Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
Υπόθεση Αρ. 1034/2014 ECLI:CY:DD:2016:421 KI-generiert

Administrative court dismisses appeal against termination of public benefit for war veteran due to lack of legal grounds.

Geschäftsnummer Υπόθεση Αρ. 1034/2014
Gericht / Behörde
Rechtsordnung Zypern (CY)
Entscheiddatum
Ausgang Abgewiesen (Dismissed)

Legislator-Zusammenfassung

KI-generiert

The Administrative Court dismissed the plaintiff's appeal challenging the termination of his public care benefit. The court found no evidence of illegal revocation, lack of due diligence, or unreasoned decision-making by the Social Services Directorate. Consequently, the administration's action was upheld as lawful and justified.

Legislator-Regeste

KI-generiert

Ν. 158(I)/1999, άρθρα 28, 29, 35; The court must reject appeals where the administration acted lawfully without violating principles of good faith or due diligence, and where the decision is adequately reasoned.

Schlagwörter

KI-generiert
public benefit termination war veteran status illegal revocation due diligence principle unreasoned decision good faith principle administrative appeal Neuanmeldung für Invalidenleistungen

Zitierte Gesetzesbestimmungen

KI-generiert
Ν. 120(I)/2008
Ν. 158(I)/1999
Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999
Ν. 95(I)/2006
Ν. 95(I)/2006 - Ο περί Δημοσίων Βοηθημάτων και Υπηρεσιών Νόμος του 2006

Zitierte Rechtsprechung

KI-generiert
IRO PASCHALI ν. THE REPUBLIC OF CYPRUS (1966)
Tσικουρής Άκης ν. Aρχής Λιμένων Kύπρου (1990)
Tσικουρής Άκης ν. Aρχής Λιμένων Kύπρου (1990) 3 ΑΑΔ 4417
Παντελούρης ν. Υπ. Συμβουλίου (1991)
Παντελούρης ν. Υπ. Συμβουλίου (1991) 3 ΑΑΔ 78
JMC Polytradc ν. Δημοκρατίας (1992)
JMC Polytradc ν. Δημοκρατίας (1992) 3 ΑΑΔ 294
Κυπριακή Δημοκρατία ν. Κοινότητας Πυργών (1996)
Ράφτης Αντώνης ν. Kυπριακής Δημοκρατίας (2002)
Παπακόκκινου Βερεγγάρια Π. και Άλλη ν. Kυπριακής Δημοκρατίας (2002)
Παπακόκκινου Βερεγγάρια Π. και Άλλη ν. Kυπριακής Δημοκρατίας (2002) 3 ΑΑΔ 510
Ιωσήφ Σκορδή ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2002)
Πιερή Πιερή και Άλλοι ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2004)
Γλυκής Ανδρέας ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2005)
Podium Engineering Ltd ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2006)
Podium Engineering Ltd ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2006) 4 ΑΑΔ 485
ΑΘΗΝΑ ΠΑΙΟΝΙΔΟΥ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (2008)
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΙΑΜΗ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (2015)
Νίκη Καστωρή ν. Δημοκρατίας (2015)
KI-generiert

Fragen Sie sich, wie dieser Entscheid auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Entscheid zusammen mit Bundesrecht, kantonalen Erlassen, Kommentaren und Folgeentscheiden in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →

Volltext

ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

IRO PASCHALI ν. THE REPUBLIC OF CYPRUS THROUGH 1. THE PUBLIC SERVICE COMMISSION 2. THE MINISTER OF FINANCE (1966) 3 CLR 593

Tσικουρής Άκης ν. Aρχής Λιμένων Kύπρου (1990) 3 ΑΑΔ 4417

Παντελούρης ν. Υπ. Συμβουλίου (1991) 3 ΑΑΔ 78

JMC Polytradc ν. Δημοκρατίας (1992) 3 ΑΑΔ 294

Kυπριακή Δημοκρατία μέσω του Yπουργικού Συμβουλίου και Άλλος ν. Koινότητας Πυργών μέσω του Kοινοτάρχη και της Xωριτικής Aρχής Πυργών και Άλλων (1996) 3 ΑΑΔ 503

Ράφτης Αντώνης ν. Kυπριακής Δημοκρατίας και Άλλων (2002) 3 ΑΑΔ 345

Παπακόκκινου Βερεγγάρια Π. και Άλλη ν. Kυπριακής Δημοκρατίας (2002) 3 ΑΑΔ 510

Ιωσήφ Σκορδή ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξεως κ.α., ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΡ. 858/2001., 22 Μαϊου, 2002

Πιερή Πιερής και Άλλοι ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2004) 4 ΑΑΔ 231

Γλυκής Ανδρέας ν. Κυπριακής Δημοκρατίας και Άλλου (2005) 4 ΑΑΔ 417

Podium Engineering Ltd ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2006) 4 ΑΑΔ 485

ΑΘΗΝΑ ΠΑΙΟΝΙΔΟΥ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Υπόθεση Αρ. 1362/2005, 26 Μαρτίου 2008

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΙΑΜΗ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ/Ή ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ, Υπόθεση Αρ. 6071/2013, 30/7/2015, ECLI:CY:AD:2015:D547

Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:

Ν. 120(I)/2008 - Ο περί Αναγνώρισης της Προσφοράς, Καθιέρωσης Ημέρας Μνήμης και Τιμής και Παροχής Ωφελημάτων προς τους Αιχμαλώτους Πολέμου του 1974 και προς τους Εξαρτωμένους τους Νόμος του 2008

Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999

Ν. 95(I)/2006 - Ο περί Δημοσίων Βοηθημάτων και Υπηρεσιών Νόμος του 2006

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:

ECLI:CY:DD:2016:421

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

(Υπόθεση Αρ. 1034/2014)

22 Δεκεμβρίου 2016

[Φ. ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.]

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 9,28,29,35 ΚΑΙ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

ΒΑΣΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ

Αιτητής,

και

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕΣΩ

ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

Καθ΄ ων η Αίτηση.

Α. Γερούδη (κα), για τον Αιτητή

Τ. Ιακωβίδου (κα), Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ’ ων η Αίτηση.

ΑΠΟΦΑΣΗ

ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.: Με την υπό εξέταση προσφυγή, προσβάλλεται η νομιμότητα και εγκυρότητα της απόφασης των καθ’ ων η αίτηση, η οποία γνωστοποιήθηκε στον αιτητή με επιστολή ημερομηνίας 17.6.2014, και σύμφωνα με την οποία τερματίστηκε η προς αυτόν παροχή δημόσιου βοηθήματος, για κάλυψη αναγκών φροντίδας, που του καταβαλλόταν μέχρι τον Απρίλιο του έτους 2013.

Ο αιτητής, γεννηθείς το έτος 1957, έγγαμος και πατέρας τριών παιδιών, διετέλεσε αιχμάλωτος πολέμου κατά την τουρκική εισβολή του 1974. Στις 8.2.2012, υπέβαλε αίτηση για παροχή δημόσιου βοηθήματος, με την οποία ζητούσε πλήρη φροντίδα στο σπίτι του από άλλο πρόσωπο, προσκομίζοντας σχετική ιατρική βεβαίωση, στην οποία αναφερόταν ότι η σύζυγός του, λόγω της κατάστασής της, χρήζει βοήθειας από άλλο άτομο και ότι αυτή «παρακολουθείται από το 2002 με παραμορφωτική ρευματοειδή αρθρίτιδα. Έχει πόνους και φουσκώματα στις αρθρώσεις των άνω και κάτω άκρων. Υποφέρει επίσης από οστεοπόρωση με ιστορικό οστεοπορωτικών καταγμάτων».

Στις 2.5.2012, για σκοπούς εξέτασης της υποβληθείσας αίτησης, πραγματοποιήθηκε από λειτουργό του Τμήματος Κοινωνικών Υπηρεσιών επίσκεψη στην οικία του αιτητή, όπου βρισκόταν και η σύζυγός του. Από την εν λόγω επίσκεψη, διαπιστώθηκε ότι, όντως, η σύζυγος του αιτητή, λόγω της κατάστασης της υγείας της, έχρηζε βοήθειας, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες φροντίδας της. Τελικά, στις 2.7.2012, η αίτηση του αιτητή για λήψη οικονομικής βοήθειας εγκρίθηκε για ιδιωτική κατ’ οίκον φροντίδα της συζύγου του από αλλοδαπή φροντίστρια, η οποία είχε εργοδοτηθεί από τον αιτητή ήδη από 22.5.2012. Περαιτέρω, στην σχετική εισηγητική έκθεση του αρμόδιου λειτουργού (βλ. παράρτημα 5 στην ένσταση) αναφερόταν ότι «θα δοθούν αναδρομικά δικαιώματα μέσω εκτάκτου».

Ωστόσο, στη συνέχεια, οι καθ’ ων η αίτηση διαπίστωσαν ότι λανθασμένα προχώρησαν στην εν λόγω έγκριση και/ή απόφαση, κατ’ εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου, αφού, σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Αναγνώρισης της Προσφοράς, Καθιέρωσης Ημέρας Μνήμης και Τιμής και Παροχής Ωφελημάτων προς τους Αιχμαλώτους Πολέμου του 1974 και προς τους Εξαρτώμενούς τους Νόμου του 2008 (Ν.120(Ι)/2008), ο αιτητής είχε μεν δικαίωμα κάλυψης των αναγκών φροντίδας, αλλά μέσω του προγράμματος κατ’ οίκον και φροντίδας των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας από κρατική φροντίστρια και όχι από αλλοδαπή ιδιωτική φροντίστρια. Σημειώνεται στο σημείο αυτό ότι, σύμφωνα με το άρθρο 9 του Νόμου 120(Ι)/2008, οι αιχμάλωτοι πολέμου και οι εξαρτώμενοί τους, καθίστανται δικαιούχοι του προγράμματος κατ’ οίκον και φροντίδας ηλικιωμένων προσώπων και ατόμων με ειδικές ανάγκες που εφαρμόζονται από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας.

Συνεπεία της πιο πάνω διαπίστωσής τους, οι καθ’ ων η αίτηση προέβησαν σε επαναξιολόγηση της περίπτωσης του αιτητή. Συναφώς, στις 14.12.2012, μετά από οδηγίες της Διευθύντριας Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας (στο εξής «η Διευθύντρια»), ημερομηνίας 3.12.2012, πραγματοποιήθηκε νέα επίσκεψη στην οικία του αιτητή, προκειμένου να επαναξιολογηθούν οι ανάγκες της οικογένειάς του και να καλυφθούν από το Πρόγραμμα Κρατικής Φροντίδας που εφαρμόζεται σύμφωνα με το Νόμο 120(Ι)/2008. Περαιτέρω, η προς τον αιτητή έκδοση της επιταγής που αφορούσε το επίδομα Απριλίου 2013 δεν εκδόθηκε, προκειμένου να αξιολογηθούν οι ανάγκες φροντίδας της συζύγου του. Η σχετική απόφαση των καθ’ ων η αίτηση για τη διακοπή της προς τον αιτητή παροχής δημόσιου βοηθήματος από 1.4.2013, λήφθηκε στις 19.4.2013 και ο αιτητής ενημερώθηκε προφορικά. Ωστόσο, λόγω του ότι αυτός δεν ενημερώθηκε και γραπτώς για την εν λόγω απόφαση, οι καθ’ ων η αίτηση, με επιστολή τους ημερομηνίας 17.6.2014, πληροφόρησαν τον αιτητή για τον τερματισμό της παροχής δημόσιου βοηθήματος, παραθέτοντας τους λόγους της εν λόγω απόφασης, ενώ τον ενημέρωναν και για το δικαίωμά του να προσβάλει την εν λόγω απόφαση με προσφυγή, σύμφωνα με το Άρθρο 146 του Συντάγματος, όπερ και έπραξε.

Περαιτέρω, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του οικείου διοικητικού φακέλου, ο αιτητής, αφού του εξηγήθηκε η εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου και οι εσφαλμένες διαδικασίες που ακολουθήθηκαν από τη Διοίκηση, καθοδηγήθηκε από τους καθ’ ων η αίτηση για την εκ νέου υποβολή αίτησης για παροχή δημόσιου βοηθήματος, δυνάμει του περί Δηµόσιων Βοηθηµάτων και Υπηρεσιών Νόµου του 2006 (Ν. 95(Ι)/2006), ως αυτός ίσχυε κατά τον ουσιώδη χρόνο, εφόσον ο αιτητής ήταν άνεργος και η οικογένειά του αντιμετώπιζε σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Πράγματι, στις 23.5.2013, ο αιτητής υπέβαλε την εν λόγω αίτηση, η οποία ωστόσο, στις 20.6.2013, απορρίφθηκε, λόγω της, όπως αναφέρεται στη σχετική επιστολή που του εστάλη στις 20.12.2013, μη συγκατάθεσής του για επιβολή απαγόρευσης επί της κτηματικής του περιουσίας σύμφωνα με τις διατάξεις του προαναφερθέντος Νόμου 95(Ι)/2006. Ωστόσο, στην εν λόγω επιστολή αναφέρεται επίσης ότι, λόγω της ιδιαιτερότητας των περιστάσεων του αιτητή, απεστάλη στον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων σχετική έκθεση για εξέταση του αιτήματος του αιτητή με βάση το σχέδιο για έκτακτα βοηθήματα.

Εν πάση περιπτώσει, αυτό που προσβάλλεται με την παρούσα προσφυγή και αποτελεί αντικείμενο εξέτασης δεν είναι η περιεχόμενη στην αμέσως πιο πάνω επιστολή, ημερομηνίας 20.12.2013, απόφαση, αλλά, ως ήδη ελέχθη, η απόφαση για τερματισμό της παροχής δημοσίου βοηθήματος που περιέχεται στην επιστολή των καθ’ ων η αίτηση, ημερομηνίας 17.6.2014.

Νομικοί ισχυρισμοί

Ο αιτητής ισχυρίζεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει γιατί είναι αποτέλεσμα έλλειψης δέουσας έρευνας και πλάνης περί τα πράγματα και το νόμο. Συγκεκριμένα, εγείρεται ο ισχυρισμός ότι οι καθ’ ων η αίτηση εφάρμοσαν εσφαλμένα το Νόμο 120(Ι)/2008 και, κατά τη λήψη της επίδικης απόφασης, δεν έλαβαν υπόψη τους ότι οι συνθήκες «όπως διαπιστώθηκαν από την καταχώρηση της αίτησης στις 8.2.2012, δεν μεταβλήθηκαν μέχρι την διακοπή παροχής επιδόματος τον Απρίλιο του 2013 ή την ανάκληση της απόφασης στις 17.6.2014». Συναφώς, ο αιτητής προβάλλει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση αντίκειται και στις πρόνοιες του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου του 1999 (Ν. 158(Ι)/1999).

Προβάλλεται περαιτέρω ο ισχυρισμός ότι η προσβαλλόμενη απόφαση στερείται της δέουσας αιτιολογίας και λήφθηκε καθ’ υπέρβαση και/ή κατά κατάχρηση εξουσίας και/ή εσφαλμένης άσκησης διακριτικής εξουσίας εκ μέρους των καθ’ ων η αίτηση. Επιπρόσθετα, εγείρονται ισχυρισμοί, χωρίς πάντως να εξειδικεύονται και/ή τεκμηριώνονται περαιτέρω, περί παράβασης της αρχής της ισότητας, της καλής πίστης και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του πολίτη προς το κράτος δικαίου. Προβάλλει, επίσης, η ευπαίδευτη συνήγορος για τον αιτητή, τον ισχυρισμό ότι παραβιάστηκε η αρχή της φυσικής δικαιοσύνης, καθότι ο αιτητής στερήθηκε του δικαιώματός του να ακουστεί πριν από την έκδοση μιας δυσμενούς, γι’ αυτόν, απόφασης.

Τέλος, εγείρεται ο ισχυρισμός ότι οι καθ’ ων η αίτηση ενήργησαν κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 54 του Νόμου 158(Ι)/1999, και των εκεί περιεχόμενων αρχών της ανάκλησης διοικητικής πράξης.

Αντικρούοντας τους πιο πάνω ισχυρισμούς, οι καθ’ ων η αίτηση ισχυρίζονται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι επαρκώς και/ή δεόντως αιτιολογημένη, λήφθηκε δε ορθά και νόμιμα και μετά από διενέργεια της δέουσας έρευνας και κατ’ ορθή ενάσκηση της διακριτικής τους εξουσίας, και ουδεμία πλάνη εμφιλοχώρησε κατά τη λήψη αυτής. Οι καθ’ ων η αίτηση, προβάλλει η ευπαίδευτη δικηγόρος της Δημοκρατίας, δεν αρνούνται ότι ο αιτητής είναι δικαιούχος σύμφωνα με το πρόγραμμα για παροχή φροντίστριας, η οποία όμως θα εργοδοτείται από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, σύμφωνα και με τα όσα επιτάσσει ο Νόμος 120(Ι)/2008.

Περαιτέρω, τονίζουν οι καθ’ ων η αίτηση στην δική τους αγόρευση, με αναφορά σε σχετική ημεδαπή νομολογία, ότι η διενεργηθείσα ανάκληση της απόφασης της Διοίκησης αναφορικά με την παροχή δημόσιου βοηθήματος στον αιτητή ουδόλως εκφεύγει των υπό του άρθρου 54 του Νόμου 158(Ι)/1999 αρχών της ανάκλησης, αλλ’ αντιθέτως διενεργήθηκε καθόλα νόμιμα και συμφώνως των προνοιών του εν λόγω άρθρου, δεδομένου ότι επρόκειτο για μια παράνομη πράξη και «η παρανομία που δημιουργήθηκε δεν άφηνε την ευνοϊκή κατάσταση που δημιουργήθηκε για τον αιτητή να αποτελέσει κώλυμα στην ανάκληση της προσβαλλόμενης πράξης». Εξάλλου, συνεχίζει η κα Ιακωβίδου, η ανάκληση παράνομης διοικητικής πράξης, σύμφωνα με το άρθρο 54, είναι δυνατό να γίνει ακόμη και μετά την παρέλευση εύλογου χρόνου εφόσον γίνεται για λόγους δημοσίου συμφέροντος. Και αυτό, σύμφωνα με τη θέση που προβάλλει, συμβαίνει στην παρούσα υπόθεση. Το δε εύλογο του χρόνου ανάκλησης είναι ζήτημα που συνδέεται άμεσα με τα γεγονότα της υπόθεσης.

Τέλος, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς περί παραβίασης του άρθρου 43 του Νόμου 158(Ι)/1999 και του εκεί προβλεπόμενου δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης, η συνήγορος των καθ’ ων η αίτηση ισχυρίζεται ότι το εν λόγω δικαίωμα παρέχεται, είτε στις περιπτώσεις που αυτό προβλέπεται ρητά από την οικεία νομοθεσία, είτε στις περιπτώσεις διαδικασιών πειθαρχικής φύσης ή διαδικασιών που σκοπείται η λήψη μέτρων με τιμωρητικό χαρακτήρα. Εν προκειμένω, καταλήγει, η προσβαλλόμενη πράξη δεν αποτελεί κύρωση αλλά «μέρος μιας καθαρά διοικητικής διαδικασίας» και, συνακόλουθα, δεν υφίστατο υποχρέωση εκ μέρους της Διοίκησης να ακούσει τον αιτητή πριν από την έκδοση της επίδικης απόφασης, ο οποίος, εν πάση περιπτώσει, είχε επικοινωνία και συναντήσεις με τους καθ’ ων η αίτηση πριν από τη λήψη της εν λόγω απόφασης.

Η κατάληξη

Έχω εξετάσει την προσβαλλόμενη απόφαση υπό το πρίσμα του οικείου διοικητικού φακέλου, των παραρτημάτων της ένστασης των καθ’ ων η αίτηση και, γενικότερα, όλων των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, τα οποία αποτέλεσαν το υπόβαθρο για προώθηση των εκατέρωθεν θέσεων.

Ξεκινώντας από το τελευταίο, ήτοι τον ισχυρισμό ότι παραβιάστηκε το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης του αιτητή και, συνακόλουθα, οι διατάξεις του άρθρου 43 του Νόμου 158(Ι)/1999, κρίνω ότι αυτός δεν ευσταθεί και υπόκειται σε απόρριψη. Όπως ορθώς αναφέρουν και οι καθ’ ων η αίτηση στην αγόρευσή τους, με αναφορά τόσο στις διατάξεις του εν λόγω άρθρου, όσο και στην απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Παντελούρης κ.α. ν. Υπουργικού Συμβουλίου (1991) 3 Α.Α.Δ. 78, το δικαίωμα του διοικουμένου να ακούγεται πριν από την έκδοση μιας διοικητικής πράξεως που τον αφορά υφίσταται στις περιπτώσεις που το προβλέπει ρητά ο νόμος ή όταν η επίδικη διοικητική πράξη αποτελεί στην ουσία επιβολή ποινής ή κυρώσεως ή όταν είναι τιμωρητικής ή πειθαρχικής φύσεως. Σε μια πιο πρόσφατη απόφασή του, στην PODIUM ENGINEERING LTD ν. Δημοκρατίας (2006) 4 Α.Α.Δ. 485, το Ανώτατο Δικαστήριο επεσήμανε ότι «Η ανάκληση δεν αποτελεί ούτε τιμωρία ούτε πειθαρχική κύρωση ώστε να προκύπτει άμεσα η ανάγκη να ακουσθεί ο αιτητής (Βλ. Παπακόκκινου κ.ά. v. Δημοκρατίας (2002) 3 Α.Α.Δ. 510 και Σκορδή v. Κυπριακής Δημοκρατίας, Υπόθ. Αρ. 858/01, ημερ. 22.5.02.)».

Τα πιο πάνω ισχύουν ευθέως και στην παρούσα υπόθεση, αφού σαφώς και η προσβαλλόμενη πράξη τερματισμού της παροχής δημόσιου βοηθήματος προς τον αιτητή δεν έχει τιμωρητικό χαρακτήρα, ενώ ούτε και στην οικεία νομοθεσία προβλέπεται το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης του αιτητή, ο οποίος, εν πάση περιπτώσει, όπως ορθώς επισημαίνει η κα Ιακωβίδου, είχε, πριν από τη λήψη της εν λόγω απόφασης, επικοινωνία και συναντήσεις με τους καθ’ ων η αίτηση, η οποίοι και τον ενημέρωσαν συναφώς.

Ενόψει των πιο πάνω, ο συγκεκριμένος ισχυρισμός δεν μπορεί να ευσταθεί και απορρίπτεται.

Προχωρώ τώρα να εξετάσω τους ισχυρισμούς περί παρανομίας της προσβαλλόμενης διοικητικής πράξης.

Αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι η αίτηση του αιτητή βασίστηκε στις πρόνοιες του Νόμου 120(Ι)/2008, όπως εξάλλου και ο ίδιος αναφέρει σε σχετική επιστολή του προς τη Διευθύντρια, ημερομηνίας 3.10.2013 (βλ. σελ. 215 στον οικείο διοικητικό φάκελο), και δη στο άρθρο 9 αυτού, σύμφωνα με το οποίο-

«Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του περί Δηµόσιων Βοηθηµάτων και Υπηρεσιών Νόµου και οποιουδήποτε άλλου νόµου, µε τον παρόντα Νόµο και για σκοπούς διαφύλαξης ενός αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης των δυσπραγούντων σήµερα αιχµαλώτων πολέµου, αυτοί καθίστανται δικαιούχοι των ακόλουθων σχεδίων ή προγραµµάτων, τα οποία εφαρµόζονται από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευηµερίας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων:

(α) Πρόγραµµα κατ’ οίκον φροντίδας ηλικιωµένων προσώπων και ατόµων µε ειδικές ανάγκες.

(β) Σχέδιο επιχορήγησης διακοπών για ηλικιωµένα/ανάπηρα άτοµα.

(γ) Σχέδιο επιχορήγησης αυτοεργοδότησης ηλικιωµένων.».

Είναι επίσης γεγονός ότι υπήρξε εν προκειμένω εσφαλμένη εφαρμογή των διατάξεων του εν λόγω άρθρου από τους καθ’ ων η αίτηση, δεδομένου ότι, παρά την αίσια κατάληξη της αίτησης του αιτητή για παροχή φροντίδας στη σύζυγό του, η έγκριση αφορούσε στην παροχή εικοσιτετράωρης φροντίδας από αλλοδαπή ιδιωτική φροντίστρια, την οποίαν μάλιστα ο αιτητής είχε ήδη από 22.5.2012 εργοδοτήσει, και όχι φροντίδα με βάση το προβλεπόμενο στο υπό αναφορά άρθρο Πρόγραμμα κατ’ οίκον φροντίδας ηλικιωμένων προσώπων και ατόμων με ειδικές ανάγκες, το οποίο εφαρμόζεται από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας. Συνεπώς, δε χωρεί αμφιβολία ότι εν προκειμένω, οι καθ’ ων η αίτηση εφάρμοσαν λανθασμένα τις πρόνοιες του Νόμου 120(Ι)/2008 και η απόφαση ημερομηνίας 2.7.2012, με την οποία είχε εγκριθεί η αίτηση του αιτητή, ήταν παράνομη και εσφαλμένη.

Οι καθ’ ων η αίτηση, όταν διαπίστωσαν την εκ μέρους τους εσφαλμένη εφαρμογή της πιο πάνω νομοθεσίας, αντέδρασαν και προέβησαν σε επαναξιολόγηση της περίπτωσης του αιτητή. Όπως έχω ήδη αναφέρει, μετά από οδηγίες της Διευθύντριας, ημερομηνίας 3.12.2012, πραγματοποιήθηκε, στις 14.12.2012, νέα επίσκεψη στην οικία του αιτητή, προκειμένου να επαναξιολογηθούν οι ανάγκες της οικογένειάς του και να καλυφθούν αυτές από το Πρόγραμμα Κρατικής Φροντίδας που εφαρμόζεται σύμφωνα με το Νόμο 120(Ι)/2008. Στην ίδια επιστολή, αναφέρεται ρητά ότι ο αιτητής «έχει δικαίωμα κάλυψης των αναγκών φροντίδας του μέσω του Προγράμματος Κατ’ οίκον Φροντίδας των ΥΚΕ από κρατική φροντίστρια και όχι από αλλοδαπή φροντίστρια.».

Συνεπεία των πιο πάνω, η προς τον αιτητή έκδοση της επιταγής που αφορούσε το επίδομα Απριλίου 2013 δεν εκδόθηκε, ενώ η επίδικη απόφαση των καθ’ ων η αίτηση για τη διακοπή της προς τον αιτητή παροχής δημόσιου βοηθήματος από 1.4.2013, λήφθηκε στις 19.4.2013. Ο αιτητής ενημερώθηκε προφορικά και στη συνέχεια γραπτά με επιστολή των καθ’ ων η αίτηση, ημερομηνίας 17.6.2014.

Στην εμπροσθοφυλακή των επιχειρημάτων του αιτητή βρίσκεται ο ισχυρισμός ότι η εν λόγω απόφαση συνιστά παράνομη ανάκληση διοικητικής πράξης, κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 54 του Νόμου 158(Ι)/1999. Σύμφωνα με την ευπαίδευτη συνήγορο για τον αιτητή, στην παρούσα περίπτωση, ακόμη και αν θεωρηθεί ότι η αρχική απόφαση των καθ’ ων η αίτηση για παραχώρηση επιδόματος φροντίδας για εργοδότηση αλλοδαπής οικιακής βοηθού ήταν παράνομη, η εν λόγω απόφαση δεν μπορεί να ανακληθεί γιατί δεν συντρέχει οποιαδήποτε από τις προϋποθέσεις του εδαφίου (2) του εν λόγω άρθρου, ούτε και γίνεται επίκληση του δημοσίου συμφέροντος στην υπό αναφορά απόφαση. Εκ διαμέτρου αντίθετη είναι η θέση των καθ’ ων η αίτηση, η οποίοι προβάλλουν ότι η ανάκληση της επίδικης πράξης έγινε καθόλα νόμιμα και συμφώνως των διατάξεων του άρθρου 54.

Σύμφωνα με τις πρόνοιες του εν λόγω άρθρου που εδώ ενδιαφέρουν-

«(1) Τηρουµένων των πιο κάτω εδαφίων, θεωρείται παράβαση των αρχών της χρηστής διοίκησης η ανάκληση από τη διοίκηση µετά πάροδο εύλογου χρόνου πράξης της έστω και παράνοµης, που στο µεταξύ δηµιούργησε δικαιώµατα και γενικά ευνοϊκές για το διοικούµενο καταστάσεις. Η ύπαρξη του εύλογου χρόνου κρίνεται από τις ειδικές περιστάσεις κάθε υπόθεσης.

(2) Η ανάκληση παράνοµης διοικητικής πράξης επιτρέπεται και µετά παρέλευση εύλογου χρόνου, αν αυτή εκδόθηκε έπειτα από δόλια ή απατηλή ενέργεια του ενδιαφεροµένου ή αν ο ενδιαφερόµενος ήταν ενήµερος της παρανοµίας της πράξης κατά το χρόνο της έκδοσής της ή για λόγους δηµόσιου συµφέροντος.».

Εν πρώτοις, δεν με βρίσκει σύμφωνο η θέση της δικηγόρου της Δημοκρατίας ότι ο αιτητής ήταν ενήμερος της παρανομίας της πράξης, επειδή είχε ενημερωθεί σχετικά από τους καθ’ ων η αίτηση. Οι πρόνοιες του εδαφίου (2) του άρθρου 54 είναι σαφείς και επιτάσσουν την υπό του ενδιαφερόμενου γνώση της παρανομίας, όχι σε οποιοδήποτε στάδιο, αλλά κατά το χρόνο έκδοσης της πράξης, κάτι βέβαια που δεν φαίνεται να ισχύει εν προκειμένω, αφού ο αιτητής δεν ήταν εξ’ αρχής ενήμερος για την παράνομη εφαρμογή του Νόμου από τους καθ’ ων η αίτηση, αλλά ενημερώθηκε σε στάδιο μεταγενέστερο της έκδοσης της απόφασης ημερομηνίας 2.7.2012, με την οποία είχε αρχικά εγκριθεί η αίτησή του. Συνακόλουθα, δεν εφαρμόζεται στην παρούσα η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Γιώργος Κατσιάμης ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2015:D547, Υποθ. Αρ. 6071/2013, ημερ. 30.7.2015, την οποία επικαλούνται οι καθ’ ων η αίτηση. Σε εκείνην την υπόθεση ο αιτητής γνώριζε για την παρανομία εξ’ αρχής. Παρομοίως, δεν τυγχάνει εφαρμογής στην παρούσα περίπτωση ούτε η απόφαση στην Αθηνά Παιονίδου ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1362/2005, ημερ. 26.3.2008, την οποία επίσης επικαλούνται οι καθ’ ων η αίτηση, αφού εκεί, σε αντίθεση με την παρούσα υπόθεση, το σφάλμα και/ή η ολιγωρία της Διοίκησης προέκυψε από παράλειψη και/ή ευθύνη της αιτήτριας.

Περαιτέρω, δε συμφωνώ ούτε με τη θέση του αιτητή ότι εν προκειμένω, η ανάκληση της αρχικής πράξης έλαβε χώρα λόγω μεταγενέστερης εκτίμησης γεγονότων και αλλαγής αιτιολογίας της εν λόγω πράξης από τους καθ’ ων η αίτηση. Είναι σαφές ότι η υπό των καθ’ ων η αίτηση επίδικη ανάκληση έλαβε χώρα για λόγους νομιμότητας, λόγω της διαπιστωθείσας παράνομης απόφασής τους, ημερομηνίας 2.7.2012. Σχετική επ’ αυτού είναι η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην στην Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου ν. Επιτροπή Προστασίας Ανταγωνισμού κ.α., Υποθ. Αρ. 256/2013, ημερ. 22.12.2005, όπου εξετάστηκαν παρόμοια θέματα.

Εν πάση περιπτώσει, οι πρόνοιες του εδαφίου (2) του άρθρου 54 εξετάζονται και τυγχάνουν εφαρμογής, μόνον εφόσον προηγουμένως κριθεί, σύμφωνα με το εδάφιο (1) του ιδίου άρθρου, ότι παρήλθε εύλογος χρόνος μεταξύ της έκδοσης της παράνομης διοικητικής πράξης και της μεταγενεστέρως διενεργθείσας ανάκλησής της. Με βάση την εν λόγω διάταξη, θεωρείται παράβαση των αρχών της χρηστής διοίκησης η ανάκληση από τη διοίκηση, µετά πάροδο εύλογου χρόνου, πράξης της έστω και παράνοµης, που στο µεταξύ δηµιούργησε δικαιώµατα και γενικά ευνοϊκές για το διοικούµενο καταστάσεις. Δε χωρεί αμφιβολία ότι εν προκειμένω, η ανακληθείσα πράξη ήταν ευμενής για τον αιτητή. Συνεπώς, αυτό που θα πρέπει να εξεταστεί είναι κατά πόσον στην παρούσα υπόθεση παρήλθε ο εύλογος χρόνος, η ύπαρξη του οποίου «κρίνεται από τις ειδικές περιστάσεις κάθε υπόθεσης».

Όπως έχει κατ’ επανάληψη νομολογηθεί, το ζήτημα του εύλογου χρόνου είναι ζήτημα πραγματικό και συνδέεται άρρηκτα με τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης (βλ. IRO PASCHALI v. The Republic (1966) 3 Α.Α.Δ. 593 και Ν.Σ. Πισσαρίδης Λτδ ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 493/1986, ημερ. 28.7.1990). Στην Πιερής Πιερή κ.α. ν. Δημοκρατίας (2004) 4 Α.Α.Δ. 231, το Δικαστήριο, με αναφορά στο Σύγγραμμα του Π.Δ. Δαγτόγλου, Γενικό Διοικητικό Δίκαιο, Τρίτη έκδοση, αναφέρει τα εξής, άμεσα σχετικά με το ζήτημα του εύλογου χρόνου (οι υπογραμμίσεις είναι του παρόντος Δικαστηρίου):

«Στην παρούσα υπόθεση, όπως έχει υποδειχθεί, πρόκειται για ανάκληση παράνομης διοικητικής πράξεως η οποία όμως ήταν ευμενής για τους αιτητές. Το αρ. 54(1) του πιο πάνω Νόμου 158(Ι)/99 επιτρέπει την ανάκληση της μετά «πάροδο ευλόγου χρόνου». Το ίδιο και οι σχετικές αρχές του διοικητικού δικαίου των οποίων αποτελεί κωδικοποίηση.

Σε σχέση με τη διάρκεια του χρόνου στο Δαγτόγλου (πιο πάνω), παραγ. 704, 705, υποδεικνύονται τα εξής:

«704. Στην μεγάλη πλειοψηφία των αποφάσεών του όμως το Συμβούλιο της Επικρατείας στηρίζει την απόφασή του για το επιτρεπτό ή ανεπίτρεπτο της ανακλήσεως κατά κύριο λόγο στην διάρκεια του χρόνου μεταξύ εκδόσεως και ανακλήσεως της πράξεως. Μόνο αν ο χρόνος είναι 'εύλογος', δηλαδή εν όψει των περιστάσεων όχι πολύ μακρός, επιτρέπεται η ανάκληση. Το σύνθετο λοιπόν ζήτημα της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης απλοποιείται σε ζήτημα χρονικής διάρκειας, συνήθως πάντως συνδυασμένο με τις συγκεκριμένες περιστάσεις.

705. Η σχετική νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας υπήρξε άκρως ασταθής. Ως εύλογο χρόνο μεταξύ εκδόσεως και ανακλήσεως της πράξεως δεν εθεώρησε το δικαστήριο σε μια περίπτωση ούτε δέκα χρόνια, ενώ σε άλλη περίπτωση αρκέσθηκε σε εικοσιτρείς μήνες. Η διακύμανση του απαιτούμενου για το αμετάκλητο της πράξεως χρόνου καθοριζόταν εν όψει των ειδικών συνθηκών κάθε περιπτώσεως, ιδίως της βαρύτητας της παρανομίας ή της συνεχούς αμφισβητήσεως της νομιμότητας, αλλά συχνά χωρίς ιδιαίτερη αιτιολογία. Τελικά, ο α.ν. 261/68 'περί χρόνου ανακλήσεως παρανόμων διοικητικών πράξεων' όρισε ότι ο εύλογος χρόνος μεταξύ εκδόσεως και ανακλήσεως της πράξεως δεν είναι βραχύτερος της πενταετίας. ..........................................................................................................»

Ποιες είναι τώρα οι ειδικές συνθήκες της παρούσας υπόθεσης; Αυτές αποτελούνται από τον επηρεασμό των δικαιωμάτων τρίτων προσώπων. Αυτός ο παράγοντας αποτελεί ένα κυρίαρχο και καθοριστικό παράγοντα. Μη ανάκληση της επίδικης απόφασης θα διαιώνιζε τον επηρεασμό των δικαιωμάτων άλλων αξιωματικών υπό την έννοια ότι θα επηρέαζε την ανέλιξη και προαγωγή τους. Πρόσθετα θα διατηρούσε σε ισχύ μια παράνομη κατάσταση πραγμάτων η οποία θα τελούσε συνεχώς υπό αμφισβήτηση. Μια άλλη ειδική συνθήκη είναι η βαρύτητα της παρανομίας. Εν όψει των ρητών προνοιών του Καν. 11(4) θεωρώ ότι πρόκειται για αυξημένης βαρύτητας παρανομία.

Έχω, επομένως, την άποψη ότι οι πιο πάνω ειδικές συνθήκες είναι τέτοιας βαρύτητας που να καθιστούν εύλογο τον χρόνο - των 4 ετών και 8 μηνών - που έχει διαρρεύσει. Επομένως η διοίκηση νόμιμα έχει προχωρήσει στην επίδικη πράξη. Ακολουθεί πως η προσφυγή πρέπει ν' απορριφθεί.».

Περαιτέρω, στο Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου του Επαμεινώνδα Π. Σπηλιωτόπουλου, 12η έκδοση, Μέρος Ι, παράγραφο 177, σελ. 193, αναφέρεται ότι «ο εύλογος χρόνος κρίνεται από το δικαστήριο κατ΄ εκτίμηση των συνθηκών κάθε περίπτωσης, δεν μπορεί όμως, σύμφωνα με τον ΑΝ261/1968, να είναι λιγότερος από πέντε έτη από τη έκδοση της πράξης, εκτός αν υπάρχει αντίθετη ειδική διάταξη (ΣΕ 3424/1988).».

Στην Ανδρέας Γλυκής ν. Δημοκρατίας (2005) 4 Α.Α.Δ. 417, η ανάκληση του διορισμού του αιτητή μετά πάροδο τεσσάρων ετών από την απόφαση διορισμού του, κρίθηκε ότι διενεργήθηκε πριν από την παρέλευση ευλόγου χρόνου.

Στην παρούσα, ως ήδη ελέχθη, η αρχική απόφαση, με την οποία εγκρίθηκε η αίτηση του αιτητή για παροχή οικονομικής βοήθειας, λήφθηκε στις 2.7.2012 (βλ. παράρτημα 5 στην ένσταση των καθ’ ων η αίτηση), ενώ η απόφαση τερματισμού παροχής της εν λόγω βοήθειας και/ή του επιδόματος λήφθηκε στις 19.4.2013, ο δε αιτητής, όπως προκύπτει από τα ενώπιον μου στοιχεία, έλαβε γνώση αυτής, κατά τον Απρίλιο του 2013. Υπενθυμίζεται, εξάλλου, ότι στις 23.5.2013, συνεπεία του προαναφερθέντος τερματισμού παροχής βοηθήματος, ο αιτητής καταχώρησε νέα αίτηση για παροχή δημοσίου βοηθήματος. Συνεπώς, στην υπό εξέταση περίπτωση ο χρόνος που παρήλθε είναι λιγότερος του έτους. Βέβαια, αυτό από μόνο του δεν συνιστά επαρκή λόγο για να θεωρηθεί ότι και στην παρούσα δεν παρήλθε εύλογος χρόνος από τη λήψη της μεταγενεστέρως ανακληθείσας παράνομης διοικητικής πράξης μέχρι την απόφαση ανάκλησης. Θα πρέπει ασφαλώς αυτό να εξεταστεί υπό το πρίσμα των γεγονότων της συγκεκριμένης υπόθεσης.

Βασική προϋπόθεση για τη νομιμότητας της ανάκλησης διοικητικής πράξης αποτελεί η συμβατότητα της δράσης και των ενεργειών του αρμόδιου διοικητικού οργάνου με τις αρχές της χρηστής και εύρυθμης διοίκησης (βλ. Άκης Τσικουρής ν. Αρχής Λιμένων Κύπρου (1990) 3 Α.Α.Δ. 4417). Αυτό, σε πλήρη συμβατότητα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 51 του Νόμου 158(Ι)/1999, στο οποίο κατοχυρώνεται η αρχή της καλής πίστης. Σύμφωνα με τα εδάφια (1) και (2) του εν λόγω άρθρου-

«(1) Η διοίκηση δεν επιτρέπεται να ενεργεί µε τρόπο ασυνεπή, αντιφατικό ή κακόπιστο, ώστε να εξαπατά ή να ταλαιπωρεί χωρίς λόγο το διοικούµενο.

(2) Η διοίκηση δε δικαιούται, επικαλούµενη τις ίδιές της τις παραλείψεις για τις οποίες δεν είναι υπαίτιος ο διοικούµενος, να αγνοεί µια ευνοϊκή γι’ αυτόν κατάσταση η οποία έχει διαρκέσει αρκετό χρόνο και να αρνείται την υπέρ του διοικουµένου συναγωγή των ωφεληµάτων και των νόµιµων συνεπειών που προκύπτουν από την κατάσταση αυτή.».

Εν προκειμένω, δεν μπορεί να παραγνωριστεί το γεγονός ότι οι καθ’ ων η αίτηση, αμέσως μετά τη διαπίστωση της υπ’ αυτών δημιουργηθείσας παρανομίας και εσφαλμένης εφαρμογής του Νόμου 120(Ι)/2008, έσπευσαν να επαναφέρουν τη νομιμότητα και να επαναξιολογήσουν την περίπτωση του αιτητή, υπό το πρίσμα της ορθής της νομικής βάσης.

Σημειώνω ενδεικτικά την επιστολή της Διευθύντριας προς την Προϊσταμένη του Γραφείου Κοινωνικών Υπηρεσιών Λευκωσίας, ημερομηνίας 3.12.2012, στην οποία, αφού αναγνωρίζεται ότι ο αιτητής έχει δικαίωμα κάλυψης των αναγκών φροντίδας του μέσω του σχετικού Προγράμματος των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, δίδονται οδηγίες όπως διενεργηθεί άμεσα αξιολόγηση των αναγκών φροντίδας του αιτητή, ώστε αυτός να καλυφθεί από το εν λόγω Πρόγραμμα.

Παρατηρώ επίσης ότι η επαναξιολόγηση της περίπτωσης του αιτητή έγινε σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά τη διαπίστωση της προαναφερθείσας παρανομίας (πραγματοποιήθηκε νέα κατ’ οίκον επίσκεψη στην οικία του αιτητή από τις αρμόδιες υπηρεσίες, για το σκοπό αυτό, στις 14.12.2012). Τελικά, η επίδικη απόφαση λήφθηκε στις 19.4.2013 και αφορούσε τον τερματισμό του βοηθήματος για τον μήνα Απρίλιο του εν λόγω έτους.

Κρίνω, στη βάση όλων των στοιχείων και γεγονότων που έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, ότι ο χρόνος που παρήλθε από τις 2.7.2012, όταν και εγκρίθηκε η αρχική αίτηση, μέχρι και τον Απρίλιο του έτους 2013, δεν μπορεί υπό τις περιστάσεις να χαρακτηριστεί εύλογος, ούτως ώστε να τίθεται ζήτημα παράνομης ανάκλησης.

Αντίθετα, θεωρώ ότι οι καθ’ ων η αίτηση, μετά τη διαπίστωση της παράνομης απόφασής τους, ενήργησαν εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος, προκειμένου να ανακαλέσουν και επαναξιολογήσουν την περίπτωση του αιτητή, ως όφειλαν. Ας σημειωθεί δε περαιτέρω, ότι ο αιτητής ενημερώθηκε για τις υπό της Διοίκησης εσφαλμένες ενέργειες μέσα και από τις προαναφερθείσες συναντήσεις που έλαβαν χώρα μεταξύ αυτού και των καθ’ ων η αίτηση (βλ.

PODIUM ENGINEERING LTD, ανωτέρω, όπου σχολιάστηκε από το Δικαστήριο παρόμοιο ζήτημα, ως παράγων που λαμβάνεται υπόψη για το εύλογο ή μη της ανάκλησης).

Είναι δε σαφές ότι οι καθ’ ων σε κανένα στάδιο δεν αρνήθηκαν ότι ο αιτητής είναι δικαιούχος, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο προαναφερθέν άρθρο 9 του Νόμου 120(Ι)/2008. Μάλιστα, όπως προκύπτει από τα ενώπιον μου στοιχεία, οι καθ’ ων η αίτηση ενημέρωσαν σε δυο κατ’ ιδίαν συναντήσεις τον αιτητή αναφορικά με τους λόγους τερματισμού της λήψης δημοσίου βοηθήματος δυνάμει της αρχικής τους απόφασης, ημερομηνίας 2.7.2012, και τις εσφαλμένες διαδικασίες που είχαν ακολουθηθεί, του εξηγήθηκαν οι πρόνοιες του Νόμου 120(Ι)/2008, δυνάμει του οποίου παρέχεται η κάλυψη των αναγκών φροντίδας από το εκεί προβλεπόμενο Πρόγραμμα των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, ενώ καθοδηγήθηκε από τους αρμόδιους λειτουργούς όπως υποβάλει εκ νέου αίτηση για παροχή δημόσιου βοηθήματος στη βάση του Νόμου 95(Ι)/2006. Μάλιστα, ως έχω ήδη αναφέρει, ο αιτητής πράγματι υπέβαλε νέα αίτηση για δημόσιο βοήθημα στις 23.5.2013.

Σημειώνω επιπρόσθετα τα όσα αναφέρονται στην παράγραφο 4 της επίδικης επιστολής των καθ’ ων η αίτηση προς τον αιτητή, ημερομηνίας 17.6.2014, όπου ρητά αναγράφεται ότι «σε μια προσπάθεια να αξιοποιηθούν και άλλες πηγές πιθανής στήριξής σας, ήδη ετοιμάστηκε σχετική έκθεση στον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων για εξέταση του αιτήματός σας με βάση το Σχέδιο για Έκτακτα Βοηθήματα με αρ. 04300/04469».

Όλα τα πιο πάνω, καταδεικνύουν, κατά την άποψή μου, ότι οι καθ’ ων η αίτηση ενήργησαν σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής και εύρυθμης διοίκησης και συμφώνως της υπό του άρθρου 51 του Νόμου 158(Ι)/1999 προβλεπόμενης αρχής της καλής πίστης, αναγνωρίζοντας το δικαίωμα του αιτητή για προστασία και/ή οικονομική βοήθεια.

Θα πρέπει δε να προσθέσω ότι ούτε οι ειδικές συνθήκες αναφορικά με τη βαρύτητα της παρανομίας στην παρούσα περίπτωση είναι τέτοιες που να οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ο χρόνος που έχει διαρρεύσει μέχρι την ανάκληση της παράνομης πράξης εύλογα θέτει ζήτημα παράνομης ανάκλησης (βλ. Πιερής Πιερή και Σύγγραμμα Π.Δ. Δαγτόγλου, Γενικό Διοικητικό Δίκαιο, ανωτέρω). Επομένως η Διοίκηση νόμιμα προχώρησε στην επίδικη πράξη.

Συνεπώς, ενόψει των πιο πάνω, καταλήγω ότι ούτε ο ισχυρισμός περί παράνομης ανάκλησης και παράβασης των διατάξεων του άρθρου 54 του Νόμου 158(Ι)/1999 ευσταθεί και, συνακόλουθα, αυτός απορρίπτεται.

Περαιτέρω, ούτε και οι ισχυρισμοί περί έλλειψης δέουσας έρευνας και συνακόλουθης πλάνης έχουν έρεισμα και υπόκεινται σε απόρριψη. Από τη μελέτη του οικείου διοικητικού φακέλου και των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου, δεν εντοπίζω οτιδήποτε που να μπορεί να στοιχειοθετήσει έλλειψη δέουσας έρευνας εκ μέρους των καθ’ ων η αίτηση. Αντίθετα, προκύπτει ότι όλα τα γεγονότα και στοιχεία ήσαν ενώπιον των καθ’ ων η αίτηση και λήφθηκαν δεόντως υπόψη κατά τη λήψη της επίδικης απόφασης. Συνεπώς, δε χωρεί επέμβαση του Δικαστηρίου, το οποίο και δε μπορεί να υποκαταστήσει το αποφασίζον όργανο (βλ. Ράφτης ν. Δημοκρατίας (2002) 3 Α.Α.Δ. 345 και Δημοκρατία ν. Κοινότητας Πυργών κ.ά., (1996) 3 Α.Α.Δ. 503). Επιπρόσθετα, δεν εντοπίζω οτιδήποτε που να μπορεί να στοιχειοθετήσει τον ισχυρισμό περί πραγματικής πλάνης της Διοίκησης κατά τη λήψη της επίδικης απόφασης.

Τέλος, ούτε και ο ισχυρισμός περί αναιτιολόγητης απόφασης των καθ’ ων η αίτηση ευσταθεί. Αντίθετα, από το περιεχόμενο της επίδικης επιστολής ημερομηνίας 17.6.2014 αλλά και από σύνολο των εγγράφων του διοικητικού φακέλου, καταλήγω ότι υπήρξε επαρκής αιτιολόγηση της προσβαλλόμενης απόφασης. Ειδικά, όσον αφορά στην επίδικη επιστολή, παρατηρώ ότι περιέχονται σε αυτήν όλοι οι λόγοι και τα σκεπτικό που οδήγησαν τους καθ’ ων η αίτηση στη λήψη της επίδικης απόφασης. Υπενθυμίζεται στο σημείο αυτό ότι η αιτιολογία μιας απόφασης θεωρείται πλήρης, εφόσον καταγράφεται στο σώμα της, τόσο η πραγματική βάση όσο και το νομικό υπόβαθρο, στο οποίο το διοικητικό όργανο στηρίχθηκε για την ορθή κατάληξή του, ενώ θα πρέπει να παρέχεται στο Δικαστήριο την δυνατότητα ελέγχου της νομιμότητάς της (βλ. Νίκη Καστωρή ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 138/2013, ημερ. 29.9.2015). Εξάλλου, αποτελεί πάγια αρχή του διοικητικού δικαίου, κωδικοποιημένη στο άρθρο 29 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου του 1999 (Ν.158(Ι)/1999), η οποία τυγχάνει πλήρους εφαρμογής και στην παρούσα υπόθεση, ότι η αιτιολογία μιας απόφασης, μπορεί να συμπληρωθεί από τα στοιχεία του φακέλου (βλ. J.M.C. Polytrade v. Δημοκρατίας (1992) 3 Α.Α.Δ. 294).

Ενόψει των πιο πάνω, κρίνω ότι και ο ισχυρισμός περί αναιτιολόγητης απόφασης υπόκειται σε απόρριψη ως αβάσιμος.

Συνακόλουθα, κρίνω ότι δεν έχει στοιχειοθετηθεί λόγος ακύρωσης.

Κατά συνέπεια, η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται με €600 έξοδα εναντίον του αιτητή και υπέρ των καθ’ ων η αίτηση. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται.

Φ.ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.

cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο