Administrative Court annuls Cypriot Theatre Organization decisions due to improper quorum and lack of summons evidence.
Legislator-Zusammenfassung
KI-generiertThe Administrative Court annulled the Cypriot Theatre Organization's decisions to award a contract to a third party, ruling that the administrative bodies lacked proper quorum. The plaintiffs argued that members were absent without proof of summons delivery, violating procedural requirements. The court held that administrative decisions are void if made by an improperly constituted body lacking valid evidence of member notification.
Legislator-Regeste
KI-generiertΝ. 158(Ι)/1999, Άρθρο 21(3); Αρκούν σαφή γραπτά στοιχεία αποστολής πρόσκλησης για νομιμότητα συνεδρίας, όχι απλώς ύπαρξη βεβαίωσης εκ των υστέρων.
Schlagwörter
KI-generiertZitierte Gesetzesbestimmungen
KI-generiertZitierte Rechtsprechung
KI-generiertVerwandte Entscheide
KI-generiertVolltext
ΑΝΑΦΟΡΕΣ:
Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
K. & M. TRANSPORT ν. E.F.A. & OTHERS (1987) 3 CLR 1939
Aτλάντικ Iνσιούαρανς Λτδ ν. Συμβουλίου Eμπορίας Kυπριακών Πατατών και Άλλου (1990) 3 ΑΑΔ 173
Stylson Engineering Co. Ltd ν. Δημοκρατίας (1990) 3 ΑΑΔ 963
Kanika Hotels Ltd ν. Δήμου Πάφου (1990) 3 ΑΑΔ 2487
P. Steff & Co. ν. Δημοκρατίας (1990) 3 ΑΑΔ 3343
Tamassos Suppliers ν. Δημοκρατίας (1992) 3 ΑΑΔ 60
Kυπριακή Δημοκρατία ν. Δ. Aυλωνίτης και Yιοί Λτδ (2000) 3 ΑΑΔ 137
Aναστασίου Γιάννης ν. Eπιστημονικού Tεχνικού EπιμελητηρίουKύπρου (2003) 3 ΑΑΔ 616
Sigma Radio T.V. Ltd ν. Aρχής Pαδιοτηλεόρασης Kύπρου (Αρ. 1) (2007) 3 ΑΑΔ 258
Μάριος Θεοχαρίδης Λτδ ν. Kυπριακής Δημοκρατίας (2007) 3 ΑΑΔ 594
Sigma Radio TV Ltd ν. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου (2009) 3 ΑΑΔ 30
Pericleous A. J. (Services) Ltd ν. Kυπριακής Δημοκρατίας (2000) 4 ΑΑΔ 224
Sigma Radio T.V. Ltd ν. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου (Aρ. 1) (2006) 4 ΑΑΔ 107
Sigma Radio T.V. Ltd ν. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου (Αρ. 2) (2006) 4 ΑΑΔ 897
ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Α. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΛΤΔ ν. ΔΗΜΟΥ ΑΓΛΑΝΤΖΙΑΣ, Υπόθεση Αρ. 1260/2011, 11/1/2013
Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999
Ν. 71/1970 - Ο περί Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου Νόμος του 1970
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:
ECLI:CY:DD:2016:334
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Συνεκδικαζόμενες Υποθέσεις Αρ. 563/2011 και 667/2011)
21 Οκτωβρίου, 2016
[Α. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ – ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, ΔΔΔ]
(Υπόθεση Αρ. 563/2011)
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ TELMEN LTD ΚΑΙ G. & E. THERMOSOLAR LTD
Αιτητές,
-και-
ΘΕΑΤΡΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΚΥΠΡΟΥ
Καθ’ ων η αίτηση.
(Υπόθεση Αρ. 667/2011)
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
ΤΑΚΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ & ΣΙΑ ΛΤΔ
Αιτητές,
-και-
ΘΕΑΤΡΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΚΥΠΡΟΥ
Καθ’ ων η αίτηση.
Μ. Κυριακίδης, για Χάρη Κυριακίδη Δ.Ε.Π.Ε, για τους αιτητές στην προσφυγή αρ. 563/2011.
Κ. Χαραλάμπους, για Παπαδόπουλο & Λυκούργο, για τους αιτητές στην προσφυγή αρ. 667/2011.
Ν. Χαραλαμπίδου (κα), για Νικολέτα Χαραλαμπίδου Δ.Ε.Π.Ε, για τους καθ’ ων η αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Α. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ-ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, ΔΔΔ: Οι αιτητές και στις δύο προσφυγές οι οποίες συνεκδικάζονται με διάταγμα του Δικαστηρίου ημερομηνίας 7/3/2012, προσβάλλουν την νομιμότητα της απόφασης των καθ’ ων η αίτηση, η οποία τους κοινοποιήθηκε στις 11/3/2011 και με την οποία οι καθ’ ων η αίτηση αποφάσισαν όπως κατακυρώσουν το διαγωνισμό υπεργολαβίας για την προμήθεια και εγκατάσταση καθισμάτων στην κεντρική σκηνή και πειραματική σκηνή στο νέο κτίριο θεάτρου του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου, στην εταιρεία Titan Office Furniture Ltd αντί των αιτητών.
Τα πραγματικά γεγονότα της περίπτωσης είναι σε συντομία τα ακόλουθα:
Στις 6/8/2010, προκηρύχθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, διαγωνισμός για την προμήθεια και εγκατάσταση καθισμάτων θεάτρου της κεντρικής σκηνής και την νέας σκηνής του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου (εφεξής “Θ.Ο.Κ”). Στην πιο πάνω προκήρυξη ανταποκρίθηκαν πέντε προσφοροδότες (μεταξύ αυτών το Ε/Μ και οι αιτητές).
Το Διοικητικό Συμβούλιο του Θ.Ο.Κ, αποδεχόμενο σχετική εισήγηση της Διαχειριστικής Επιτροπής ημερομηνίας 7/12/2010, στη συνεδρία του ημερομηνίας 9/12/2010, ακύρωσε τον διαγωνισμό καθότι κανένας προσφοροδότης δεν πληρούσε τους απαιτούμενους όρους του διαγωνισμού και ενημέρωσε σχετικά τους πέντε προσφοροδότες, με επιστολές ημερομηνίας 10/12/2010. Ακολούθησε ενημέρωση με επιστολή ημερομηνίας 21/12/2010 του Διευθυντή του Θ.Ο.Κ, ότι το Διοικητικό Συμβούλιο του Θ.Ο.Κ αποφάσισε με βάση το Νόμο 12(Ι)/2006, άρθρο 32 1(α) να ακυρώσει το Διαγωνισμό και να προχωρήσει σε νέο διαγωνισμό, ακολουθώντας τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προκήρυξη.
Προς τούτο κάλεσε τους προσφοροδότες του ακυρωθέντος διαγωνισμού, εάν ενδιαφέρονται να υποβάλουν νέες προσφορές. Η Διαχειριστική Επιτροπή του Θ.Ο.Κ στη συνεδρία της ημερομηνίας 9/3/2011, εισηγήθηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο του Θ.Ο.Κ όπως απορρίψει όλες τις προσφορές, πλην της προσφοράς του Ε/Μ, ως μη ανταποκρινόμενες σε ουσιώδεις όρους. Στη συνεδρία ημερομηνίας 9/3/2011, το Διοικητικό Συμβούλιο του Θ.Ο.Κ, αποφάσισε όπως κατακυρώσει την προσφορά στο Ε/Μ. Η πιο πάνω απόφαση κοινοποιήθηκε στους αιτητές με επιστολές ημερομηνίας 11/3/2011.
Προσφυγή αρ. 563/2011:
Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι για τους αιτητές στην πιο πάνω προσφυγή προβάλλουν ότι, η απόφαση των καθ’ ων η αίτηση να τους αποκλείσουν βασίζεται σε κακή ερμηνεία ή/και εφαρμογή των όρωνν του διαγωνισμού ως ακολούθως:
Η προσφορά των αιτητών αποκλείστηκε στη βάση της διαπίστωσης ότι:
α) Δεν είχαν οι αιτητές δηλώσει στοιχεία που αφορούσαν την τεχνογνωσία και εμπειρία της κοινοπραξίας στην υλοποίηση παρόμοιων συμβάσεων, σύμφωνα με τις πρόνοιες της παραγράφου Α 1. 6 (1) (δ) των όρων του διαγωνισμού. Επ’ αυτού οι αιτητές ισχυρίζονται ότι, στη παράγραφο Α 1. 7 (3) των οδηγιών προς τους προσφοροδότες όπου καθορίζονται επακριβώς τα έγγραφα που έπρεπε να υποβληθούν προς υποστήριξη της προσφοράς, πουθενά δεν περιλαμβάνονται έγγραφα που να σχετίζονται με την τεχνογνωσία και εμπειρία στην υλοποίηση παρόμοιων συμβάσεων και στη παράγραφο Α 1.8 αναφέρεται ότι, δεν υπάρχει υποχρέωση υποβολής πρόσθετων εγγράφων πέραν των όσων αναφέρονται στην υποπαράγραφο Α 1.7 (3) των όρων του διαγωνισμού.
Επίσης, στα περιεχόμενα του Εντύπου Προσφοράς γίνεται ρητή μνεία ότι, το Παράρτημα Α2.2.7 που σχετίζεται με την Πείρα Υπεργολάβου, δεν εφαρμόζεται και η ίδια ένδειξη παρατηρείται και στο ίδιο το Παράρτημα Α2.2.7. Περαιτέρω, οι αιτητές ισχυρίζονται ότι η παράγραφος Α 1.6 (δ) που οι καθ’ ων η αίτηση επικαλούνται, αναφέρεται στις προϋποθέσεις συμμετοχής στον εν λόγω διαγωνισμό και από το ίδιο το λεκτικό της πρόνοιας, αφήνεται στην διακριτική ευχέρεια του κάθε προσφοροδότη να προσκομίσει τα έγγραφα που αυτός θεωρεί ως αποδεικτικά της εμπειρίας και τεχνογνωσίας που διαθέτει.
Αν δε οι καθ’ ων η αίτηση, προέβαιναν σε επαρκή διερεύνηση, θα διαπίστωναν ότι οι αιτητές πληρούν όλους τους όρους του διαγωνισμού. Ανεξάρτητα των πιο πάνω, οι αιτητές ισχυρίζονται ότι η προσφορά τους περιείχε έγγραφα που αφορούσαν την τεχνογνωσία και εμπειρία τους, τα οποία και ενδεικτικά απαριθμούνται στην γραπτή τους αγόρευση.
β) Υπάρχει απόκλιση από τον όρο Α.10 των Τεχνικών Προδιαγραφών του διαγωνισμού που αναφέρεται στις Δοκιμές Αντοχής των Καθισμάτων. Οι αιτητες ισχυρίζονται ότι υπέβαλαν τόσο πιστοποιητικά αντοχής από ανεξάρτητο και ευρωπαϊκώς αναγνωρισμένο ινστιτούτο (AIDIMA), όσο και πιστοποιητικά Fire Resistance. Στην προσφορά τους, όπως αναφέρουν, υπήρχε έντυπο με τις τεχνικές προδιαγραφές, όπου δηλώνονται λεπτομερώς όλα τα μέρη και υλικά του καθίσματος και είναι ανορθόδοξος ο διαχωρισμός που κάνουν οι καθ’ ων η αίτηση μεταξύ των υλικών καθίσματος και του ιδίου του καθίσματος.
Εν πάση δε περιπτώσει, τα έντυπα προσφορών δεν αναφέρουν πουθενά ότι θα πρέπει να υποβληθούν πιστοποιητικά αντοχής και Fire Resistance στο στάδιο της προσφοράς, αλλά η παράγραφος Α 10 των Τεχνικών Προδιαγραφών αναφέρεται σε υποχρεώσεις του υπεργολάβου κατά τη διάρκεια της εκτελεστικής περιόδου του συμβολαίου υπεργολαβίας να υποβάλει τα σχετικά πιστοποιητικά. Συναφώς οι αιτητές ισχυρίζονται ότι, η προσφορά τους απερρίφθη χωρίς να διενεργηθεί δέουσα έρευνα, υπό καθεστώς πλάνης, χωρίς επαρκή αιτιολογία και κατά παράβαση του ενιαίου μέτρου κρίσης.
Οι αιτητές ισχυρίζονται επίσης ότι, στη συνεδρία των καθ’ ων η αίτηση ημερομηνίας 9/3/2011, παρευρέθηκε ως τρίτο πρόσωπο ο κ. Βαρνάβας Κυριαζής, Διευθυντής του Θ.Ο.Κ, για τον οποίο υπάρχουν αμφιβολίες κατά πόσο αποτελούσε αρμόδιο υπηρεσιακό πρόσωπο και κατά πόσο η παρουσία του αποσκοπούσε στη διευκόλυνση της Αναθέτουσας Αρχής.
Αυτό το γεγονός, σε συνδυασμό με την έλλειψη καταγραφής στα πρακτικά ότι αυτός αποχώρησε πριν τη συζήτηση του επίδικου θέματος, καθιστά πάσχουσα τη σύνθεση του οργάνου. Επίσης στα πρακτικά της ίδιας συνεδρίας δεν καταγράφεται η αιτία απουσίας του μέλους Νεόφυτου Παπαλαζάρου και αν αυτός κλητεύθηκε νομότυπα.
Τέλος, οι αιτητές ισχυρίζονται ότι δεν έχουν τηρηθεί άρτια πρακτικά των συνεδριάσεων του διοικητικού οργάνου, κατά παράβαση των γενικών αρχών του διοικητικού δικαίου.
Προσφυγή αρ. 667/2011:
Η προσφορά των αιτητών στην πιο πάνω προσφυγή απερρίφθη επειδή, κατά τους καθ’ ων η αίτηση, συνοδεύετο με όρους που αφορούσαν την πληρωμή και εξόφληση τιμολογίων, που επισυνάπτονται στο Παράρτημα Α της Έκθεσης Αξιολόγησης του Συμβουλίου Ποσοτήτων, τους οποίους οι αιτητές χαρακτήρισαν ουσιώδεις και οι οποίοι χαρακτηρίζονται από την Αναθέτουσα Αρχή ως επιφυλάξεις, σύμφωνα με τις πρόνοιες της παραγράφου Α 1.18 (2) 1 (ii) των εγγράφων προσφοράς.
Όπως οι αιτητες ισχυρίζονται, οι καθ’ ων η αίτηση επικαλούνται την ύπαρξη επιφυλάξεων στην προσφορά των αιτητών, σκοπίμως όμως παραλείπουν να παραθέσουν σε ποιες διατάξεις των εγγράφων του διαγωνισμού αυτές αντίκεινται. Εν πάση δε περιπτώσει, οι διατάξεις της προσφοράς των αιτητών, ούτε αντίκεινται στους όρους, ούτε προσθέτουν οποιοδήποτε όρο σε σχέση με τις πρόνοιες της σύμβασης. Η θέση αυτή ενισχύεται, όπως υποστηρίζουν οι αιτητές, από το Α 2.1 Έντυπο Προσφοράς το οποίο υπογράφτηκε και έγινε πλήρως αποδεκτό από τους αιτητές, οι οποίοι δήλωσαν ότι αποδέχονται ανεπιφύλακτα όλες τις λεπτομέρειες των εγγράφων προσφοράς.
Διαζευκτικά υποστηρίζουν ότι, τα όσα τίθενται από τους αιτητές αφορούν την περίπτωση που οι ίδιοι οι καθ’ ων η αίτηση παραβίαζαν τυχόν σύμβαση που θα συνομολογείτο μεταξύ τους. Συναφώς κατά τους αιτητές, τα πιο πάνω συνιστούν πλάνη περί το νόμο ή τα πράγματα και υπέρβαση των ορίων της διακριτικής εξουσίας των καθ’ ων η αίτηση.
Περαιτέρω, οι αιτητές προβάλλουν ότι, οι καθ’ ων η αίτηση ενήργησαν κατά παράβαση των αρχών της καλής πίστης και χρηστής διοίκησης, αφού οι κατ’ ισχυρισμό “επιφυλάξεις” στην προσφορά των αιτητών, είχαν συμπεριληφθεί και σε προσφορά που είχε υποβληθεί στο παρελθόν για εγκατάσταση καθισμάτων θεάτρου, χωρίς να τεθεί οποιοδήποτε ζήτημα περί απόκλισης.
Τέλος, οι αιτητές προβάλλουν ισχυρισμό περί κακής σύνθεσης, τόσο της Διαχειριστικής Επιτροπής όσο και του Διοικητικού Συμβουλίου του Θ.Ο.Κ, υποστηρίζοντας ότι στην μεν συνεδρία της Διαχειριστικής Επιτροπής απουσίαζε το μέλος Ευάγγελος Λοϊζίδης, στη δε συνεδρία του Διοικητικού Συμβουλίου απουσίαζε το μέλος Νεόφυτος Παπαλαζάρου, χωρίς να παρέχεται οποιαδήποτε ένδειξη για το αν τα πιο πάνω μέλη κλήθηκαν νομότυπα. Πρόσθετα δε ότι, στις εν λόγω συνεδρίες συμμετείχαν πρόσωπα ξένα προς τη νόμιμη συγκρότηση τους.
Από την άλλη, η ευπαίδευτη συνήγορος για τους καθ’ ων η αίτηση, εγείρει προδικαστική ένσταση ότι οι προσφορές των αιτητών και στις δύο προσφυγές, εφόσον κρίθηκαν από το Συμβούλιο ότι δεν πληρούν ουσιώδεις όρους και εφόσον όλοι οι όροι του διαγωνισμού έγιναν δεκτοί από αυτούς και δυνάμει αυτών υπέβαλαν ανεπιφύλακτα τις προσφορές τους, στερούνται εννόμου συμφέροντος προώθησης των προσφυγών τους.
Άνευ βλάβης της πιο πάνω προδικαστικής ένστασης, οι καθ’ ων η αίτηση προβάλλουν ότι, η διαπίστωση της μη τήρησης όλων των ουσιωδών όρων του διαγωνισμού προέκυψε από ειδικούς και συνιστά τη τεχνική κρίση τους, η οποία δεν ελέγχεται από το Δικαστήριο και είναι το αποτέλεσμα δέουσας έρευνας και αιτιολογίας.
Απορρίπτει δε τους ισχυρισμούς των αιτητών περί πάσχουσας σύνθεσης της Διαχειριστικής Επιτροπής και της Αναθέτουσας Αρχής, υποδεικνύοντας ότι όλα τα μέλη, πλην του Νεόφυτου Παπαλαζάρου ήταν παρόντα σε απαρτία αφού προηγήθηκε νόμιμη πρόσκληση προς όλους. Υποστηρίζουν επίσης ότι, σύμφωνα με το άρθρο 4(1) του περί Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου Νόμου του 1970 (Ν.71/70), είναι επιτρεπτή η παρουσία του Διευθυντή του Θ.Ο.Κ χωρίς δικαίωμα ψήφου, όπως έγινε και στην εξεταζόμενη περίπτωση. Επιτρεπτό επίσης είναι, σύμφωνα με το άρθρο 4(7) του σχετικού Νόμου, μέλη της Διαχειριστικής Επιτροπής να είναι ταυτόχρονα και μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου.
Έχω εξετάσει τις εκατέρωθεν θέσεις των ευπαιδεύτων συνηγόρων όλων των πλευρών και προέχει η εξέταση της προδικαστικής ένστασης των καθ’ ων η αίτηση ότι, εφόσον οι προσφορές των αιτητών κρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο του Θ.Ο.Κ ότι δεν πληρούν ουσιώδεις όρους και εφόσον όλοι οι όροι του διαγωνισμού έγιναν δεκτοί από τους αιτητές, στερούνται εννόμου συμφέροντος προώθησης των προσφυγών τους.
Έχει κριθεί νομολογιακά ότι, προσφορά που δεν πληροί ουσιώδη όρο ή όρους του διαγωνισμού είναι άκυρη και ως εκ τούτου δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο εξέτασης. (K. & M. Transport v. E.F.A. & Others (1987) 3 C.L.R. 1939, P. Steff & Co. v. Δημοκρατίας (1990) 3 A.A.Δ. 3343). Το κριτήριο για να καθοριστεί αν ο όρος της προσφοράς είναι ουσιώδης, είναι η σημασία που ενέχει η συμμόρφωση με αυτό για να αποφασισθεί η κατακύρωση της προσφοράς και ουσιώδης είναι ο όρος του οποίου η τήρηση είναι σημασίας αποφασιστικής για την λήψη και το περιεχόμενο της απόφασης (Tamassos Tobacco Suppliers and Co v. Δημοκρατίας (1992) 3 A.A.Δ. 60). Έχει επίσης επανειλημμένα αποφασισθεί ότι, προσφοροδότης που δεν έχει υποβάλει έγκυρη προσφορά στερείται έννομου συμφέροντος να προσβάλει την απόφαση κατακύρωσής της (Atlantic Insurance Ltd v. Συμβουλίου Εμπορίας Κυπριακών Πατατών (1990) 3 Α.Α.Δ. 173, Tylson Engineering Ltd v. Δημοκρατίας (1990) 3 Α.Α.Δ. 963, Kanika Hotels Ltd ν. Δήμου Πάφου (1990) 3 Α.Α.Δ. 2487).
Έχει επίσης νομολογηθεί ότι, ένας αποκλεισθείς προσφοροδότης νομιμοποιείται κατ’ αρχήν να θέσει προς εξέταση ζητήματα που αφορούν στον αποκλεισμό του (βλ. Δημοκρατία v. Μάριος Θεοχαρίδης Λτδ (2008) 3 ΑΑΔ, Δημοκρατία v. Δ. Αυλωνίτης και Υιοι Λτδ (2000) 3 ΑΑΔ 137, Εργοληπτική Εταιρεία Α. Αναστασίου v. Δήμου Αγλατζιάς, υπόθεση αρ. 1260/2011, ημερομηνίας 11/1/2013).
Στην εξεταζόμενη περίπτωση και όπως έχει αναφερθεί, οι προσφορές των αιτητών και στις δύο προσφυγές αποκλείστηκαν, λόγω αποκλίσεων που οι καθ’ ων η αίτηση διαπίστωσαν στις προσφορές τους, τις οποίες χαρακτήρισαν ουσιώδεις. Οι αιτητές στην προσφυγή αρ. 563/2011 αμφισβητούν την θέση αυτή των καθ’ ων η αίτηση και ισχυρίζονται ότι έχουν προσκομίσει όλα τα αναγκαία έγγραφα και πιστοποιητικά που απαιτούντο από τους όρους της προσφοράς και τα οποία αποδεικνύουν την τεχνογνωσία και εμπειρία τους, καθώς και την αντοχή των καθισμάτων τους, τα οποία οι καθ’ ων η αίτηση δεν διερεύνησαν με επάρκεια. Δεν υπήρχε δε κατά τους αιτητές, σύμφωνα με τους όρους της προσφοράς, υποχρέωση υποβολής πρόσθετων εγγράφων.
Οι αιτητές στην προσφυγή αρ. 667/2011, ισχυρίζονται ότι στην προσφορά τους δεν εξέφρασαν επιφυλάξεις, όπως λανθασμένα προβάλλουν οι καθ’ ων η αίτηση και ότι αποδέχτηκαν ανεπιφύλακτα όλες τις λεπτομέρειες των εγγράφων του διαγωνισμού, συμμορφούμενοι με τους όρους του διαγωνισμού.
Από τα πιο πάνω προκύπτει ότι, εκείνο που ουσιαστικά οι αιτητές προβάλλουν ως ζήτημα, είναι ότι υπέβαλαν όλα τα σχετικά απαιτούμενα έγγραφα και πιστοποιητικά, συμμορφούμενοι στους όρους της προσφοράς, την νομιμότητα των οποίων δεν αμφισβητούν, αλλά αντίθετα επικαλούνται, για να ισχυριστούν ότι δεν διερευνήθηκαν με επάρκεια τα όσα προσκομίστηκαν. Συνεπώς, δεν τίθεται στην εξεταζόμενη περίπτωση ζήτημα αμφισβήτησης από τους αιτητές της νομιμότητας των όρων του διαγωνισμού και άρνησης των να προσκομίσουν τα αναγκαία έγγραφα, έτσι ώστε να ετίθετο θέμα έλλειψης εννόμου συμφέροντος των.
Εδώ το ζητούμενο είναι, αν τα έγγραφα και πιστοποιητικά που οι αιτητές προσκόμισαν, συμμορφούμενοι με τους όρους της προσφοράς, διερευνήθηκαν από τους καθ’ ων η αίτηση και αν δικαιολογημένα και νόμιμα αυτοί αποκλείστηκαν. Είναι αυτό που αμφισβητείται από τους αιτητές και δεν είναι αποδεκτό να προβάλλεται η ίδια η αμφισβητούμενη απόφαση, για να αποκλειστεί η εξέταση της νομιμότητας της.
Επιπρόσθετα, οι ίδιοι οι καθ’ ων η αίτηση στην επιστολή τους ημερομηνίας 11/3/2011, κοινοποιούν στους αιτητές το δικαίωμα τους να προσφύγουν, εάν πιστεύουν ότι αδικούνται από την απόφαση. Επί των πιο πάνω σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την Δημοκρατία v. Δ. Αυλωνίτης και Υιοί Λτδ (ανωτέρω):
«Όμως τα πράγματα δεν μεταβάλλονται, γιατί η ουσία παραμένει η ίδια. Ήταν η προσφορά των αιτητών έγκυρη ή όχι; Εν πάση περιπτώσει η προσφυγή στρέφεται ουσιαστικά εναντίον της απόφασης του Συμβουλίου Προσφορών να θεωρήσει την προσφορά των αιτητών εκτός προδιαγραφών. Έχουν λοιπόν οι αιτητές έννομο συμφέρον να αμφισβητήσουν αυτή την απόφαση».
Επίσης στην Δημοκρατία v. Μάριος Θεοχαρίδης Λτδ (ανωτέρω), έχουν νομολογηθεί τα ακόλουθα σχετικά με το πιο πάνω θέμα:
«Σε προηγούμενο στάδιο εξέτασης της έφεσης στις 10.12.07 το δικαστήριο έθεσε ζήτημα νομιμοποίησης των αιτητών στην προσφυγή-εφεσιβλήτων στην παρούσα διαδικασία. Το ζήτημα τέθηκε ως εξής: Αν οι αιτητές-εφεσίβλητοι, νόμιμα αποκλείστηκαν από το διαγωνισμό εξαιτίας μη ικανοποίησης των όρων και προδιαγραφών του, τότε αυτοί δεν νομιμοποιούνταν στην καταχώριση της προσφυγής τους εφόσον δεν είχαν έννομο συμφέρον. Το δικαστήριο έδωσε οδηγίες να επιχειρηματολογήσουν οι δύο πλευρές περαιτέρω αναφορικά με αυτό το ζήτημα, της νομιμοποίησης δηλαδή των αιτητών-εφεσιβλήτων, ζήτημα που είναι δημόσιας τάξης και επομένως μπορούσε να εγερθεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας από οποιοδήποτε διάδικο και από το δικαστήριο αυτεπάγγελτα.
Αναφορικά με το ζήτημα της νομιμοποίησης των αιτητών-εφεσιβλήτων σχετική είναι η απόφαση του Δικαστή Νικολάου στην Προσφυγή Aρ. 631/02, ημερ. 22.2.05, μεταξύ των ιδίων διαδίκων, η οποία επικυρώθηκε κατ' έφεση στην υπόθεση Μάριος Θεοχαρίδης Λτδ v. Κυπριακής Δημοκρατίας (2007) 3 Α.Α.Δ. 594. Στην προαναφερόμενη υπόθεση ο Δικαστής Νικολάου παρατήρησε πως οι αιτητές στην προσφυγή εκείνη (εφεσίβλητοι στην παρούσα έφεση) δέχονταν πως τα προϊόντα τα οποία προωθούσαν δεν πληρούσαν όλους τους όρους και τις προδιαγραφές του διαγωνισμού και επομένως ότι ο αποκλεισμός τους ήταν αναπόφευκτος. Ένας αποκλεισθείς προσφοροδότης νομιμοποιείται, κατ' αρχήν, να θέσει προς εξέταση ζητήματα που αφορούν στον αποκλεισμό του, η προσφυγή όμως επιτυγχάνει ή αποτυγχάνει με αναφορά αποκλειστικά στη νομιμότητα ή όχι του αποκλεισμού και δεν εξετάζεται οτιδήποτε άλλο αναφορικά με τη διαδικασία.
…………………………………………………………………………..…………
Ενόψει του ότι το ζήτημα του εννόμου συμφέροντος των εφεσιβλήτων ούτε τέθηκε ούτε και εξετάστηκε από το πρωτόδικο δικαστήριο θεωρούμε πως θα πρέπει, υπό τις περιστάσεις, να εξεταστεί από το παρόν δικαστήριο, πρωτογενώς. Δηλαδή θα πρέπει να εξετάσουμε το κατά πόσο, με βάση τα ενώπιον μας στοιχεία, οι εφεσίβλητοι αποκλείστηκαν από το διαγωνισμό νόμιμα ή όχι».
Συνεπώς, κρίνω ότι οι αιτητές έχουν έννομο συμφέρον να προσβάλουν με τις προσφυγές τους την νομιμότητα της απόφασης του αποκλεισμού τους. Αν δηλαδή οι αιτητές αποκλείστηκαν από τον διαγωνισμό νόμιμη ή όχι.
Όπως έχει αναφερθεί, οι αιτητές προβάλλουν μεταξύ άλλων, ισχυρισμό που αφορά την νομιμότητα της σύνθεσης της Διαχειριστικής Επιτροπής και του Διοικητικού Συμβουλίου του Θ.Ο.Κ, η εξέταση του οποίου προέχει. Ειδικότερα προβάλλουν ότι, στην συνεδρία του Διοικητικού Συμβουλίου του Θ.Ο.Κ ημερομηνίας 9/3/2011, παρευρίσκετο ο Διευθυντής του Θ.Ο.Κ ο οποίος δεν καταγράφεται στα πρακτικά αν αποχώρησε πριν τη συζήτηση του επίδικου θέματος, καθώς επίσης δεν καταγράφεται η αιτία της απουσίας του μέλους Νεόφυτου Παπαλαζάρου και κατά πόσο αυτός κλητεύθηκε νομότυπα.
Σε σχέση δε με τη Διαχειριστική Επιτροπή, οι αιτητές στην προσφυγή αρ. 667/2011, προβάλλουν ότι απουσίαζε το μέλος Ευάγγελος Λοϊζίδης, χωρίς να παρέχεται ένδειξη αν το μέλος κλήθηκε στη συνεδρία και ο λόγος της απουσίας του.
Επ’ αυτού στη γραπτή αγόρευση των καθ’ ων η αίτηση, επισυνάπτεται ως Παράρτημα Χ η γενική πρόσκληση που απευθύνεται στον Πρόεδρο και Μέλη της Διαχειριστικής Επιτροπής ημερομηνίας 28/2/2011 και ως Παράρτημα Χ1, η επιστολή που στάληκε προς τον Πρόεδρο, Αντιπρόεδρο και Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ημερομηνίας 2/3/2011, για τα θέματα της ατζέντας συζήτησης. Επιφύλαξαν δε οι καθ’ ων η αίτηση το δικαίωμα τους, να παρουσιάσουν μαρτυρία για τις προσκλήσεις που στάληκαν προς όλα τα μέλη για να παραστούν στις δύο αυτές συνεδρίες. Δεν έχει όμως παρουσιαστεί οτιδήποτε σχετικό.
Ο πιο πάνω λόγος ακύρωσης ευσταθεί. Καταρχήν θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι τα Παραρτήματα Χ και Χ1 στην γραπτή αγόρευση των καθ’ ων η αίτηση, δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την απουσία νομότυπης κλήσης κάθε μέλους, των δυο πιο πάνω συλλογικών οργάνων.
Στην Sigma Radio TV Ltd v. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου (2009) 3 ΑΑΔ 30, το θέμα τέθηκε ως ακολούθως:
«Η ορθή νομική θέση γι' αυτό το θέμα εκφράστηκε, μεταξύ άλλων, στην απόφαση της Ολομέλειας στην υπόθεση Αναστασίου ν. Ε.Τ.Ε.Κ. (2003) 3 Α.Α.Δ. 616 στην οποία τονίστηκε ότι για να συνεδριάσει νομότυπα ένα συλλογικό όργανο χρειάζεται η εμπρόθεσμη και νομότυπη κλήση στη συνεδρία του, κάθε μέλους του συλλογικού οργάνου. Η πρόσκληση των μελών του συλλογικού οργάνου πρέπει να προκύπτει είτε από αποδεικτικό επίδοσης της σχετικής πρόσκλησης, είτε από βεβαίωση του μέλους, είτε από άλλα έγγραφα, όχι μεταγενέστερα της συνεδριάσεως του οργάνου. Στην Αναστασίου (ανωτέρω) γίνεται αναφορά, μεταξύ άλλων, στην A. J. Pericleous (Services) Ltd v. Δημοκρατίας (2000) 4 Α.Α.Δ. 224 και σε σχετικό απόσπασμα από το σύγγραμμα Η.Γ. Κυριακόπουλου, «Ελληνικόν Διοικητικόν Δίκαιον», Β΄ Γενικό Μέρος, 4η έκδοση, σελ. 23, το οποίον και ακολουθείται.
Στη Sigma Radio TV Ltd v. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου (2007) 3 Α.Α.Δ. 258 εξετάστηκε ζήτημα παράβασης του Άρθρου 21(3) του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου του 1999 σε σχέση με την νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήση των μελών της εφεσίβλητης Αρχής. Στην υπόθεση εκείνη η Ολομέλεια υπέδειξε ότι η σχετική πρόσκληση δεν έφερε ένδειξη ότι στάληκε αλλά ούτε και άλλη σύγχρονη καταγραφή υπήρχε που να τεκμηριώνει την αποστολή της.
Στην Sigma Radio TV Ltd v. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου, Υπόθ. Αρ. 629/03, ημερ. 29.9.06 ο Αρτέμης, Δ. (όπως ήταν τότε) έκαμε αναφορά σε άλλες προηγούμενες πρωτόδικες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου και τόνισε ότι τα αναγκαία στοιχεία τα οποία δεικνύουν αν ικανοποιείται η απαίτηση για πρόσκληση πρέπει να προκύπτουν από σαφή γραπτά στοιχεία που έχουν καταχωρηθεί κατά το χρόνο της πρόσκλησης. Η εκ των υστέρων βεβαίωση με ένορκη δήλωση δεν μπορεί να γίνει δεκτή, αφού ο διοικητικός φάκελος πρέπει να αποτελεί τη μόνη πηγή πληροφόρησης του δικαστηρίου.
Ο Κωνσταντινίδης, Δ. στη Sigma Radio TV Ltd v. Αρχής Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου, Υπόθ. Αρ. 1140/03, ημερ. 10.2.06 τόνισε, για το ίδιο θέμα της πρόσκλησης των μελών διοικητικού οργάνου, ότι χρειάζονται σύγχρονα γραπτά στοιχεία. Η απαίτηση του Άρθρου 21(3) του Ν. 158(Ι)/99 να κληθούν νομότυπα και εμπρόθεσμα όλα τα μέλη του διοικητικού οργάνου σε συνεδρία, δεν ικανοποιείται με μόνη την ύπαρξη πρόσκλησης στο φάκελο, χωρίς γραπτό στοιχείο, με τη μορφή κάποιας βεβαίωσης ή έστω σημείωσης αρμοδίως πως πράγματι στάληκε η πρόσκληση. Η προαναφερόμενη βεβαίωση ή σημείωση είναι απαραίτητη τόσο αναφορικά με την απόδειξη της αποστολής της πρόσκλησης όσο και αναφορικά με το χρόνο της αποστολής της.
Στην ίδια γραμμή είναι και η πρόσφατη απόφαση του Φωτίου, Δ. στη Lella Kentonis Investments Co. Ltd v. Δημοκρατίας, Υπόθεση Aρ. 1571/06, ημερ. 6.2.2008».
Στην εξεταζόμενη περίπτωση, δεν φαίνεται ότι εστάλησαν σχετικές προσκλήσεις στα μέλη που απουσίαζαν από τις κρίσιμες συνεδρίες των δύο συλλογικών οργάνων, κατά τις οποίες αποφασίστηκε ο αποκλεισμός των αιτητών. Από τις συνεδρίες αυτές απουσίαζαν τα πιο πάνω αναφερόμενα μέλη, χωρίς να αποδεικνύεται η ειδοποίηση των μελών για τη συνεδρίαση.
Δεν φαίνεται επίσης αν ο Διευθυντής του Θ.Ο.Κ, αποχώρησε από τη συνεδρία πριν από τη λήψη της απόφασης, έτσι ώστε η σύνθεση του οργάνου να πάσχει και γι’ αυτό το λόγο.
Σύμφωνα με το άρθρο 21 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμο (Ν. 158(Ι)/99):
«Δε συνιστά κακή σύνθεση του οργάνου η παρουσία στη συνεδρία του συλλογικού διοικητικού οργάνου αρμόδιων υπηρεσιακών ή άλλων προσώπων με σκοπό την παροχή κατατοπιστικών πληροφοριών ή την προσαγωγή στοιχείων, εφόσον αυτά αποχωρήσουν πριν από τη διαβούλευση για λήψη της απόφασης».
Υπό το φως των ανωτέρω, η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται λόγω κακής σύνθεσης, τόσο της Διαχειριστικής Επιτροπής στη συνεδρία ημερομηνίας 9/3/2011 όσο και του Διοικητικού Συμβουλίου του Θ.Ο.Κ στη συνεδρία ημερομηνίας 9/3/2011.
Ενόψει της πιο πάνω κατάληξης μου, παρέλκει η εξέταση των υπολοίπων λόγων ακύρωσης.
Οι προσφυγές επιτυγχάνουν και η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται. Επιδικάζονται €1.200 έξοδα πλέον Φ.Π.Α, υπέρ των αιτητών και εναντίον των καθ’ ων η αίτηση, σε κάθε προσφυγή ξεχωριστά.
Α. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ – ΝΙΚΟΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ, ΔΔΔ
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο