Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
Υπόθεση Αρ. 232/2013 ECLI:CY:DD:2017:20 KI-generiert

Administrative Court annuls disability benefit denial due to insufficient investigation by the authorities.

Geschäftsnummer Υπόθεση Αρ. 232/2013
Gericht / Behörde
Rechtsordnung Zypern (CY)
Entscheiddatum
Ausgang Gutgeheissen (Allowed)

Legislator-Zusammenfassung

KI-generiert

The Administrative Court annulled the Director of Social Welfare Services' decision denying disability benefits to a Bulgarian family. The court found the authorities failed to conduct a sufficient investigation into the applicant's disability status, relying solely on a home visit instead of consulting the statutory advisory medical team. Consequently, the decision was declared void and the applicants were awarded costs.

Legislator-Regeste

KI-generiert

Articles 146 of the Constitution; The administrative authority must conduct a sufficient investigation to verify eligibility for benefits, and failure to utilize available expert resources renders the decision void.

Schlagwörter

KI-generiert
disability benefits insufficient investigation administrative review constitutional rights social welfare services Neuanmeldung für Invalidenleistungen Sozialhilfebezug Einstellung der Invalidenversicherungsleistungen

Zitierte Gesetzesbestimmungen

KI-generiert
Article 146 of the Constitution
Article 3(10) of the Law

Zitierte Rechtsprechung

KI-generiert
Stavridi and Others v. The Republic (1992) 3 AAΔ 303
Demokratia v. Chatzigeorgiou (1994) 3 AAΔ 574
Education Service Board v. Antonis Zamboglou (1997) 3 AAΔ 270
Pavlaki Paulos G. v. The Republic (1998) 3 AAΔ 720
Hatziaraplis Georgios v. The Republic (1999) 3 AAΔ 64
Motorways Ltd v. Minister of Finance and Others (1999) 3 AAΔ 447
Papageorgiou Kostas v. The Republic (1999) 3 AAΔ 648
Latonia Estate Ltd and Others v. The Republic (2001) 3 AAΔ 672
Rafitis Antonis v. The Republic and Others (2002) 3 AAΔ 345
Georgiou v. The Republic (1991) 4 AAΔ 4104
Christina Tsiantzi and Others v. Director of Planning and Housing Section (2008) 4 AAΔ 824
Bazos Theocharous v. Ministry of Labour and Social Security (2014) ECLI:CY:AD:2014:D35
Appeal dismissed for lack of clear reasoning; administrative decision voided without explicit grounds under Article 146 of the Constitution.
Surenandan Sundararaj and Others v. Minister of Interior (2015) ECLI:CY:AD:2015:D596
Supreme Court dismisses deportation appeal where fake marriage ended EU family rights and state acted bona fide.
KI-generiert

Fragen Sie sich, wie dieser Entscheid auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Entscheid zusammen mit Bundesrecht, kantonalen Erlassen, Kommentaren und Folgeentscheiden in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →

Volltext

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Σταυρίδη κ.α. ν. Δημοκρατίας (1992) 3 ΑΑΔ 303

Δημοκρατία ν. Χατζηγεωργίου (1994) 3 ΑΑΔ 574

Eπιτροπή Eκπαιδευτικής Yπηρεσίας ν. Aντώνη Zάμπογλου (1997) 3 ΑΑΔ 270

Παυλάκη Παύλος Γ. ν. Δημοκρατίας (1998) 3 ΑΑΔ 720

Χατζηαράπης Γεώργιος ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1999) 3 ΑΑΔ 64

Motorways Ltd ν. Υπουργού Οικονομικών και Άλλου (1999) 3 ΑΑΔ 447

Παπαγεωργίου Κώστας ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1999) 3 ΑΑΔ 648

Latonia Estate Ltd και Άλλοι ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2001) 3 ΑΑΔ 672

Ράφτης Αντώνης ν. Kυπριακής Δημοκρατίας και Άλλων (2002) 3 ΑΑΔ 345

Γεωργίου ν. Δημοκρατίας (1991) 4 ΑΑΔ 4104

Τσιαντή Χριστίνα και άλλοι ν. Διευθυντή Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως (2008) 4 ΑΑΔ 824

ΒΑΣΟΣ ΘΕΟΧΑΡΟΥΣ ν. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ κ.α., Υπόθεση Αρ.: 330/2011, 17/1/2014, ECLI:CY:AD:2014:D35

SURENDAN SUNDARARAJ κ.α. ν. ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ κ.α., Υπόθεση Αρ. 1867/2012, 11/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D596

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:DD:2017:20

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

(Υπόθεση Αρ. 232/2013)

27 Ιανουαρίου 2017

[Φ. ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.]

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

1. TATYANA ILIEVA

2. PETAR GEORGIEV PETROV,

Αιτητές,

ΚΑΙ

ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ

ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

Καθ΄ ων η Αίτηση.

Ν. Χαραλαμπίδου (κα), για τους Αιτητές

Ε. Παπαγεωργίου-Καρακάννα (κα), Ανώτερη Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ’ ων η Αίτηση

ΑΠΟΦΑΣΗ

ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.: Με την υπό εξέταση προσφυγή, οι αιτητές προσβάλλουν ως άκυρη, παράνομη και στερημένη οποιουδήποτε εννόμου αποτελέσματος την απόφαση των καθ’ ων η αίτηση, ημερομηνίας 28.11.2012, σύμφωνα με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση της αιτήτριας 1, για παραχώρηση δημοσίου βοηθήματος λόγω του ότι είναι άτομο με αναπηρία.

Οι αιτητές είναι Βούλγαροι υπήκοοι, σύζυγοι και γονείς δυο παιδιών που απέκτησαν από το γάμο τους. Διαμένουν δε εδώ και αρκετά χρόνια στη Δημοκρατία. Συγκεκριμένα, ο αιτητής αφίχθηκε για πρώτη φορά στην Κύπρο το έτος 2000 για σκοπούς εργοδότησης, η δε αιτήτρια ήρθε για πρώτη φορά στη χώρα το έτος 2001, ωστόσο επέστρεφε κατά διαστήματα στη Βουλγαρία, καθότι τα δυο παιδιά τους διέμεναν εκεί. Κατά τον Αύγουστο του 2009, η αιτήτρια ήρθε στη Δημοκρατία μαζί με τα παιδιά της και έκτοτε όλη η οικογένεια διαμένει στην Κύπρο. Ο αιτητής εργάζεται ως οδηγός σε εταιρεία πετρελαίου. Η αιτήτρια εργαζόταν αρχικά σε φυτώριο ως πωλήτρια/εργάτρια, ωστόσο κατά το έτος 2010 διέκοψε την εργασία της λόγω προβλημάτων υγείας.

Η αιτήτρια, στις 22.12.2010 υπέβαλε αίτηση για παροχή σύνταξης ανικανότητας στις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων, η οποία απορρίφθηκε στις 6.6.2011, όπως απορρίφθηκε στη συνέχεια και η ένσταση που υπέβαλε κατά της προαναφερθείσας απόφασης. Νέα αίτηση, που υπέβαλε η αιτήτρια στο τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες απορρίφθηκε στις 7.2.2011, καθότι κρίθηκε ότι αυτή δεν ικανοποιούσε όλες τις προϋποθέσεις και κριτήρια για την παροχή του Επιδόματος Βαριάς Κινητικής Αναπηρίας. Επισημαίνεται στο σημείο αυτό, όπως προκύπτει και από τα ενώπιον μου στοιχεία, ότι στην αιτήτρια καταβαλλόταν προσωπική σύνταξη αναπηρίας για μόνιμη αναπηρία (είδος και βαθμός αναπηρίας 90%) από 30.8.2005 μέχρι 1.10.2011, ενώ λάμβανε μέχρι 1.9.2012 σύνταξη αναπηρίας από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων της Βουλγαρίας.

Στις 28.3.2011, η αιτήτρια υπέβαλε αίτηση για παροχή δημοσίου βοηθήματος. Ακολούθησε, στο πλαίσιο εξέτασης του εν λόγω αιτήματος από τους καθ’ ων η αίτηση, προγραμματισμένη κατ’ οίκον επίσκεψη λειτουργού των καθ’ ων η αίτηση και συνέντευξη με την αιτήτρια, ενώ στις 5.12.2011, διενεργήθηκε συνέντευξη μεταξύ του αιτητή, συζύγου της αιτήτριας, και αρμόδιου λειτουργού, κατά την οποία ο αιτητής προσκόμισε ιατρική βεβαίωση, στην οποία αναγραφόταν ότι η αιτήτρια ήταν αδύνατο να εργαστεί λόγω της ασθένειάς της. Τελικά, στις 16.12.2011, οι καθ’ ων η αίτηση αναγνώρισαν την αιτήτρια ως άτομο με αναπηρία για την περίοδο από 28.3.2011 μέχρι 27.3.2012, σύμφωνα με το άρθρο 2 των περί Δημοσίων Βοηθημάτων και Υπηρεσιών Νόμων του 2006 και 2012 («ο Νόμος»). Ωστόσο, στις 23.12.2011, κατά την εξέταση της σχετικής αίτησης της αιτήτριας, και παρόλο που η αιτήτρια είχε ήδη αναγνωριστεί ως άτομο με αναπηρία, η αρμόδια λειτουργός υπέβαλε στην έκθεσή της εισήγηση για απόρριψη της αίτησης, καθότι, όπως αναφέρεται, η αιτήτρια «δεν έχει ασκήσει επαγγελματική δραστηριότητα άνω του ενός έτους» πριν από την υποβολή της αίτησης, ενώ και ο αιτητής «έχει υψηλά ένσημα από το 1999» (βλ. παράρτημα 14 στην ένσταση των καθ’ ων η αίτηση).

Περαιτέρω, όπως αναφέρεται στην ένσταση της Δημοκρατίας και όπως προκύπτει από το σχετικό παράρτημα 17 και την εκεί περιεχόμενη έκθεση της αρμόδιας λειτουργού, στις 17.9.2012, οι καθ’ ων η αίτηση έλαβαν πληροφορίες από άτομο της κοινότητας, το οποίο ήθελε να παραμένει ανώνυμο, ότι η αιτήτρια «κινείται και δεν είναι καθηλωμένη στην καρέκλα». Επίσης το ίδιο άτομο έδωσε την πληροφορία ότι η αιτήτρια ήταν ιδιοκτήτρια δυο διαμερισμάτων στη Βουλγαρία, ενώ και ο αιτητής, σύζυγός της, εργαζόταν επιπρόσθετα τις απογευματινές ώρες και αργίες. Στις 21.9.2012, πραγματοποιήθηκε από λειτουργό των καθ’ ων η αίτηση απροειδοποίητη επίσκεψη στην οικία των αιτητών, στο πλαίσιο εξέτασης της αίτησης για παροχή αναπηρικού επιδόματος, ενώ στις 26.9.2012, διενεργήθηκε σχετική συνέντευξη μεταξύ των αιτητών και λειτουργού των καθ’ ων η αίτηση. Στη βάση των πιο πάνω και τη «νέα αξιολόγηση της λειτουργού», σύμφωνα πάντα με την εν λόγω έκθεση, η αίτηση για δημόσιο βοήθημα απορρίφθηκε.

Στη σχετική επιστολή, ημερομηνίας 28.11.2012, η οποία απευθύνεται στον αιτητή, σύζυγο της αιτήτριας, και στην οποία εκτίθενται οι λόγοι της απόρριψης της αίτησης της συζύγου του για παροχή δημοσίου βοηθήματος λόγω αναπηρίας, αναφέρονται τα εξής:

«Μετά από προσεκτική μελέτη της αίτησής σας, ημερ. 28.3.2011 και βάση του άρθ. 3(10)(α) του τροποποιητικού Νόμου περί Δημοσίων Βοηθημάτων και Υπηρεσιών Νόμου του 2006 και 2012, πληροφορείστε ότι δεν δικαιούστε παροχή Δημοσίου Βοηθήματος διότι είστε πλήρως απασχολημένος και έχετε την ευθύνη συντήρησης της οικογένειάς σας. Σημειώνεται ότι η σύζυγός σας δεν εμπίπτει στις πρόνοιες του όρου «ανάπηρος» όπως αυτές ορίζονται στους Νόμους περί Δ.Β. 2006 και 2012.

Επίσης, σύμφωνα με την επιστολή του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης παραχωρήθηκε άδεια διαμονής στη σύζυγο και τα παιδιά σας, αφού εσείς με γραπτή δήλωση έχετε αναλάβει όλα τα έξοδα διατροφής, διαμονής, συντήρησης και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης τους ώστε να μην επέλθουν υπέρμετρο βάρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.».

Νομικοί Ισχυρισμοί

Κατά της πιο πάνω απορριπτικής απόφασης, οι αιτητές καταχώρησαν την υπό εξέταση προσφυγή, προβάλλοντας ως λόγους ακύρωσης της επίδικης πράξης την έλλειψη επαρκούς και/ή δέουσας αιτιολογίας, τη μη διενέργεια δέουσας έρευνας εκ μέρους των καθ’ ων η αίτηση και την ύπαρξη νομικής και πραγματικής πλάνης που εμφιλοχώρησε κατά τη λήψη της απόφασης. Περαιτέρω, οι αιτητές ισχυρίζονται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε κατά παράβαση της αρχής της καλής πίστης και κατά κατάχρηση εξουσίας, εφόσον η διακριτική ευχέρεια των καθ’ ων η αίτηση ασκήθηκε για σκοπό «καταδήλως άλλο από εκείνο για τον οποίο πρόβλεψε ο Νόμος». Εν προκειμένω, εισηγείται η ευπαίδευτη συνήγορος για τους αιτητές, η επίδικη απόφαση βρίθει αντιφάσεων και οι καθ’ ων η αίτηση ενήργησαν με σκοπό τον αποκλεισμό της αιτήτριας από δικαιώματα και κοινωνική στήριξη, αφού «δεν είναι δυνατό μέσα σε τέσσερεις/επτά μήνες ένα άτομο που είχε αναγνωριστεί ως άτομο με αναπηρία και το οποίο εξακολουθεί να πάσχει από την ίδια ασθένεια αλλά και από άλλες ασθένειες, ξαφνικά να μην θεωρείται ανάπηρο στη βάση αξιολόγησης ανώνυμων πληροφοριών και επίσκεψης λειτουργού, η οποία ούτε ιατρός είναι και ούτε οποιαδήποτε εξειδίκευση φαίνεται να έχει ώστε να είναι σε θέση να κρίνει».

Περαιτέρω, σύμφωνα με την κα Χαραλαμπίδου, η πιο πάνω συμπεριφορά των καθ’ ων η αίτηση συνιστά απαγορευμένη διάκριση λόγω ιθαγένειας και παραβίαση του Ευρωπαϊκού δικαίου. Γίνεται συναφώς αναφορά σε νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Δ.Ε.Ε.), στο άρθρο 18 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Σ.Λ.Ε.Ε.), καθώς και στην Οδηγία 2004/38/ΕΚ[1] και προβάλλεται η θέση ότι οι Ευρωπαίοι εργαζόμενοι και ιδιαίτερα αυτοί που απέκτησαν δικαίωμα νόμιμης διαμονής, δεν υπόκεινται σε καμία υποχρέωση απόδειξης επαρκών πόρων, ούτε και μπορεί να περιοριστεί η πρόσβαση σε οποιοδήποτε δικαίωμα ή κοινωνική παροχή, επειδή καλύπτουν πλήρως τις ανάγκες των ιδίων και της οικογένειάς τους,

Οι καθ’ ων η αίτηση αντιτείνουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε ορθά και νόμιμα, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του κοινοτικού δικαίου και του Συντάγματος, κατόπιν δέουσας έρευνας και κατ’ ορθή ενάσκηση των εξουσιών που τους παρέχει ο νόμος, είναι δε επαρκώς και/ή δεόντως αιτιολογημένη και ουδεμία πλάνη εμφιλοχώρησε κατά τη λήψη αυτής. Κατ’ επίκληση της απόφασης του Δ.Ε.Ε., ημερομηνίας 11.11.2014, στην Υπόθεση C-333/13, Elisabeta Dano, Florin Dano v. Jobcenter Leipzig, η ευπαίδευτη συνήγορος για τους καθ’ ων η αίτηση επισημαίνει ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες δεν μπορούν να μετακινούνται σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με μοναδικό σκοπό την απόκτηση δικαιωμάτων ή/και ωφελημάτων.

Προβάλλεται δε η θέση ότι στην υπό εξέταση περίπτωση, το γεγονός ότι είχε αρχικά εγκριθεί η αιτήτρια για αναπηρικό επίδομα, ως και το ότι η νέα απόφαση για την απόρριψή της ως δικαιούχου αναπηρικού επιδόματος δεν υποστηριζόταν από νέες ιατρικές βεβαιώσεις ως προς την κατάσταση της υγείας της, δεν θα πρέπει να σταθεί εμπόδιο στην επικύρωση της επίδικης απόφασης καθότι «η άρνηση της Διοίκησης για χορήγηση αναπηρικού επιδόματος στην αιτήτρια έχει άλλο νομικό έρεισμα», το οποίο επικυρώθηκε και με την προαναφερθείσα απόφαση του Δ.Ε.Ε.. Συναφώς, η κα Καρακάννα υποστηρίζει ότι με βάση το Νόμο και τη δέσμευση που έδωσε ο αιτητής ότι αναλαμβάνει εξ ολοκλήρου τη συντήρηση της αιτήτριας, ουδέποτε θα έπρεπε να παραχωρηθεί στην τελευταία αναπηρικό επίδομα.

Η κατάληξη

Έχω εξετάσει την προσβαλλόμενη απόφαση, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, τα οποία αποτέλεσαν το υπόβαθρο για προώθηση των ισχυρισμών των διαδίκων, είτε κατά είτε υπέρ της νομιμότητας της προσβαλλόμενης πράξης.

Με τον πρώτο προβαλλόμενο λόγο ακύρωσης, εγείρονται οι ισχυρισμοί περί έλλειψης επαρκούς και/ή δέουσας αιτιολογίας της επίδικης απόφασης, μη διενέργειας δέουσας έρευνας εκ μέρους των καθ’ ων η αίτηση και ύπαρξης νομικής και πραγματικής πλάνης. Συγκεκριμένα, η κα Χαραλαμπίδου ισχυρίζεται ότι από πουθενά δεν προκύπτει πως οι καθ’ ων η αίτηση, ενώ αρχικά είχαν αποφασίσει ότι η αιτήτρια ήταν άτομο με αναπηρία, κατέληξαν εν συνεχεία στην απόρριψη της αίτησής της για δημόσιο βοήθημα. Ούτε είναι σαφές, συνεχίζει η συνήγορος της αιτήτριας, επί ποίων νομικών διατάξεων στηρίχθηκαν οι καθ’ ων η αίτηση και έλαβαν την απόφασή τους αυτή. Γενικότερα, εισηγείται, η επίδικη απόφαση πάσχει ως αναιτιολόγητη αλλά και ως πεπλανημένη, αφού, σύμφωνα με το Νόμο, το επίδομα αναπηρίας παραχωρείται σε άτομα με αναπηρία, ανεξάρτητα από τα εισοδήματά τους, ενώ το κατά πόσον ο αιτητής ήταν σε πλήρη απασχόληση δεν έχει καμία σημασία για την παραχώρηση του εν λόγω επιδόματος, από τη στιγμή που η αιτήτρια είχε χαρακτηριστεί, δυνάμει του άρθρου 2 του Νόμου, ως άτομο με αναπηρία.

Θα πρέπει εξ’ αρχής να παρατηρήσω ότι ορθότερο θα ήταν, και για σκοπούς αποφυγής περαιτέρω σύγχυσης, η προαναφερθείσα επιστολή των καθ’ ων η αίτηση, ημερομηνίας 28.11.2012, όπου και εκτίθεται η επίδικη απόφαση, να απευθύνεται στην αιτήτρια και όχι στον αιτητή, αφού, όπως προκύπτει και από τα ενώπιον μου στοιχεία (βλ. παράρτημα 13 στην ένσταση), η αιτήτρια ήταν αυτή που υπέβαλε τη σχετική αίτηση για δημόσιο βοήθημα και όχι ο αιτητής.

Εν πάση περιπτώσει, από το κείμενο της εν λόγω επιστολής, προκύπτει ότι οι καθ’ ων έλαβαν την προσβαλλόμενη απόφαση δυνάμει της διάταξης του άρθρου 3(10)(α) του Νόμου. Σύμφωνα λοιπόν με τη συγκεκριμένη διάταξη-

«Δημόσιο βοήθημα δεν παρέχεται:

(α) για οποιαδήποτε περίοδο κατά την οποία ο αιτητής απασχολείται πλήρως σε προσοδοφόρα εργασία:

Νοείται ότι, εάν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις, ο Διευθυντής δύναται να εγκρίνει την παροχή δημοσίου βοηθήματος στα ακόλουθα πρόσωπα, έστω και αν αυτά απασχολούνται πλήρως σε προσοδοφόρα εργασία:

(i) σε ανάπηρα πρόσωπα».

Εν προκειμένω, οι καθ’ ων η αίτηση έκριναν ότι ο αιτητής ήταν πλήρως απασχολημένος, ενώ και η αιτήτρια δεν ενέπιπτε εντός του ορισμού του όρου «ανάπηρος», σύμφωνα με το άρθρο 2 του Νόμου.

Όπως έχω ήδη αναφέρει πιο πάνω, οι καθ’ ων η αίτηση, στο πλαίσιο εξέτασης της αίτησης της αιτήτριας για παροχή σε αυτήν δημοσίου βοηθήματος, είχαν αρχικά καταλήξει ότι η αιτήτρια ήταν ανάπηρο άτομο εν τη εννοία του προαναφερθέντος άρθρου 2 (βλ. παράρτημα 15 στην ένσταση της Δημοκρατίας). Όπως προκύπτει και από τα στοιχεία και έγγραφα που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου (βλ. παραρτήματα 15 και 16 της ένστασης), οι καθ’ ων η αίτηση, για την κατάληξή τους αυτή, έλαβαν υπόψη και σχετική ιατρική βεβαίωση από ιατρό του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, στην οποία αναφερόταν ότι η αιτήτρια ήταν ανίκανη για εργασία.

Ωστόσο, στις 23.12.2011, στο πλαίσιο πάντα της εξέτασης της αίτησης της αιτήτριας για παροχή δημόσιου βοηθήματος, και παρόλο που η αιτήτρια είχε ήδη αναγνωριστεί ως άτομο με αναπηρία, κάτι που αναφέρει και η αρμόδια λειτουργός Υπηρεσιών Ευημερίας στη σχετική έκθεσή της, υποβλήθηκε από την εν λόγω λειτουργό εισήγηση για απόρριψη της αίτησης, καθότι, όπως αναφέρεται αυτολεξεί, η αιτήτρια «δεν έχει ασκήσει επαγγελματική δραστηριότητα άνω του ενός έτους πριν την υπ.

της αιτ. Δ.Β. (κ. 32/αρθ. 2 α, β) ενώ ο αιτητής έχει υψηλά ένσημα από το 1999 (κ. 34)» (βλ. παράρτημα 14 στην ένσταση των καθ’ ων η αίτηση). Εν πρώτοις, είναι σαφές ότι, σύμφωνα με την υπό εξέταση εισήγηση, η οποία και έγινε αποδεκτή εν συνεχεία, οι λόγοι απόρριψης της αίτησης δεν άπτονται του κατά πόσον η αιτήτρια είναι ανάπηρο άτομο.

Είναι επίσης πρόδηλο, έτσι όπως είναι διαμορφωμένο το συγκεκριμένο λεκτικό της εν λόγω εισήγησης, ότι είναι αδύνατο να γίνει αντιληπτό σε ποιες νομικές διατάξεις αναφέρεται η υποβάλλουσα την εισήγηση λειτουργός, όπως δεν είναι αντιληπτή ούτε και η νομική βάση επί της οποίας στηρίχθηκε η εν λόγω εισήγηση.

Ούτε και προκύπτει που προβλέπονται τα δυο κριτήρια στα οποία αναφέρεται η συγκεκριμένη λειτουργός στην εισήγησή της για απόρριψη της αίτησης για δημόσιο βοήθημα. Επισημαίνω δε στο σημείο αυτό ότι ούτε στην γραπτή αγόρευση των καθ’ ων η αίτηση δίδεται οποιαδήποτε εξήγηση επ’ αυτού του σημείου, παρόλο που το ζήτημα είχε τεθεί ρητά και συγκεκριμένα μέσα από την γραπτή αγόρευση της συνηγόρου των αιτητών.

Ωστόσο, υπενθυμίζεται ότι η αίτηση απορρίφθηκε, σύμφωνα με την επίδικη απόφαση, στη βάση των προνοιών του άρθρου 3(10)(α) του Νόμου, επειδή κρίθηκε ότι η αιτήτρια δεν ήταν ανάπηρο άτομο, χωρίς να προκύπτει με σαφήνεια και/ή τη δέουσα επάρκεια πως οι καθ’ ων η αίτηση κατέληξαν στο εν λόγω συμπέρασμα. Ιδιαίτερα δε από τη στιγμή που έκριναν αρχικά την αιτήτρια ως άτομο με αναπηρία, σύμφωνα με τον ορισμό του άρθρου 2 του Νόμου, όφειλαν οι καθ’ ων η αίτηση να αιτιολογήσουν επαρκώς και εμπεριστατωμένα την μεταγενέστερη αλλαγή στην απόφασή τους επί του σημείου τούτου, ούτως ώστε να καθίσταται εφικτός ο δικαστικός έλεγχος. Κάτι τέτοιο, ωστόσο, δεν έγινε.

Επιπρόσθετα, διαπιστώνω από τα ενώπιον μου στοιχεία ότι η αξιολόγηση που ακολούθησε στη συνέχεια (βλ. παράρτημα 17 στην ένσταση) αναφορικά με το κατά πόσον η αιτήτρια ήταν άτομο με αναπηρία, προκειμένου να της δοθεί το δημόσιο βοήθημα, διενεργήθηκε στη βάση ανώνυμων πληροφοριών αλλά και εκτίμησης λειτουργού των καθ’ ων η αίτηση, η οποία έκρινε, από την κατ’ οίκον επίσκεψη στην οικία των αιτητών, ότι η αιτήτρια «τα βασικά μπορεί να τα κάνει από μόνη της» και, συνακόλουθα δεν ενέπιπτε πλέον στον ορισμό του όρου «ανάπηρος» σύμφωνα με το άρθρο 2 του Νόμου. Είναι δε στη βάση αυτής της αξιολόγησης που οι καθ’ ων η αίτηση απέρριψαν την αίτηση της αιτήτριας.

Κρίνω ότι τα πιο πάνω εύλογα εγείρουν ζητήματα ανεπαρκούς αιτιολογίας της προσβαλλόμενης απόφασης, καθώς και έλλειψης δέουσας έρευνας εκ μέρους των καθ’ ων η αίτηση και δικαίως οι αιτητές παραπονούνται.

Εν πρώτοις, από το κείμενο της επίδικης απόφασης, όπως περιέχεται στην προαναφερθείσα επιστολή ημερομηνίας 28.11.2012, είναι σαφές ότι προκύπτει ζήτημα ανεπαρκούς αιτιολογίας για τους λόγους που έχουν ήδη εκτεθεί ανωτέρω, καθιστώντας ωσαύτως ανέφικτο τον απαιτούμενο δικαστικό έλεγχο, ως η ημεδαπή νομολογία πάγια και διαχρονικά απαιτεί (βλ.

Στέφανος Φράγκου ν. Δημοκρατίας (1998) 3 Α.Α.Δ. 720 και Δημοκρατία ν. Γεώργιου Χατζηγεωργίου (1994) 3 Α.Α.Δ. 574). Η απουσία της απαιτούμενης αιτιολογίας αναφορικά με την κατάληξη των καθ’ ων η αίτηση ότι η αιτήτρια δεν ήταν ανάπηρο άτομο, εν τη εννοία του Νόμου, καθιστά τρωτή την προσβαλλόμενη πράξη, αλλά και ανέφικτη τη διενέργεια του απαιτούμενου δικαστικού ελέγχου.

Σύμφωνα με το άρθρο 28(1) του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου, «η αιτιολογία μιας διοικητικής πράξης πρέπει να είναι σαφής, ώστε να μην αφήνει αμφιβολίες ως προς το ποιος ήταν ο πραγματικός λόγος που οδήγησε το διοικητικό όργανο στη λήψη της απόφασης». Με άλλα λόγια, η αιτιολογία πρέπει να παρέχει στο Δικαστήριο τα απαραίτητα εκείνα, ειδικά και συγκεκριμένα στοιχεία, που να οδηγούν στη διακρίβωση της νομιμότητας της διοικητικής πράξης.

Πρέπει, αντίθετα με ό,τι συμβαίνει στην παρούσα υπόθεση, να εκτίθενται σε αυτήν οι πραγματικοί και νομικοί λόγοι που οδήγησαν στην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης και να παρατίθενται τα κριτήρια με βάση τα οποία λήφθηκε η εν λόγω απόφαση, ώστε να καθίσταται εφικτός ο δικαστικός έλεγχος.

Περαιτέρω, διαπιστώνω ότι ούτε και από τα στοιχεία του οικείου διοικητικού φακέλου συμπληρώνεται η αιτιολογία της απόφασης. Όπως έχει κατ΄ επανάληψη νομολογηθεί, η αιτιολογία της διοικητικής πράξης μπορεί να είναι λακωνική, αρκεί να είναι επαρκής, έτσι ώστε να μπορεί να ασκηθεί δικαστικός έλεγχος, μπορεί δε να συμπληρώνεται από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου (βλ. Σταυρινίδης ν. Δημοκρατίας (1992) 3 ΑΑΔ 303, Παπαγεωργίου ν. Δημοκρατίας (1999) 3 ΑΑΔ 648, Latomia Estate Ltd v. Δημοκρατίας (2001) 3 ΑΑΔ 672 και SURENDAN SUNDARARAJ κ.α. ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2015:D596, Υποθ. Αρ. 1867/2012, ημερ. 11.9.2015). Ωστόσο, στην παρούσα υπόθεση δεν έχω εντοπίσει οποιοδήποτε στοιχείο εντός του οικείου διοικητικού φακέλου που να μπορεί να συμπληρώσει επαρκώς την περιεχόμενη στην προαναφερθείσα επιστολή αιτιολογία, καταδεικνύοντας αναμφίβολα και αναντίλεκτα τους λόγους που οδήγησαν σε αυτήν.

Τα ίδια ισχύουν εν πολλοίς και αναφορικά με τη δεύτερη παράγραφο της προσβαλλόμενης απόφασης, όπου αναφέρεται ότι, σύμφωνα με σχετική επιστολή του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, παραχωρήθηκε άδεια διαμονής στην αιτήτρια και τα παιδιά των αιτητών, αφού προηγουμένως ο αιτητής, με γραπτή δήλωσή του, είχε αναλάβει όλα τα έξοδα διατροφής, διαμονής, συντήρησης και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψής τους «ώστε να μην επέλθουν υπέρμετρο βάρος της Κυπριακής Δημοκρατίας». Από το συγκεκριμένο λεκτικό της απόφασης δεν εντοπίζονται ούτε οι νομικές διατάξεις επί των οποίων στηρίχθηκε αυτή η θέση της Διοίκησης, αλλ’ ούτε και σε ποια διάταξη νόμου στηρίζεται ένα τέτοιο κριτήριο, ως αυτό που επικαλούνται οι καθ’ ων η αίτηση για την απόρριψη της αίτησης της αιτήτριας, με αποτέλεσμα να υφίσταται και πάλι ζήτημα αδυναμίας διενέργειας του απαιτούμενου δικαστικού ελέγχου.

Η κα Καρακάννα στην αγόρευσή της αναφέρει ότι η αιτιολογία της επίδικης απόφασης εδράζεται στο άρθρο 3(4) του Νόμου και εισηγείται ότι με βάση τη δέσμευση που έδωσε ο αιτητής ότι αναλαμβάνει εξολοκλήρου τη συντήρηση της αιτήτριας, ουδέποτε θα έπρεπε να παραχωρηθεί σε αυτήν αναπηρικό επίδομα. Παραπέμπει δε στην προαναφερθείσα απόφαση Dano του Δ.Ε.Ε., η οποία, σύμφωνα με τη συνήγορο των καθ’ ων η αίτηση, αποτελεί νομικό έρεισμα της επίδικης απόφασης. Ωστόσο, τα πιο πάνω δεν αναφέρονται στην προσβαλλόμενη απόφαση. Οι ισχυρισμοί της συνηγόρου των καθ’ ων η αίτηση συνιστούν εκ των υστέρων αιτιολογία, η οποία δεν είναι επιτρεπτή. Κατά πάγια και διαχρονική επί του θέματος νομολογία, η αιτιολογία πρέπει να δίνεται κατά τον ουσιώδη χρόνο της έκδοσης της πράξης και το περιεχόμενο της γραπτής αγόρευσης της δικηγόρου των καθ’ ων η αίτηση δεν μπορεί να θεωρηθεί ως αιτιολογία της προσβαλλόμενης πράξης (βλ. Στέφανος Φράγκου, ανωτέρω, Ελπινίκη Γεωργίου ν. Δημοκρατίας (1991) 4 Α.Α.Δ. 4104 και Χριστίνα Τσιαντή κ.α. ν. Διευθυντή Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως (2008) 4 Α.Α.Δ. 824).

Επιπρόσθετα, υφίσταται στην παρούσα και ζήτημα έλλειψης δέουσας έρευνας εκ μέρους των καθ’ ων η αίτηση, αφού, υπό τις περιστάσεις, κρίνω ότι οι καθ΄ ων η αίτηση δεν προέβησαν σε επαρκή έρευνα αναφορικά με το κατά πόσον η αιτήτρια ήταν όντως ανάπηρο άτομο ή αν αυτή δεν ενέπιπτε στον ορισμό του σχετικού όρου του Νόμου. Ειδικότερα, από τη στιγμή που οι καθ’ ων έκριναν αρχικά την αιτήτρια ως ανάπηρο άτομο, στηριζόμενοι μάλιστα σε σχετική ιατρική βεβαίωση, όφειλαν, προτού αποφασίσουν ότι τελικά αυτή δεν ενέπιπτε στον σχετικό ορισμό, να προβούν σε πιο ενδελεχή και/ή τεκμηριωμένη έρευνα, η οποία, εν πάση περιπτώσει, δεν θα εξαντλούνταν σε μια κατ’ οίκον επίσκεψη λειτουργού αλλά και σε ανώνυμες πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση της αιτήτριας. Ιδιαίτερα δε από τη στιγμή που ο ίδιος ο Νόμος παρέχει στους καθ’ ων η αίτηση τη δυνατότητα να αποταθούν σε ειδικούς ιατρούς («Συμβουλευτική Πολυθεματική Ομάδα», σύμφωνα με το άρθρο 3(10) του Νόμου), προκειμένου να διαπιστωθεί η ανικανότητα της αιτήτριας προς εργασία. Αυτό, κατά την άποψή μου, καθίστατο επιτακτικό ενόψει, ως έχω ήδη αναφέρει, και της αρχικής τους διαπίστωσης ότι η αιτήτρια ήταν άτομο με αναπηρία. Κάτω από αυτό το πρίσμα, κρίνω ότι η υπό των καθ’ ων η αίτηση διενεργηθείσα έρευνα δεν ήταν η δέουσα.

Αποτελεί πάγια νομολογία ότι το Δικαστήριο δεν υποκαθιστά τις αποφάσεις της Διοίκησης, ούτε προβαίνει σε επανεκτίμηση γεγονότων, εφόσον κρίνει ότι η έρευνα ήταν επαρκής (βλ. Βάσος Θεοχάρους ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2014:D35, Υποθ. Αρ. 330/2011, ημερ. 17.1.2014 και Χατζηαράπης ν. Δημοκρατίας (1999) 3 Α.Α.Δ. 64, 69). Επαρκής δε έρευνα θεωρείται εκείνη που επεκτείνεται στη διερεύνηση κάθε σχετικού γεγονότος (βλ. Motorways Ltd ν. Δημοκρατίας (1999) 3 Α.Α.Δ. 447). Κατά πάγια νομολογία, η έκταση, ο τρόπος και η διαδικασία επί της έρευνας που θα ακολουθηθεί είναι συνυφασμένη με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης και ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια της Διοίκησης (βλ. Ράφτης ν. Δημοκρατίας (2002) 3 Α.Α.Δ. 345, 366 και Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας ν. Ζάμπογλου, (1997) 3 Α.Α.Δ. 270). Η τελική εκτίμηση των γεγονότων και η λήψη της σχετικής απόφασης αποτελεί καθήκον και υποχρέωση του αρμόδιου οργάνου. Ωστόσο, το κριτήριο για την πληρότητα της έρευνας έγκειται στη συλλογή και διερεύνηση όλων των ουσιωδών στοιχείων, τα οποία παρέχουν βάση για ασφαλή συμπεράσματα (βλ. Ζάμπογλου, ανωτέρω), κάτι που εν προκειμένω, και για τους λόγους που έχουν εξηγηθεί, φαίνεται να ελλείπει.

Ενόψει όλων των πιο πάνω, καταλήγω ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει ως αναιτιολόγητη και ως προϊόν ελλιπούς έρευνας εκ μέρους της Διοίκησης, υποκείμενη ωσαύτως σε ακύρωση.

Με αυτή τη διαπίστωση, παρέλκει η εξέταση άλλων λόγων ακύρωσης που έχουν εγερθεί στην παρούσα προσφυγή.

Συνακόλουθα, η προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται, με €1.200 έξοδα υπέρ των αιτητών και εναντίον των καθ’ ων η αίτηση.

Φ.ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.

[1] Οδηγία 2004/38/EΚ σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στη Δημοκρατία.

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο