηνοτροφίας σε χοιροστάσιο, με εργοδότη τον κ. Αντρέα Σιήππη - Shippis Piggery Farm Ltd – στην Λευκωσία.
Στις 23/11/1999 παραχωρήθηκε στον αιτητή άδεια προσωρινής παραμονής και εργασίας ως εργάτης, με ισχύ 23/3/2000, η οποία κατόπιν διαδοχικών αιτήσεων ανανεώθηκε μέχρι 9/2/2006.
Στις 26/9/2005 με επιστολή του ο δικηγόρος του αιτητή, ζήτησε να παραχωρηθεί στον πελάτη του το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος. Το αίτημα αυτό απορρίφθηκε με επιστολή του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης ημερομηνίας 11/9/2006. Στις 18/9/2006 ο αιτητής αμφισβήτησε τη νομιμότητα της απορριπτικής αυτής απόφασης, με την προσφυγή του, υπ’ αρ. 1775/2006. Ακολούθως ο εργοδότης του αιτητή με επιστολή του ημερομηνίας 14/11/2006, αιτήθηκε την επανεξέταση του πιο πάνω αιτήματος.
Το Τμήμα με επιστολή ημερ. 21/2/2007, πληροφόρησε τον αιτητή ότι δικαιούται να υποβάλει αίτηση για απόκτηση του καθεστώτος του επί μακρόν διαμένοντος, αλλά λόγω έλλειψης εντύπων για τη σχετική αίτηση, μπορούσε να αποταθεί στο Επαρχιακό Γραφείο του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, για να διευθετήσει την παραμονή του. Δυνάμει τέτοιου αιτήματος του αιτητή, του παραχωρήθηκε άδεια προσωρινής παραμονής και εργασίας ως εργάτης, με ισχύ μέχρι 30/1/2008, η οποία κατόπιν νέας αίτησης, ανανεώθηκε μέχρι 8/1/2010, με την ένδειξη «Τελική μη ανανεώσιμη».
Στις 12/8/2008 ο αιητής υπέβαλε αίτηση για Πολιτογράφηση Μ. 127. Στην σχετική έκθεση που υποβλήθηκε από τον Έπαρχο Λευκωσίας, μετά από ακρόαση του αιτητή, έγινε εισήγηση όπως η αίτηση του για πολιτογράφηση εξεταστεί σε μεταγενέστερο στάδιο. Ειδικότερα η εισήγηση του Επάρχου στην έκθεσή του ημερομηνίας 6/7/2009, είχε ως εξής (με τον τονισμό να έχει προστεθεί από το Δικαστήριο):
«ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΠΑΡΧΟΥ
Από τα στοιχεία που ο αιτητής κατέγραψε στην αίτηση του και από τα όσα έθεσεν υπόψιν μας κατά την προσωπική συνέντευξη που είχαμε μαζί του, φαίνεται ότι πληροί την πρόνοια του νόμου που αφορά την χρονική περίοδο παραμονής του στην Κύπρο ενώ φαίνεται επίσης, ότι είναι καλού χαρακτήρα και πρόθεση του είναι να μείνει μόνιμα στην Κύπρο. Από την άλλη φαίνεται ότι το μόνο που τον συνδέει με την Κύπρο είναι η εργασία του και παρά το γεγονός ότι διαμένει και εργάζεται στην Κύπρο τα τελευταία 11 χρόνια περίπου, μιλά πολύ μέτρια (σπασμένα ελληνικά) και δεν φαίνεται να έχει προσαρμοσθεί με τα ήθη και έθιμα της Κυπριακής κοινωνίας. Ίσως η αίτηση του να μπορούσε να εξετασθεί σε μεταγενέστερο χρόνο.»
Κατόπιν νέας αίτησης από τον αιτητή για να του παραχωρηθεί άδεια προσωρινής παραμονής και εργασίας, στις 24/2/2011 του παραχωρήθηκε άδεια προσωρινής παραμονής και εργασίας, με ισχύ μέχρι 11/1/2012, η οποία κατόπιν εγκρίσεως από την Υπουργό Εσωτερικών στις 2/6/2012, ανανεώθηκε κατόπιν σχετικής αίτησης μέχρι 25/9/2012, με την ένδειξη «Τελική μη ανανεώσιμη».
Στις 9/8/2012 ο αιτητής μέσω του δικηγόρου του, υπέβαλε την προσφυγή υπ’ αρ. 1231/2012, εναντίον της επιστολής του Υπουργείου Εσωτερικών ημερ. 11/6/2012, με την οποίαν καθόριζε ως ημερομηνία λήξης της άδειας παραμονής του αιτητή την 25/9/2012 και την οποία χαρακτήριζε ως «Τελική και μη ανανεώσιμη».
Στις 8/10/2012, ο εργοδότης του αιτητή ενημερώθηκε ότι το αίτημα του για ανανέωση της άδειας προσωρινής παραμονής του δεν εγκρίθηκε, καθότι ο αιτητής συμπλήρωσε την μέγιστη επιτρεπόμενη χρονική περίοδο παραμονής και εργασίας στη Δημοκρατία και ότι θα έπρεπε να συμβουλεύσει τον αιτητή να αναχωρήσει από την Δημοκρατία.
Ο δικηγόρος του αιτητή σε νέο αίτημα του που υπέβαλε στο Υπουργείο Εσωτερικών στις 15/11/2012, αναφορικά με την ανανέωση της άδειας προσωρινής παραμονής του αιτητή, ενημερώθηκε και αυτός με επιστολή ημερομηνίας 6/12/2012 ότι το περιεχόμενο της προηγούμενης επιστολής του Υπουργείου Εσωτερικών, ημερομηνίας 8/10/2012 εξακολουθούσε να είναι σε ισχύ και ότι θα έπρεπε να συμβουλεύσει τον αιτητή να αναχωρήσει από τη Δημοκρατία.
Στις 4/10/2013 και αφού ο αιτητής διέμεινε παράνομα για ένα περίπου χρόνο, αναχώρησε από το έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ένεκα της εν λόγω παράνομης παραμονής του, τα στοιχεία του καταχωρήθηκαν στον κατάλογο Απαγορευμένων Προσώπων.
Στις 29/11/2013 ο αιτητής καταχώρισε την προσφυγή υπ’ αριθμό 6453/13, εναντίον την παράλειψης του Τμήματος να απαντήσει στο αίτημα του για παραχώρηση της Κυπριακής υπηκοότητας. Στις 8/4/2014 ο Υπουργός Εσωτερικών, αφού εξέτασε την περίπτωση του αιτητή, αποφάσισε την απόρριψη της αίτησης του για απόκτηση της Κυπριακής υπηκοότητας με πολιτογράφηση.
Ο αιτητής ενημερώθηκε σχετικά με την απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών να απορρίψει το αίτημα του για πολιτογράφηση, με επιστολή του Τμήματος ημερομηνίας 11/4/2014. Το περιεχόμενο της εν λόγω επιστολής που απευθυνόταν στον δικηγόρο του, είχε ως εξής:
«11 Απριλίου, 2014
Κύριε,
Έχω οδηγίες να αναφερθώ στην αίτηση του πελάτη σας κου Noshy Samer BOUSHRA για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με Πολιτογράφηση και να σας πληροφορήσω ότι εξετάστηκε με τη δέουσα προσοχή αλλά, δυστυχώς, δεν κατέστη δυνατόν να εγκριθεί.
2. Η Κυπριακή Δημοκρατία ασκώντας τα κυριαρχικά της δικαιώματα και αφού έλαβε υπόψη ότι ο αιτητής:
(α) δεν πληροί τις προϋποθέσεις για εξασφάλιση προσωρινού καθεστώτος παραμονής στη Δημοκρατία πόσο μάλλον για απόκτηση κυπριακής υπηκοότητας,
(β) βρίσκεται εκτός Δημοκρατίας,
(γ) παρέμεινε παράνομα στη Δημοκρατία για μεγάλο χρονικό διάστημα και τα στοιχεία του καταχωρήθηκαν στον κατάλογο Απαγορευμένων Προσώπων,
(δ) η παραμονή του στη Δημοκρατία ήταν καθαρά εργασιακή καθότι η παραμονή του ανανεώνετο ολιγόχρονη και πάντα Τελική και
(ε) δεν έχει κανένα δεσμό με την Κύπρο
Αποφάσισε ότι δεν υφίσταται οποιοσδήποτε ουσιαστικός λόγος για την Πολιτογράφηση του ως Κύπριου πολίτη.
Με εκτίμηση
(Μαρίλια Λευκάτου)
για Διευθύντρια»
Στις 9/5/2014 και 12/5/2014, η Νομική Υπηρεσία ενημέρωσε το Τμήμα ότι ο αιτητής απέσυρε τις προσφυγές του υπ’ αριθμό 1231/12 και 6453/13 αντίστοιχα και επομένως αυτές απορρίφθηκαν από το Δικαστήριο.
Στις 15/5/2014 ο αιτητής καταχώρισε την παρούσα προσφυγή υπ’ αριθμό 686/14, εναντίον της απόφασης του Υπουργού Εσωτερικών και του Τμήματος, όπως του κοινοποιήθηκε με επιστολή ημερ. 11/4/2014, να απορρίψει το αίτημα του για απόκτηση της Κυπριακής υπηκοότητας με πολιτογράφηση.
Ο αιτητής, μέσω του ευπαίδευτου συνηγόρου του, πρόβαλε τους ακόλουθους λόγους ακυρώσεως της επίδικης διοικητικής πράξης:
1. Οι καθ’ ων η αίτηση ενήργησαν κατά κατάχρηση και/ή καθ’ υπέρβαση εξουσίας.
2. Πλάνη σε σχέση με το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος
3. Παράλειψη διεξαγωγής της δέουσας έρευνας
Οι καθ’ ων η αίτηση υπεραμύνθηκαν της νομιμότητας της επίδικης απόφασης, τονίζοντας ότι η πολιτογράφηση είναι κυριαρχικό δικαίωμα του κράτους. Κανένα δικαίωμα περαιτέρω παραμονής του δεν είχε ο αιτητής και ούτε δικαιούται να διαμαρτύρεται για την μη ανανέωση της άδειας παραμονής του ενόσω εκκρεμούσε η αίτησή του για πολιτογράφηση, αφού είχε εξαντλήσει τον μέγιστο χρόνο παραμονής. Ο ίδιος όμως επέλεξε να παραμείνει παράνομα, θέτοντας με τον τρόπο αυτό τον εαυτό του στον κατάλογο των απαγορευμένων προσώπων. Η διοίκηση ενήργησε καλόπιστα και το δικαστήριο δεν μπορεί να επέμβει αν δεν διαπιστώσει κακοπιστία της Διοίκησης.
Οι διατάξεις που αφορούν την απόκτηση από αλλοδαπό της ιδιότητας του πολίτη της Δημοκρατίας, δυνάμει πολιτογράφησης, καθορίζονται στο άρθρο 111 σε συνδυασμό με τον Τρίτο Πίνακα του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου (Ν.104(Ι)/2002).
Σύμφωνα με το άρθρο 111 του Νόμου 104(Ι)/2002:
"Ο Υπουργός, όταν υποβληθεί σ' αυτόν αίτηση κατά τον καθορισμένο τύπο και τρόπο από οποιοδήποτε αλλοδαπό ενήλικα και με πλήρη ικανότητα, ο οποίος ικανοποιεί τον Υπουργό ότι κατέχει τα προσόντα για πολιτογράφηση σύμφωνα με τις διατάξεις του Τρίτου Πίνακα, δύναται να χορηγήσει σ' αυτόν πιστοποιητικό πολιτογράφησης.
Το πρόσωπο αυτό, στο οποίο χορηγείται το πιστοποιητικό πολιτογράφησης, μόλις δώσει επίσημη διαβεβαίωση πίστεως στη Δημοκρατία στον Τύπο που καθορίζεται στο Δεύτερο Πίνακα, καθίσταται πολίτης της Δημοκρατίας κατόπιν πολιτογράφησης, από την ημερομηνία κατά την οποία χορηγείται σ' αυτόν το πιο πάνω πιστοποιητικό."
Ο Τρίτος Πίνακας (Προσόντα για Πολιτογράφηση) προβλέπει, μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:
"1. Με την τήρηση των διατάξεων της αμέσως προηγούμενης παραγράφου, τα προσόντα για πολιτογράφηση αλλοδαπού που αιτείται τέτοια πολιτογράφηση, είναι τα ακόλουθα:
(α) Διαμονή στη Δημοκρατία για όλο το χρονικό διάστημα των αμέσως προηγούμενων 12 μηνών από την ημερομηνία της αίτησης, και
(β) κατά τη διάρκεια των αμέσως προηγούμενων από το πιο πάνω αναφερόμενο δωδεκάμηνο χρονικό διάστημα επτά ετών, είτε διέμενε στη Δημοκρατία, είτε διετέλεσε στη δημόσια υπηρεσία της Δημοκρατίας, είτε μερικώς το ένα και μερικώς το άλλο, για χρονικά διαστήματα που αθροισμένα να μην είναι λιγότερα των τεσσάρων ετών:
Νοείται ότι οι φοιτητές, επισκέπτες και αυτοεργοδοτούμενοι, καθώς και οι αθλητές, προπονητές, τεχνικοί αθλημάτων, οικιακοί βοηθοί, νοσοκόμοι και οι εργαζόμενοι σε Κύπριους ή ξένους εργοδότες ή σε υπεράκτιες εταιρείες, που διαμένουν στη Δημοκρατία αποκλειστικά με σκοπό την εργασία, όπως επίσης και οι σύζυγοι, τα τέκνα ή άλλα εξαρτώμενα τους πρόσωπα, πρέπει, κατά τη διάρκεια των αμέσως προηγούμενων τουλάχιστον επτά ετών, να συγκεντρώνουν συνολική διαμονή στη Δημοκρατία τουλάχιστον επτά ετών, από την οποία το ένα έτος αμέσως πριν την ημερομηνία υποβολής της αίτησης τους η διαμονή του να είναι συνεχής,
(γ) είναι καλού χαρακτήρα, και
(δ) έχει πρόθεση σε περίπτωση χορήγησης σ' αυτόν πιστοποιητικού-
(i) να διαμένει στη Δημοκρατία,
(ii) να εισέλθει ή να εξακολουθήσει να διατελεί στη δημόσια υπηρεσία της Δημοκρατίας ή υπηρεσία σε διεθνή οργανισμό του οποίου η Δημοκρατία είναι μέλος ή υπηρεσία σε οποιοδήποτε σύνδεσμο, εταιρεία ή σώμα που ιδρύθηκε στη Δημοκρατία…………………."
Όπως έχει κατ' επανάληψη αποφασιστεί από το Ανώτατο Δικαστήριο, η κατοχή των πιο πάνω προσόντων δεν συνεπάγεται αυτόματα την έκδοση πιστοποιητικού πολιτογράφησης. Ορθά αναφέρουν οι καθ’ ων η αίτηση στη γραπτή τους αγόρευση, ότι ο Νόμος παρέχει στον αρμόδιο Υπουργό τη διακριτική εξουσία να αποδεχθεί το αίτημα, αλλά δεν παρέχει στον αλλοδαπό δικαίωμα πολιτογράφησης. Παρέχεται μόνο το δικαίωμα να αποταθεί για πολιτογράφηση. (Βλ. Vera Joudina ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, υπόθ. αρ. 708/2005, ημερ. 20/7/2006 και Tahir Mahmood v. Κυπριακής Δημοκρατίας, υπόθ. αρ. 254/2006, ημερ. 15/5/2007).
Σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθ. αρ. 1178/2008, Sohrab Bigvand v. Κυπριακής Δημοκρατίας, ημερ. 12/11/2009:
"Κύριο στοιχείο της πολιτογράφησης, εκτός από τη βούληση του ατόμου η οποία εκφράζεται με την αίτηση του ενδιαφερομένου, είναι και η βούληση της πολιτείας που δύναται κυριαρχικά να προσδώσει την ιθαγένεια. Συνεπώς δεν επαρκεί μόνο η συνδρομή των τυπικών προϋποθέσεων του Νόμου, όπως αναλύονται στον Τρίτο Πίνακα του Ν. 141(1)/2002 και η διερεύνηση τυχόν λόγου στο πρόσωπο του αιτητή που αφορά στη δημόσια τάξη και ασφάλεια. Επιβάλλεται περαιτέρω για την άσκηση της ευρείας διακριτικής ευχέρειας του Υπουργού, να διερευνηθούν άλλοι παράγοντες, όπως η δυνατότητα ενσωμάτωσης του αιτητή στο κυπριακό περιβάλλον, η ειλικρινής επιθυμία του να γίνει κύπριος πολίτης, λαμβανομένου υπόψη για το σκοπό αυτό το ότι επέδειξε καλή διαγωγή, ότι έμαθε ικανοποιητικά την ελληνική γλώσσα, τις γνώσεις του για τον κυπριακό πολιτισμό, τα ήθη και τα έθιμα και ότι συμμετείχε γενικά στον ντόπιο τρόπο ζωής. (Βλ και Δίκαιο Ιθαγένειας, Ζωή Παπασιώπη - Πασιά, 7η έκδοση, σελ. 124-126)."
Στην παρούσα υπόθεση, εκτός από τα στοιχεία που υποβλήθηκαν με την αίτηση του αιτητή, αναζητήθηκαν οι απόψεις διαφόρων αρμοδίων αρχών.
Η εισήγηση του Επάρχου Λευκωσίας καταγράφεται ανωτέρω. Ο Αρχηγός Αστυνομίας στον έλεγχο στις βάσεις δεδομένων της Αστυνομίας δεν εντόπισε κάτι αρνητικό, το ίδιο δε και ο Διοικητής της ΚΥΠ.
Αντίθετα, η Διευθύντρια του Τμήματος Αρχείου, Πληθυσμού και Μετανάστευσης καταλήγει με την εξής εισήγηση στην επιστολής της προς τον Υπουργό, ημερομηνίας 28/3/2014:
«8. Βάσει των πιο πάνω και αφού έλαβα υπόψη μου τα δεδομένα της συγκεκριμένης περίπτωσης και ειδικά ότι ο αιτητής:
(α) δεν πληροί τις προϋποθέσεις για εξασφάλιση προσωρινού καθεστώτος παραμονής στη Δημοκρατία πόσω μάλλον για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας,
(β) βρίσκεται εκτός Δημοκρατίας,
(γ) παρέμεινε παράνομα στη Δημοκρατία για μεγάλο χρονικό διάστημα και τα στοιχεία του καταχωρήθηκαν στον κατάλογο των Απαγορευμένων Προσώπων,
(δ) η παραμονή του στη Δημοκρατία ήταν καθαρά εργασιακή καθότι η παραμονή του ανανεώνετο ολιγόχρονη και πάντα Τελική και
(ε) δεν έχει κανένα δεσμό στην Κύπρο
Γίνεται εισήγηση όπως απορριφθεί η αίτηση του Noshy Samer BOUSHRA για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με Πολιτογράφηση»
Η πιο πάνω άποψη υιοθετήθηκε ως είχε από τον Υπουργό Εσωτερικών.
Τα πιο πάνω αποκαλύπτουν, πως αποφασιστικά στοιχεία για το αποτέλεσμα της αίτησης του αιτητή, κατά πρώτον την συσχέτιση της άδειας προσωρινής παραμονής με το αίτημα για πολιτογράφηση. Την σημασία που δόθηκε στην «απουσία» του αιτητή από την Κύπρο, στην σημασία της παράνομης παραμονής του κατά την λήψη της απόφασης και του γεγονότος ότι τέθηκε στον κατάλογο Απαγορευμένων Προσώπων μετά την υποβολή της αίτησής του, στο γεγονός ότι η παραμονή ήταν πάντα για λόγους εργασίας και στο ότι δεν έχει κανένα δεσμό με την Κύπρο. Επομένως ελέγχεται η αιτιολογία της απόφασης, κατά πόσο ήταν πεπλανημένη ή ελλιπής και/ή αποτέλεσμα έλλειψης δέουσας έρευνας.
Στα Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας 1929-1959, σελ 188, υποδεικνύεται σε σχέση με την αιτιολογία της διοικητικής πράξης, ότι «είναι πλημμελής αιτιολογία της πράξεως, ήτις ου μόνον δεν στηρίζεται εις τα στοιχεία του φακέλου, αλλά αντιθέτως κλονίζεται εξ αυτών ή δεν αναφέρει τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά, εφ’ ων εστηρίχθη η μόρφωσις αντιθέτου γνώμης». Αναφέρεται περαιτέρω, ότι «ελλείπουσα αιτιολογία δεν δύναται να συμπληρωθεί εκ συγκρουομένων προς άλληλα στοιχεία των φακέλων».
Σε ό,τι δε αφορά το στοιχείο της προσωρινότητας της παραμονής του αιτητή στη Δημοκρατία, θα πρέπει να σημειώσω ότι στον Τρίτο Πίνακα του άρθρου 111 του Νόμου, όπου καθορίζονται τα προσόντα πολιτογράφησης, γίνεται ειδική αναφορά στους οικιακούς βοηθούς που διαμένουν στη Δημοκρατία αποκλειστικά με σκοπό την εργασία.
Παρέχεται δηλαδή και σ' αυτούς το δικαίωμα να αποταθούν για πολιτογράφηση υπό συγκεκριμένες γι’ αυτούς προϋποθέσεις χρονικής διάρκειας. Ο αιτητής πληρούσε τα προσόντα της απαιτούμενης διάρκειας παραμονής, πολλά χρόνια πριν την υποβολή της αίτησης, οπότε το γεγονός ότι εξάντλησε τα περιθώρια περαιτέρω παραμονής με άδεια εργασίας μέχρι την έκδοση της απόφασης δεν μπορεί παρά να είναι εξωγενής παράγοντας.
Σημειώνεται ότι η αίτηση υποβλήθηκε το έτος 2008 και αποφασίστηκε το έτος 2014. Η εξέτασή της είχε ήδη αρχίσει εντός ευλόγου χρόνου, διαπιστώνεται από την Έκθεση του Επάρχου που δόθηκε το έτος 2009. Επομένως το ότι εξαντλήθηκαν τα περιθώρια παραμονής του αιτητή στην Κύπρο μέχρι να λάβει την απόφασή της η διοίκηση, πεπλανημένα και κατά παράβαση της αρχής της χρηστής διοίκησης λήφθηκε υπόψη ως παράγοντας σχετικός με την αίτηση και ειδικότερα ως λόγος απόρριψής της.
Η πλάνη μεγιστοποιείται με την συσχέτιση της «απουσίας» του αιτητή από την Κύπρο το 2014, κατά την λήψη της απόφασης, σαν παράγοντας που λειτούργησε υπέρ της απόρριψης της αίτησης, αφήνοντας να νοηθεί ότι ο αιτητής εγκατέλειψε οικειοθελώς το έδαφος της Κύπρου, σαν κάποιος δηλαδή που δεν ενδιαφερόταν πραγματικά για την αίτησή του.
Κρίνω πως το ίδιο πεπλανημένη είναι η αιτιολογία σε σχέση με το γεγονός ότι παρέμεινε «για μεγάλο χρονικό διάστημα» παράνομα στην Δημοκρατία και το όνομά του καταχωρήθηκε στον κατάλογο των Απαγορευμένων Προσώπων. Όταν το 2009 ο αιτητής υπέβαλλε την αίτηση για πολιτογράφηση, είχε ήδη νόμιμη παραμονή στην Κύπρο με άδεια εργασίας από το 1999.
Και όχι μόνο αυτό. Κατείχε άδεια παραμονής που έληγε μετά από νόμιμες ανανεώσεις μέχρι την 25/9/2012. Από τις 18/3/2009 μέχρι την 25/9/2012 παρήλθαν 3 έτη και 6 μήνες. Στο διάστημα αυτό δεν εκδόθηκε η απόφαση των καθ’ ων η αίτηση, αλλά και δεν ανανεώθηκε η άδεια παραμονής. Η λήξη της άδειας παραμονής επήλθε δηλαδή μέσα στο διάστημα της αναμονής της έκδοσης της απόφασης για την αίτηση για πολιτογράφηση και η αναχώρηση του αιτητή έγινε αφού του υποδείχθηκε ότι δεν θα μπορούσε να ανανεωθεί και αφού παρήλθε μάλιστα διάστημα μετά την λήξη της άδειας αυτής.
Κρίνω ότι υπό τις περιστάσεις η στάση της διοίκησης είναι αντιφατική. Εντός των ορίων της διακριτικής της ευχέρειας δεν ανανέωσε περαιτέρω την άδεια παραμονής του αιτητή, αλλά καθ’ υπέρβαση αυτής θεώρησε το γεγονός της λήξης της άδειας παραμονής και την μη ανανέωσή της (διότι υπερέβη ο αιτητής το μέγιστο του επιτρεπτού χρόνου παραμονής του), ως σημαίνοντα παράγοντα για απόρριψη του αιτήματος για πολιτογράφηση.
Το ίδιο αντιφατικό είναι να θεωρούν ότι δεν βρισκόταν κατά την λήψη της απόφασής τους ο αιτητής στην Κύπρο, ενώ ήταν πολύ καλά γνωστοί οι λόγοι για τους οποίους δεν βρισκόταν στην Κύπρο. Θεωρώ επίσης ως πεπλανημένη την αόριστη αναφορά ότι ο αιτητής παρέμεινε στην Κύπρο «για μεγάλο χρονικό διάστημα» παράνομα, όταν το «μεγάλο» αυτό διάστημα ήταν ένα έτος (στα συνολικά 14 έτη που βρισκόταν ο αιτητής στην Κύπρο), το τελευταίο έτος μάλιστα έτος πριν την αναχώρησή του λόγω μη ανανέωσης της άδειάς του και 4 έτη μετά την υποβολή της αίτησής του.
Η λήψη υπόψη εξωγενών ή άσχετων ή μη ουσιωδών γεγονότων, συνιστά πλημμελή άσκηση της διακριτικής ευχέρειας της διοίκησης και καθιστά την επίδικη απόφαση ακυρωτέα ως αντίθετη προς το Νόμο και γιατί λήφθηκε καθ’ υπέρβαση ή κατάχρηση εξουσίας. (Βλ. Soteriou v. Republic (1966) 3 C.L.R. 83, Konnaris and Another v. Republic (1974) 3 C.L.R. 377, Nicolaou v.
Republic (1967) 2 C.L.R. 308, Tzavelas v. Republic (1975) 3 C.L.R. 490 και Kleanthous v. Republic (1978) 3 C.L.R. 303).
Σε σχέση με το ζήτημα της παράνομης παραμονής που επέρχεται εκ των υστέρων, μετά την υποβολή του αιτήματος για πολιτογράφηση, λόγω καθυστέρησης στην εξέταση του, και ότι δεν μπορεί να της γίνεται επίκληση από τους καθ’ ων η αίτηση που είναι οι ίδιοι που ελέγχουν τον χρόνο που διαρρέει για την έκδοση της απόφασής τους, παραθέτω απόσπασμα από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπ. αρ. 1668/2006 Ζ. Μ. ν. Δημοκρατίας, ημερ. 27/11/ 2007 (η οποία να αναφέρω ότι ανατράπηκε κατ’ έφεση, αλλά για άλλο λόγο):
«Οι καθ’ ων η αίτηση, με την αγόρευση τους, πρόβαλαν προδικαστική ένσταση με τον ισχυρισμό ότι ο αιτητής δεν έχει έννομο συμφέρον να υποβάλει την παρούσα προσφυγή κατά της απόφασης για απόρριψη του αιτήματος για πολιτογράφηση, επειδή παρέμεινε στην Κύπρο παράνομα από 12/11/04 και γι αυτό η παράνομη παραμονή του στερεί το έννομο συμφέρον να υποβάλει την παρούσα προσφυγή. [………] Αναφορικά με την προδικαστική ένσταση λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά το χρόνο που ο αιτητής υπέβαλε την αίτηση για πολιτογράφηση ήταν νόμιμα εδώ στην Κύπρο και ότι η παρανομία που επικαλούνται οι καθ’ ων έχει δημιουργηθεί από την καθυστέρηση των ιδίων να απαντήσουν στο αίτημα του, ούτως ώστε να λήξει και η άδεια της εδώ παραμονής του (12/11/04) καθώς και το ότι ο αιτητής προσβάλλει τη νομιμότητα της απόφασης των καθ’ ών (27/11/06) να μην του εγκρίνουν το αίτημα για διαμονή στην Κύπρο με πολιτογράφηση, κρίνω ότι η προδικαστική ένσταση δεν ευσταθεί….».
Απόλυτα σχετικό είναι και το κατωτέρω απόσπασμα από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Κυριάκου ν. Δημοκρατίας, (1999) 4ΑΑΔ 1059, σε σχέση με την αρχή της καλής πίστης που πρέπει να διέπει την δράση της διοίκησης:
Η αρχή της καλής πίστης είναι πολύ γενική και γι' αυτό αόριστη. Η χρηστή διοίκηση οφείλει να διαφυλάττει τα έννομα συμφέροντα του ιδιώτη και να τον διευκολύνει στην άσκηση των δικαιωμάτων του. Από την αρχή της καλής πίστης προκύπτει ότι η διοίκηση δεν δικαιούται να εκμεταλλευτεί ή ακόμα λιγότερο να δημιουργήσει καταστάσεις πλάνης, απάτης ή απειλής (Μάρκου ν. Υπουργού Εσωτερικών κ.ά. (1996) 4 Α.Α.Δ. 2500).
Η αρχή της καλής πίστης που αποβλέπει στη διασφάλιση σύμμετρης λειτουργίας των διοικητικών οργάνων και τον αποκλεισμό της αυθαιρεσίας τονίζεται και στη νομολογία μας (Tamassos Tobacco Suppliers and Co. v. Δημοκρατίας (1992) 3 A.A.Δ. 60). Ακόμα κι' αν η παράλειψη της διοίκησης οφείλεται σε απλή αβλεψία, η αβλεψία αυτή δεν θα πρέπει να αφεθεί καθ' οιονδήποτε τρόπο να επηρεάσει δυσμενώς τον αιτητή. Η διοίκηση δεν μπορεί να χρησιμοποιεί τις παραλείψεις της με σκοπό να αρνηθεί στον επηρεαζόμενο ωφελήματα που είχε (Drousiotis ν. The Cyprus Broadcasting Corporation (1984) 3 C.L.R. 546, 552. Bλέπε επίσης Δαγτόγλου, Γενικό Διοικητικό Δίκαιο, Τρίτη Έκδοση, σελ. 175).
Το πεδίο μέσα στο οποίο θα πρέπει να κινείται η διοίκηση κατά την άσκηση της διακριτικής της εξουσίας οριοθετείται από την αρχή της αγαθής κρίσης, του ίσου μέτρου κρίσης για την αντιμετώπιση όμοιων περιπτώσεων και της επιλογής του ολιγότερο επαχθούς για τον διοικούμενο τρόπου πραγμάτωσης της διοίκησης (βλέπε Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας 1929-1959, σελ. 181, 182, Παπαμιλτιάδους Μπατίστα ν. Κ.Ο.Τ. (1995) 4 Α.Α.Δ. 2614).
Η αιτιολογία της απόφασης πάσχει ως ανωτέρω. Η απόφαση δεν μπορεί να διασωθεί λόγω της ύπαρξης και πρόσθετης αιτιολογίας, διότι είναι άγνωστη η απόφαση που δυνατόν να λάβει το αρμόδιο όργανο κατά την επανεξέταση, υπό το φως του δεδικασμένου της δικαστικής απόφασης, περί της λήψης εξωγενών παραγόντων. Η πλάνη της διοίκησης επιβάλλει την επανεξέταση από το ίδιο το διοικητικό όργανο, που κρίνεται από το δικαστήριο ότι δεν λειτούργησε έννομα, αλλά κατά πλάνη ως προς την σπουδαιότητα των παραγόντων που προαναφέρθηκαν και είχαν απόλυτη σχέση με την διάρκεια του χρόνου που διέρρευσε μέχρι την λήψη της επίδικης απόφασης, που ήταν αποκλειστική ευθύνη της διοίκησης.
Ως αποτέλεσμα όλων των πιο πάνω, η προσφυγή επιτυγχάνει και η επίδικη απόφαση ακυρώνεται, με €1.200 έξοδα, πλέον Φ.Π.Α., αν υπάρχει, υπέρ του αιτητή και εναντίον των καθ’ ων η αίτηση.
Μ. Καλλιγέρου, ΠΔΔ.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο